Uzasadnienie
W dniu [....] lipca 2010 r. za pośrednictwem [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarga M.Z. i K.Z. "na działanie-bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego". Z treści skargi wynika, że skarżący kwestionując odmowę dopuszczenia ich w charakterze stron do udziału w postępowaniu administracyjnym toczącym się w sprawie o sygn. akt: WOA.520-9-10 upatrują bezczynności [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w tym, że odmowa ta nie nastąpiła w drodze zaskarżalnego postanowienia, lecz w formie pisma z dnia [....] lipca 2010 r. Wprawdzie skarżący wskazują na nieprawidłowość działania zarówno [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., jak i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., jednakże skargę formułują jako skargę "na działanie-bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego" w związku z pismem tego organu z dnia [....] lipca 2010 r.
Niniejsza skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270), z uwagi na to, iż nie dotyczy spraw objętych zakresem działania sądów administracyjnych, który został określony w art. 3 i 4 cytowanej ustawy.
Czynność polegająca na odmowie dopuszczenia do postępowania administracyjnego w charakterze strony nie została bowiem ujęta w ramy decyzji administracyjnej, nie mieści się także w katalogu postanowień określonych w art. 3 § pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270). Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują podstawy do wydawania aktów administracyjnych w zakresie uznania danej osoby za stronę lub pozbawienia tego statusu w postępowaniach administracyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 1986 r., III SA 97/86, opub. w ONSA 1987, nr 2, poz. 46; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 1998 r., IV SA 1643/97, opub. LEX nr 45643; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 października 1998 r., III SA 955191, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 1999 r., III SA 4729/97).
Czynność polegająca na odmowie dopuszczenia do postępowania administracyjnego w charakterze strony nie jest nadto aktem prawa miejscowego, czy aktem nadzoru. Skarga M.Z. i K.Z. nie dotyczy też sporu kompetencyjnego, określonego w art. 4 cytowanej ustawy ani bezczynności organów administracji w sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji, zaskarżalnych postanowień, innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Powyższa czynność, o której organ poinformował skarżących w piśmie z dnia [....] lipca 2010 r. nie mieści się w kategorii aktów lub czynności określonych w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. kategorii innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa z kilku względów.
Zgodnie z brzmieniem art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Określenie "wynikające z przepisów prawa" należy wiązać wyłącznie z przepisami o charakterze materialnym, tylko bowiem prawo materialne może przyznać, stwierdzić albo uznać uprawnienie lub obowiązek (tak: W. Czerwiński, Glosa do uchwały NSA z dnia 7 grudnia 1998 r., FPS 18/98, OSP 2000/6/84; postanowienie NSA z 2 grudnia 1998 r., I SAB/Ka 16/98, ONSA 1999/2/74). Tymczasem art. 28 k.p.a., z którego skarżący mogliby wywodzić swoje prawo "bycia stroną" w postępowaniu administracyjnym ma charakter ściśle procesowy i zawiera jedynie pojęcie strony. Nie ma natomiast charakteru przyznającego konkretnym kategoriom podmiotów statusu strony w postępowaniu administracyjnym.
Art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270) odnosi się także tylko do takich działań administracji publicznej, które nie są podejmowane w sformalizowanych postępowaniach – jurysdykcyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, nie mieszczą się więc w zakresie objętym art. 3 § 2 pkt 1-3 cytowanej ustawy (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, str. 80-81). Wszelkie działania i czynności organu administracji podjęte w ramach postępowania jurysdykcyjnego, egzekucyjnego, czy zabezpieczającego mogą być bowiem kwestionowane w drodze zwyczajnych i nadzwyczajnych środków zaskarżenia przysługujących od decyzji czy określonej grupy postanowień, które podejmowane są niejako w następstwie owych działań i czynności. Ponieważ więc w przedmiotowej sprawie skarga dotyczy czynności podejmowanych przez organ w toku postępowania jurysdykcyjnego, a więc mających w konsekwencji wpływ na kształt i treść końcowej decyzji, przeto możliwe będzie jej kwestionowanie bądź w drodze odwołania, w przypadku decyzji nieostatecznej, bądź też w drodze wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4), gdy decyzja zyska przymiot ostatecznej.
Po wyczerpaniu zaś toku instancji w obydwu przypadkach przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego w oparciu o art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270).
Nadto należy zauważyć, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego działania, które polegają wyłącznie na wyjaśnianiu określonych przepisów prawa, wypowiadaniu poglądów i opinii prawnych na temat treści i znaczenia określonych norm prawnych, wyrażaniu stanowiska na temat stosowania określonych przepisów prawa, a taki charakter miały niewątpliwie pismo organu z dnia [....] lipca 2010 r. i wcześniejsze pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [....] sierpnia 2008 r., nie są aktami lub czynnościami z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (porównaj zapadłe na gruncie ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym – Dz.U. z 1995 r., nr 74, poz. 368 z późn. zm., ale zachowujące aktualność postanowienie NSA z 24 marca 1998 r., II SA 1155/97, ONSA 1999/2/51).
Z uwagi na powyższe skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270) stanowiącego, iż sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.