Uzasadnienie
Pismem z dnia 28 marca 2014 r. Prokurator Rejonowy w[...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], zarzucając, że Kolegium to nie rozpoznało w ustawowym terminie sprzeciwu Prokuratora Rejonowego w L. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji odnośnie uchylenia decyzji Wójta Gminy z dnia 2 kwietnia 2013 r. znak [...] w sprawie odmowy nakazania Powiatowemu Zarządowi Dróg w L., jako Zarządcy drogi Powiatowej nr [...] (działka ew. nr [...] w miejscowości C.) wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, a polegających na wykonaniu kilkunastometrowego odcinka rowu odwodnienia po północnej stronie drogi powiatowej. Prokurator wniósł o wyznaczenie SKO w [...] dodatkowego terminu do rozpatrzenia sprawy.
W uzasadnieniu Prokurator podkreślił, że w dniu 9 października 2013 r. skierował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] sprzeciw, a organ ten wbrew art. 185 § 1 kpa nie rozpatrzył złożonego środka odwoławczego, nie zawiadomił o przyczynach zwłoki, ani nie wskazał nowego terminu do załatwienia sprawy, naruszając tym samym art. 36 kpa. Prokurator zaznaczył, że trzydziestodniowy termin na rozpatrzenie i załatwienie sprzeciwu prokuratorskiego ma wymiar szczególny w stosunku do terminów załatwienia sprawy określonych w art. 35 kpa. Ponadto Prokurator podniósł, że ustanowiony w art. 52 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wymóg wyczerpania środków zaskarżenia nie dotyczy prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich i Rzecznika Praw Dziecka. Prokurator przywołał treść postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 września 1997 r. sygn. akt III RN 44/97 i uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 10 czerwca 1996 r. sygn. akt OPS 2/96.
Ponadto Prokurator powołał się na podobne stanowisko prezentowane w literaturze i zaznaczył, że w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 10 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OPS 6/05 orzeczono, iż wymóg wyczerpania środków zaskarżenia odnosi się jedynie do prokuratora, który brał udział w postępowaniu administracyjnym, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
W odpowiedzi na skargę Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniosło o odrzucenie skargi, zarzucając, że przed wniesieniem skargi Prokurator nie wyczerpał środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem Kolegium, Prokurator winien był najpierw wezwać Kolegium do usunięcia naruszenia prawa. Ponadto podniosło, że skarga jest nieuzasadniona, gdyż po wniesieniu sprzeciwu SKO w [...] wydało decyzję dnia 7 maja 2014 r., którą odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji SKO w [...] z dnia 29 maja 2013 r. znak: [...]. Skoro zaś sprawa dotycząca rozpatrzenia sprzeciwu od decyzji Kolegium została załatwiona poprzez wydanie decyzji, to skarga na bezczynność w tym stanie faktycznym jest bezzasadna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ppsa, wniesienie skargi na bezczynność organów jest możliwe w wypadkach przewidzianych w pkt 1 – 4a. Oznacza to, że skarga na bezczynność przysługuje na decyzje, postanowienia, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach oraz na inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawem przewidzianym terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo zaistnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. W przypadku skargi na bezczynność przedmiotem kontroli sądowej nie jest określony akt lub czynność, ale ich brak w sytuacji, gdy organ był zobowiązany do podjęcia określonej czynności w odpowiednim terminie.
Zgodnie z art. 149 § 1 ppsa sąd, uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast stosownie do art. 161 § 1 ppsa sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 2 tego przepisu lub gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe – pkt 3.
Za bezzasadny Sąd uznał zarzut niedopuszczalności złożenia skargi z powodu niewyczerpania przez skarżącego środka zaskarżenia z art. 37 § 1 kpa, tj. wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Art. 52 § 1 ppsa stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Trafnie podniesiono w skardze, że ustanowiony w art. 52 §1 ppsa obowiązek wyczerpania środków odwoławczych w postępowaniu administracyjnym przed wniesieniem skargi odnosi się do prokuratora, który brał udział w postępowaniu administracyjnym. Skoro zaś Prokurator Rejonowy w L. nie brał udziału w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji, to przed wniesieniem skargi na bezczynność SKO w [...] w rozpoznaniu wniesionego przez niego sprzeciwu nie był zobowiązany do wzywania Kolegium do usunięcia naruszenia prawa.
Przechodząc zatem do merytorycznego rozpatrzenia skargi, wskazać należy, że przedmiotem skargi wniesionej przez Prokuratora Rejonowego w L. jest zarzucana SKO w [...] bezczynność w zakresie nierozpoznania złożonego przez skarżącego, będącego prokuratorem, sprzeciwu dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji SKO o uchyleniu decyzji Wójta Gminy. Zgodnie z art. 185 kpa sprzeciw prokuratorski powinien być rozpatrzony i załatwiony w terminie trzydziestu dni od daty jego wniesienia, a jeżeli to nie nastąpi, to organ obowiązany jest, stosownie do art. 36 kpa, poinformować strony o przyczynach zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy (tzw. zasada sygnalizacji). W kontrolowanym postępowaniu administracyjnym sprzeciw złożony został przez skarżącego w dniu 8 października 2013 r. i wpłynął do Kolegium 10 października 2013 r. Oznacza to, że ostatnim dniem ustawowego terminu załatwienia sprawy przez Kolegium był 10 listopada 2013 r. Tymczasem organ wydał decyzję w dniu 7 maja 2014 r. Doszło zatem do przekroczenia ustawowego terminu o prawie sześć miesięcy.
Dlatego Sąd nie ma żadnych wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie powstał stan bezczynności, a organ administracji publicznej, nie informując skarżącego o przyczynach zwłoki, uchybił obowiązkowi wynikającemu z art. 36 § 1 kpa w związku z art. 185 § 2 kpa. W ocenie Sądu zaistniała w sprawie bezczynność nosi cechy rażącego naruszenia prawa, gdyż za tego rodzaju naruszenie można uznać długotrwałość prowadzenia postępowania (siedem miesięcy) oraz brak w tym czasie jakiejkolwiek aktywności organu.
Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organ wyda akt lub dokona czynności, co do których pozostawał w bezczynności, znajduje zastosowanie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa, tzn. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, ponieważ stało się ono bezprzedmiotowe (uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08). Ponieważ organ po wielomiesięcznej zwłoce jednak wydał akt, zanim Sąd przystąpił do rozpoznania skargi, postępowanie stało się bezprzedmiotowe i należy je umorzyć.
Mając na uwadze powyższe okoliczności orzeczono jak w punktach I-II sentencji na podstawie art. 149 § 1 ppsa oraz art. 161 § 1 pkt 3 ppsa.