Uzasadnienie
S. G. w dniu 29 grudnia 2021r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, w zakresie załatwienia wniosku z dnia 8 grudnia 2021 r. co do nieudostępnienia informacji publicznej w zakresie wskazania osób, które w dniu 21 listopada 2021 r. w godzinach od 18:30 - 19:10 poruszały się pojazdem o numerach rejestracyjnych [...], nr boczny [...] z imienia i nazwiska, względnie o ile byli to funkcjonariusze policji podania ich stopni służbowych, jak również o wskazanie, która z tych osób w tym przedziale czasowym prowadziła jako kierowca ów pojazd.
S. G. zarzucił naruszenie:
- 1. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi normatywną gwarancję prawa do informacji publicznej, przez nieuprawnione ograniczenie tego prawa;
- 2. art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm.) – dalej jako u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, przez brak udostępnienia informacji publicznej we wskazanym terminie;
- 3. art. 1 u.d.i.p. w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, przez niezasadne uznanie, iż przedmiotem wniosku nie jest udostępnienie informacji publicznej.
Jednocześnie skarżący wniósł o:
- 1. zobowiązanie Organu do rozpatrzenia wniosku z dnia 8 grudnia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy poprzez udzielenie informacji żądanej we wniosku z dnia 8 grudnia br.
- 2. stwierdzenie, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa:
- 3. wymierzenie Organowi grzywny w wysokości określonej przepisem art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. lub przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie [...]tysięcy złotych na podstawie art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a.;
- 4. zasądzenie zwrotu kosztów niniejszego postępowania.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, z Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa łudzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego, a koszty związane z funkcjonowaniem Policji są pokrywane z budżetu państwa. Dlatego też informację dotyczące funkcjonariuszy policji oraz wykorzystywania mienia państwowego jakim są pojazdy, które zostały przekazane policji do realizacji określonych zadań stanowią niewątpliwie informację publiczną.
W odpowiedzi na skargę skarżony organ podał, iż sprawa została przydzielona do realizacji oficerowi prasowemu podkom. J. F.. Referent sprawy w dniu 13 grudnia 2021 roku, po powzięciu informacji, iż przedmiotowy radiowóz jest w dyspozycji Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w K. oraz o jego obsadzie we wskazanym przedziale czasowym, zwróciła się emailem (karta Nr [...]) do Naczelnika powyższego Wydziału o potwierdzenie tej informacji, na potrzeby udostępnienia informacji publicznej. W tym samym dniu Naczelnik Wydziału Prewencji KPP w K. - podinsp. M. D. potwierdził informację (karta Nr [...]) o dysponowaniu wskazanym radiowozem przez funkcjonariuszy powyższego Wydziału, tj. sierż. K. K. oraz st. post. P. P., którzy w zakreślonej dacie i czasie na terenie Międzynarodowego Portu Lotniczego w B. przejęli od funkcjonariuszy Straży Granicznej zatrzymaną osobę. Na podstawie uzyskanych danych, podkom.
J. F. sporządziła informację publiczną dla S. G., w formie emaila adresowanego do wnioskodawcy. Jednakże wiadomość ta (karta Nr [...]) nie została wysłana, o czym referent sprawy zorientowała się dopiero po wpływie w dniu 3 stycznia 2022 roku skargi na bezczynność organu wobec wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 8 grudnia 2021 roku. Niewysłany email znajdował się w pamięci systemu. W celu naprawienia błędu informacja ta została wysłana bezzwłocznie tego samego dnia, tj. 3 stycznia 2022 roku. Na okoliczność zaistniałej sytuacji podkom. J. F. sporządziła pisemne wyjaśnienia, z których wynika, że w okresie tym poza obowiązkami służbowymi, była obciążona akcją charytatywną [...]" na rzecz dzieci z Domu Dziecka i Pogotowia Opiekuńczego, w którą to akcję włączyła się także Komenda Powiatowa Policji w K..
Podsumowując wniosek z dnia 8 grudnia 2021 roku został rozpatrzony pozytywnie i w tym celu zostały zebrane dane umożliwiające sporządzenie informacji publicznej. Nie zachodziły żadne przesłanki uniemożliwiające udostępnienia takiej informacji. Zaistniała jednak sytuacja, która nie powinna się wydarzyć, co skutkowało udostępnieniem informacji z 12 dniową zwłoką w stosunku do terminu zakreślonego w ustawie u.d.i.p. Ocenę zaistniałej sytuacji pozostawiono w gestii Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast § 2 cytowanego artykułu w pkt 8 w związku z pkt 4 precyzuje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, w tym na bezczynność w dokonywaniu czynności materialno – technicznych z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień wynikających z przepisów prawa.
W myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sąd wskazuje, że nie znalazł podstaw do przekazania, na podstawie art. 122 p.p.s.a., sprawy do rozpoznania na rozprawie. W niniejszej sprawie brak było ograniczeń, związanych z orzekaniem w trybie uproszczonym, uniemożliwiających rozpoznanie skargi. Sprawa nie wymagała przeprowadzenia rozprawy, a dla jej rozstrzygnięcia udział stron nie był niezbędny.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, w zakresie załatwienia wniosku z dnia 8 grudnia 2021 r. co do nieudostępnienia informacji publicznej w zakresie wskazania osób, które w dniu 21 listopada 2021 r. w godzinach od 18:30 - 19:10 poruszały się pojazdem o numerach rejestracyjnych [...], nr boczny [...] W świetle art. 1 u.d.i.p. wnioskowane dane stanowią informacje o sprawach publicznych będąc informacjami publicznymi, co nie było w sprawie sporne i czego skarżony organ nie kwestionował. Nie było również wątpliwości, iż skarżony organ był podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji jako władze publiczne lub inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).
