Uzasadnienie
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł od skargi na bezczynność "T" S.A. w Krakowie skarżący G. S. złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód wynosi 1.197,69 zł i stanowi go świadczenie emerytalne w wysokości 1.020,98 zł, zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł oraz dodatek mieszkaniowy w wysokości 23,71 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi udział ½ we własności mieszkania o powierzchni 26 m² o wartości ok. 52 tys. zł, nieruchomość rolna o areale 0,2415 ha przeliczeniowych (grunty IV i V klasy, nieużytki i łąka) oraz nieruchomość leśna wielkości 0,0188 ha przeliczeniowego. Skarżący nie posiada zasobów pieniężnych, ani cennych przedmiotów o wartości powyżej 5 tys. zł.
W uzasadnieniu wniosku G. S. podniósł, iż jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, jest niezdolny do jakiejkolwiek pracy od 2007 roku. Ze względu na stan zdrowia nie prowadzi gospodarstwa rolnego i nie uzyskuje żadnych dochodów z tytułu posiadania gruntów rolnych (brak chętnych na uprawę ugorów). Od lipca 2014 roku zmuszony jest korzystać z pomocy finansowej Ośrodka Pomocy Społecznej w J.. Skarżący podniósł, iż mieszka w jednym mieszkaniu z żoną A. S., ale nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego. Pokrywa połowę kosztów utrzymania mieszkania. Żona jest rencistką z miesięcznym dochodem 591,37 zł. Jest ona osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, korzystającą od 2014 roku z pomocy społecznej.
Miesięczne wydatki wnioskodawcy przedstawiają się następująco: energia elektryczna 45,11 zł, czynsz 109,26 zł, węgiel 63,25 zł, drewno na rozpałkę 11,66 zł, gaz w butli 55 zł, leczenie 271,80 zł, higiena osobista 39 zł, edukacja 13,75 zł, kultura i rekreacja 120,88 zł, odzież i obuwie 49,84 zł, transport i łączność 79,07 zł, internet 55 zł, pozostałe wydatki 78,55 zł. Na wyżywienie w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku pozostała skarżącemu kwota 151,09 zł.
Do wniosku załączone zostały kopie następujących dokumentów: deklaracji PIT-40A za 2014 rok skarżącego, orzeczeń o stopniu niepełnosprawności skarżącego i jego żony, decyzji ZUS o waloryzacji renty A. S. oraz o waloryzacji emerytury G. S., dwóch zaświadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej w J. o korzystaniu przez skarżącego i jego żonę z pomocy finansowej tamtejszego ośrodka, opinii lekarskiej o stanie zdrowia G. S. oraz aktu notarialnego z dnia 10 grudnia 2010 roku umowy majątkowej małżeńskiej ustanawiającej rozdzielność majątkową małżonków S..
Referendarz sądowy zważył, co następuje
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.
Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania.
Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
W ocenie orzekającego G. S. uwiarygodnił, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu. Skarżący jest osobą schorowaną z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności, wymagającą konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Źródłem jego utrzymania jest niewielkie świadczenie emerytalne w całości przeznaczane na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania i leczenia. Żona wnioskodawcy jest osobą legitymującą się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, utrzymującą się z niewysokiej renty. O trudnej sytuacji skarżącego i jego żony świadczy fakt korzystania przez nich z pomocy społecznej.
Skarżący nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone. W takiej sytuacji wygospodarowanie nawet niewielkich kwot na opłaty sądowe jest bardzo utrudnione.
Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżący spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.