Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Organizacji M. z siedzibą w Ł. (dalej: skarżąca) jest bezczynność Małopolskiego Ośrodka Ruchu Drogowego w Krakowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z 20 marca 2022 r.
W stanie faktycznym sprawy skarżąca zwróciła się 20 marca 2022 r. za pomocą poczty elektronicznej do organu o udostępnienie informacji publicznej poprzez odpowiedź na pytania: jakie inwestycje na wskazanym placu manewrowym przeprowadził organ w zakreślonym terminie (pytanie pierwsze) oraz jaki był koszt powyższych inwestycji (pytanie drugie). Dnia 4 kwietnia 2022 r. skarżąca złożyła skargę na dyrektora organu do Zarządu Województwa Małopolskiego, powołując się na okoliczność, że w piśmie z 30 marca 2022 r. otrzymała od organu informację, że jej wniosek nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm., dalej: ustawa), a treść wniosku nie dotyczy informacji o sprawach publicznych.
Z kolei pismem z 4 kwietnia 2022 r. organ poinformował skarżącą, że na terenie wskazanego placu manewrowego w danym okresie przeprowadzono prace konserwacyjne i modernizacyjne za łączną kwotę 46 048,44 zł (usługi remontowe i konserwacyjne 22 062,07 zł, materiały eksploatacyjne 23 986,37 zł).
Dnia 23 maja 2022 r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie żądając stwierdzenia bezczynności organu, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie do udzielenia przez organ informacji we wnioskowanym zakresie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca uznała udzieloną informację za niekompletną, bowiem w piśmie z 4 kwietnia 2022 r. brak jest odpowiedzi na pytanie, jakie inwestycje przeprowadził organ.
W odpowiedzi na skargę organ zaznaczył, że jego pismo z 30 marca 2022 r. odnosiło się do innego wniosku skarżącej, zaś z wniosku przedmiotowego nie wynikał stopień szczegółowości informacji, których oczekiwała skarżąca. W związku z powyższym dopiero biorąc pod uwagę sugestię zawartą w skardze, organ pismem z 6 czerwca 2022 r. uszczegółowił odpowiedź udzieloną 4 kwietnia 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a., kontrola sprawowana przez sąd administracyjny obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W tych przypadkach przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Celem skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a).
Prawo dostępu do informacji publicznej wyrażone zostało w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Przepis ten stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Stosownie do art. 61 ust. 2 Konstytucji RP, prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu. Sposób realizacji prawa do informacji publicznej określa powołana wyżej ustawa o dostępie do informacji publicznej. Określa ona m.in. podmioty zobowiązane do udzielania informacji publicznej (art. 4), jak również określa katalog informacji (otwarty) mieszczących się w zakresie przedmiotowym prawa do informacji publicznej (art. 6).
Jak stanowi art. 13 ust. 1 ustawy, zasadą jest, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 ustawy).
W okolicznościach niniejszej sprawy niesporne jest, że skarżony organ jest, co do zasady, podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 10 czerwca 2022 r. sygn. akt II SAB/Kr 93/22). Poza sporem pozostaje również, że charakter informacji, których żądała skarżąca, pozwala na stwierdzenie, że stanowią one informację publiczną (por. art. 6 ust. 1 pkt 2 lit f oraz art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c ustawy).
Kwestią do rozstrzygnięcia pozostaje natomiast, czy organ udzielił odpowiedzi na wniosek o informację publiczną w czternastodniowym terminie przewidzianym w art. 13 ust. 1 ustawy. Wniosek został złożony za pośrednictwem poczty elektronicznej 20 marca 2022 r. (niedziela), zatem ostatnim dniem na udzielenie informacji był 4 kwietnia 2022 r. (poniedziałek). W piśmie z tego dnia organ poinformował skarżącą, że na terenie przedmiotowego placu manewrowego zostały przeprowadzone "prace konserwacyjne i modernizacyjne" i podał dane o kosztach tych prac.
W ocenie Sądu, w świetle pierwszego pytania skarżącej, która domagała się udzielenia informacji, jakie inwestycje przeprowadził organ na placu manewrowym, nie można uznać, że organ w piśmie z 4 kwietnia 2022 r. udzielił na nie odpowiedzi. Nie pozwala na to stopień ogólności i lakoniczności wypowiedzi organu. Należy zauważyć, że organ podał jedynie rodzaj przeprowadzonych prac, zaś zapytanie skarżącej nie odnosiło się do rodzaju prac, lecz do podjętych inwestycji. Jeżeli organ miał wątpliwości co do zakresu szczegółowości pytania skarżącej, to można było oczekiwać, że zwróci się do niej niezwłocznie o sprecyzowanie żądania zawartego w pytaniu pierwszym. W tym zakresie odpowiedź organu na wniosek skarżącej została zawarta dopiero w piśmie z 6 czerwca 2022 r., gdzie organ przedstawił szczegółową listę konkretnych usług remontowych i konserwacyjnych oraz zakupów materiałów eksploatacyjnych, wraz z ich cenami.
Odpowiedź na pytanie pierwsze wniosku skarżącej została udzielona 6 czerwca 2022 r., zatem ponad dwa miesiące po terminie. Obligowało to Sąd do stwierdzenia bezczynności organu, o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
W ocenie Sądu nie można było jednak stwierdzić, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (punkt 1 in fine sentencji wyroku, art. 149 § 1a P.p.s.a). Dla oceny, czy bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa w każdej sprawie konieczna jest indywidualna ocena. Nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów, musi być ono znaczne, bądź też przejawiać się w braku jakiejkolwiek reakcji organu na wniosek strony. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.
W niniejszej sprawie, ponad dwumiesięcznego przekroczenia terminu nie można uznać za nieznaczne, jednak Sąd wziął pod uwagę, że organ podjął w terminie pewne czynności związane z wnioskiem skarżącej i udzielił odpowiedzi na pytanie drugie, odniósł się także do pytania pierwszego. Sąd dał wiarę, że niewystarczająca odpowiedź organu na pytanie pierwsze wynikała z błędnej oceny oczekiwanego zakresu odpowiedzi, nie zaś z intencjonalnego ignorowania żądania skarżącej. Sąd zwrócił także uwagę, że po zaznaczeniu w skardze, że skarżąca uznaje otrzymaną odpowiedź za niekompletną, organ udzielił wnioskowanych informacji.
Skoro natomiast po wniesieniu skargi, a przed dniem wydania wyroku w sprawie nastąpiło załatwienie wniosku skarżącej, musiało to skutkować umorzeniem postępowania w zakresie zobowiązania organu do udzielenia odpowiedzi na wniosek strony, o czym Sąd orzekł w punkcie II sentencji wyroku, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
O kosztach Sąd orzekł w pkt III sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się kwota 100 zł, tytułem uiszczonego przez skarżącą wpisu sądowego od skargi.