Stosownie do treści art. 14 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (ust. 1). Zgodnie z art. 13 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).
Przechodząc do kwestii związanych z pojęciem bezczynności na gruncie u.d.i.p. należy wskazać, iż omawiana ustawa wymienia trzy formy załatwienia (zakończenia) sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. A mianowicie organ, do którego wniesiono wniosek winien alternatywnie: udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10), odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1), umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1). Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami powołanej ustawy polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno – technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem.
W rozpoznawanej sprawie skarżony organ do chwili wniesienia skargi nie rozpoznał wniosku o udzielenie informacji publicznej, a zatem nie ulegało wątpliwości, iż pozostawał w bezczynności – jednocześnie jak wynika z odpowiedzi na skargę organu oraz przesłanych akt sprawy dnia 3 stycznia 2022r. po wniesieniu skargi organ udzielił skarżącemu wnioskowanej informacji, co nie było kwestionowane przez skarżącego. W ocenie Sądu skarżony organ mógł faktycznie udzielić informacji dotyczącej wniosku w zwykłym terminie, gdyż z akt nie wynika żeby udostępnienie informacji w zakresie wniosku było wyjątkowo czasochłonne, nadto potwierdza to notatka urzędowa z 3 stycznia 2022r. i treść odpowiedzi na skargę, iż organ podjął szybkie działanie celem udzielenia informacji, lecz nie uczynił tego w wymaganym terminie. Z uwagi na to organ w sposób nieuprawniony przedłużył sobie termin do udzielenia informacji i nie zachował ustawowego terminu do bezzwłocznego udzielenia informacji, wobec czego orzeczono jak w pkt II wyroku – stwierdzając, ze organ dopuścił się bezczynności.
Jednakże skoro po wniesieniu skargi, jak wyżej wskazano organ udzielił informacji żądanej we wniosku, sąd uznał, że na chwilę orzekania w sprawie, stan bezczynności nie występuje. Postępowanie sądowe jest zatem bezprzedmiotowe w zakresie zobowiązania organu do wydania określonego aktu lub dokonania stosownej czynności. To zaś jest powodem umorzenia postępowania sądowego, o czym sąd orzekł w pkt I sentencji wyroku. Podstawą prawną umorzenia postępowania jest art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Skarżony organ udzielił żądanej informacji publicznej już po wniesieniu do sądu skargi na jego bezczynność.
Udostępnienie informacji publicznej, jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, nie zwalnia sądu z obowiązku orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce rażącym naruszeniem prawa. Obowiązek ten wynika z art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a. Komendantowi Powiatowemu Policji w K. nie można, w ocenie Sądu, zarzucić braku woli rozpatrzenia wniosku, gdyż jak wynika z odpowiedzi na skargę organu oraz potwierdzających te twierdzenia przesłanych akt sprawy podjął szybkie działanie celem udzielenia informacji, lecz nie uczynił tego w wymaganym terminie z powodu zwykłego przeoczenia – informacja została niezwłocznie przygotowana lecz nie wysłano jej na czas. Jednak dnia 3 stycznia 2022r. po wniesieniu skargi organ natychmiast po stwierdzeniu błędu udzielił skarżącemu wnioskowanej informacji.
Zatem w ocenie Sądu w działaniu organu nie było znamion lekceważenia wnioskodawcy, czy też innych poważnych naruszeń prawa. O ile organ błędnie przeoczył okoliczność nie wysłania przygotowanej informacji, to nie czyni to podstaw do przyjęcia uporczywości, nie wystąpiła w związku z tym wysoka naganność. Ze względów jak wyżej, Sąd orzekł jak w pkt III wyroku.
Z racji powyższego w ocenie Sądu skoro nie było rażącego naruszenia prawa nie zachodzą też podstawy do nałożenia z urzędu grzywny czy zasądzenia wnioskowanej w skardze sumy pieniężnej. Instytucja grzywny jest dodatkowym środkiem dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki w załatwieniu sprawy. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu nie zachodzi konieczność dodatkowego dyscyplinowania organu. Natomiast suma pieniężna pełniąca głównie funkcję kompensacyjną za dolegliwości i niedogodności, jakich strona doznała na skutek bezczynności. W kontrolowanej sprawie nie ma przesłanek, aby uznać, iż wnioskowana suma pieniężna była należna i uzasadniona. Ze względów jak wyżej, Sąd orzekł jak w pkt IV wyroku, oddalając w tym zakresie skargę.
O zwrocie kosztów sądowych na rzecz skarżącego orzeczono w punkcie V wyroku na podstawie 201 § 1 w zw. z art. 200 p.p.s.a. Umorzenie postępowania sądowego z tego powodu, że organ - po wniesieniu skargi - udzielił odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej (a więc z powodu bezprzedmiotowości postępowania sądowego) stanowi sytuację podobną do sytuacji autokontroli uregulowanej w art. 54 § 3 p.p.s.a., która jest podstawą do zwrotu kosztów sądowych. Sąd nie przyznał wnioskowanych przez pełnomocnika skarżącego kosztów zastępstwa radcowskiego, ponieważ pełnomocnik ujawnił się w postępowaniu składając pismo ograniczające się w treści do przyznania kosztów i dopiero w dniu 7 marca 2022r., a zatem już po udzieleniu skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej, stąd jego udział w postępowaniu nie był celowy i uzasadniony.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w wyroku.