Uzasadnienie
M.A. wniósł skargę na bezczynność Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwa Andrychów w zakresie udostępnienia informacji publicznej żądanej we wniosku z dnia 11 września 2018 roku dotyczącego;
- - liczby pozyskanego drewna na terenie nadleśnictwa osobno w latach 2014, 2015, 2016, 2017 oraz 2018 do momentu złożenia wniosku;
- - komu zostało przekazane pozyskane drewno – osobno w latach 2014, 2015, 2016, 2017 oraz 2018 do momentu złożenia wniosku poprzez podanie listy odbiorców;
- - skanów umów, związanych z gospodarowaniem uzyskanym drewnem w zakresie w jakim odbiorcami drewna nie były osoby fizyczne;
- - zbiorczej informacji bez ujawniania danych osobowych ile drewna w poszczególnych latach przekazane zostało osobom fizycznym odpłatnie, a ile nieodpłatnie
Strona skarżąca na podstawie art. 149 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. wniosła o zobowiązanie podmiotu do udostępnienia informacji w żądanym zakresie w terminie 14 dni od dnia wydania orzeczenia, oraz zasądzenie kosztów.
W uzasadnieniu skargi wskazując na art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, póz. 1198 ze zm.- dalej u.d.i.p.) podano, że skarżący nie został powiadomiony w ustawowo określonym terminie zarówno i powodach opóźnienia, terminie w jakim organ udostępni informacje, jak również o ewentualnych kosztach związanych ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazana we wniosku. Nie budzi żadnych wątpliwości, że wnioskiem pisemnym w myśl u.d.i.p. uznać należy przesłanie zapytania pocztą elektroniczną (e-mail) - i to nawet, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (wyrok NSA z dnia 16 marca 2009 r. I OSK 1277/08). Jak wskazuje orzecznictwo, do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu - aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań (postanowienie NSA z dnia 10 września 2015 r. I OSK 1968/15; post.
NSA z dnia 3 listopada 2015 r. I OSK 1940/15, CBOSA). Jednocześnie skutki błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej, systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów (postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2015 r., I OZ 1414/15; wyrok NSA z dnia 16 lutego 2016 r. I OSK 2186/14).
Z uwagi na to nieodebranie czy też nieodczytanie przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, nie może obciążać wnioskodawcy. Tak też Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 18 listopada 2015 r. I OSK 2897/15). Wydruk z poczty elektronicznej nadawcy stanowi —dostateczny dowód, że wiadomość zawierająca wniosek została wysłana.
Skarżący wskazał także, iż nie otrzymał pisma o przedłużeniu terminu do rozpatrzenia jego wniosku.
W odpowiedzi na skargę Lasy Państwowe Nadleśnictwa Andrychów wniosło o umorzenie postępowania z uwagi na bezprzedmiotowość, gdyż wysłał do skarżącego w dniu 24 września 2018r. pismo informujące o przedłużeniu terminu do załatwienia wniosku, podkreślając, iż z uwagi na skierowanie przez skarżącego podobnymi wnioskami szereg nadleśnictw wchodzących w skład Regionalnej Dyrekcji Lasów przekazano sprawę Generalnej Dyrekcji celem rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast § 2 cytowanego artykułu w pkt 8 w związku z pkt 4 precyzuje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, w tym na bezczynność w dokonywaniu czynności materialno – technicznych z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień wynikających z przepisów prawa.
W myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Sąd wskazuje, że nie znalazł podstaw do przekazania, na podstawie art. 122 p.p.s.a., sprawy do rozpoznania na rozprawie. W niniejszej sprawie brak było ograniczeń, związanych z orzekaniem w trybie uproszczonym, uniemożliwiających rozpoznanie skargi. Sprawa nie wymagała przeprowadzenia rozprawy, a dla jej rozstrzygnięcia udział stron nie był niezbędny.
Skarga jest zasadna.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ lub inny podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej nie podejmuje takiej czynności ani nie wydaje decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej. Jedynie w przypadku, gdy żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, załatwienie sprawy może nastąpić poprzez pisemne poinformowanie wnioskodawcy o przyczynach uzasadniających nieudostępnienie informacji.
W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.
Pojęcie informacji publicznej zostało zdefiniowane w art. 1 ust. 1 i art. 6 tej ustawy. Zgodnie z powołanymi przepisami informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności wymienionych w jej art.
6. Stwierdzić zatem można, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących zadania publiczne oczywiście w zakresie tych zadań. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Stanowi ją treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej oraz podmioty nie będące organami administracji, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane. W orzecznictwie i doktrynie utrwalony jest pogląd, że informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej będzie każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują, bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie swych kompetencji. Informację publiczną stanowi treść dokumentów urzędowych czy wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą – tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 marca 2003 roku, sygn. akt II SA/Wa 4059/02.
W kwestii tej nie budzi wątpliwości, iż podmiot do którego w niniejszej sprawie zwrócił się wnioskodawca gospodaruje majątkiem Skarbu Państwa co wprost wynika z art. 4 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1153 ze zm.), stanowiących, iż lasami będącymi własnością Skarbu Państwa zarządza Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe. W ramach sprawowanego zarządu Lasy Państwowe prowadzą gospodarkę leśną, gospodarują gruntami i innymi nieruchomościami oraz ruchomościami związanymi z gospodarką leśną, a także prowadzą ewidencję majątku Skarbu Państwa oraz ustalają jego wartość.
Również inne przepisy wykonawcze w zakresie ewidencyjnym wprost co wynika np. z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 września 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad ewidencjonowania majątku Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 77, poz. 864) nakładają na Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe obowiązek prowadzenia ewidencji zbiorczej majątku Skarbu Państwa, w szczególności § 8 i 9 tego aktu prawnego. Także przepis art. 52 ust. 1 ustawy o lasach nakazuje Lasom Państwowym sporządzanie corocznie raportu o stanie lasów oraz sprawozdanie finansowo-gospodarcze z działalności Lasów Państwowych. Zatem co do zasady podmiot skarżony ze względu na okoliczność, iż wniosek dotyczył informacji publicznej był zobowiązany do udzielenia jej.
Jednocześnie wbrew argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę podmiot ten nie wykazał, iż w wymaganym terminie poinformował wnioskodawcę o przyczynach wydłużenia terminu, gdyż nie przedstawił takiego dowodu w formie potwierdzenia nadania rejestrowanej przesyłki zawierającej takie pismo kierowane do skarżącego, a nie spełnia tego wymogu skierowanie korespondencji przesyłką nierejestrowaną w zakresie której skarżący zaprzeczył jej otrzymania.
Powyższe spowodowało, iż nie uczyniono zadość wymogom u.d.i.p. Jak wyżej wskazano bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Stosownie do art. 13 ust 1 i 2 u.d.i.p. samo udostępnienie informacji następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a jeżeli informacja nie może być udostępniona w tym terminie to podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od złożenia wniosku. Wobec nie uczynienia zadość temu obowiązkowi w pkt I i II sentencji wyroku Sąd uznając, iż skarżony podmiot dopuścił się bezczynności zobowiązał go na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do wydania aktu lub dokonania czynności.
W zakresie oceny czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.) zdaniem Sądu, skarżony podmiot nie działał z rażącym naruszeniem prawa ponieważ bezczynność w zakresie nieudzielenia odpowiedzi nie była zbyt długa, a ponadto podjęto działania w celu rozpoznania wniosku, choć były one niewystarczające, aby uczynić zadość wymogom u.d.i.p. O powyższym Sąd orzekł w pkt III sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt IV sentencji.