Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowiez 30 maja 2017 r., sygn. akt II SAB/Kr 213/16

Uzasadnienie

D. M. w dniu 5 grudnia 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Rektora [...] w zakresie załatwienia jego wniosku z dnia 16 czerwca 2016 r. (data wpływu: 20 czerwca 2016 r.). Skarżący wniósł o nakazanie organowi wydania kopii wnioskowanych dokumentów oraz o zasądzenie grzywny w wysokości 10 000 zł "w celu przymuszenia organu". W uzasadnieniu skargi podniósł, że po niewpuszczeniu go i 3 innych osób na publiczną obronę pracy doktorskiej J. B. dnia [...].06.2016 r. skarżący zwrócił się pisemnie do Rektora [...] o wyjaśnienia i materiały. Jedynym otrzymanym wyjaśnieniem jest to, że skarżącego nie wpuszczono na publiczną rozprawę, bo się spóźnił, co jest sprzeczne z zebranymi w sprawie dowodami.

Jednocześnie Rektor pismem z dnia 20 lipca 2016 r. przysłał skarżącemu zaproszenie na publiczną rozprawę i dwa inne dokumenty, ale nie wyjaśnił sprawy. Skarżący zwrócił również uwagę, że Prokuratura Rejonowa [...] prowadzi dochodzenie w tej sprawie. Dlatego skarżący uważa, że ma prawo otrzymać kopie dokumentów naruszających jego prawa i je ograniczających, tj.:

1. a) wewnętrzne przepisy regulujące kwestie zapraszania na publiczne obrony prac doktorskich,
2. b) uchwałę Rady Wydziału [...] zapraszających gości na tą obronę wymienionych z imienia i nazwiska,
3. c) wyjaśnienie Rektora, czemu ochrona nie sprawdzała żadnych zaproszeń, wyjaśnienie kłamstwa Rektora [...], iż skarżący i 3 inne osoby spóźniły się na tą obronę,
4. d) kopię pism wysłanych do Centralnej Komisji [...]

Dokumenty te są potrzebne skarżącemu do zgłoszenia do prokuratury Rektora [...] w związku z popełnieniem przez niego przestępstwa, w celu zatuszowania innego.

W odpowiedzi na skargę Rektor [...] wniósł o jej oddalenie. Zwrócił uwagę, że skarżący składa skargę na bezczynność organu, nie wskazując tego organu. [...] jako uczelnia publiczna posiada organy kolegialne i jednoosobowe, określone w ustawie z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572 z późn. zmianami). Skarżący nie wskazał organu, który jego zdaniem dopuścił się bezczynności.

Opisując przebieg zdarzeń Rektor wskazał, że doktorantka Wydziału [...] pismem z dnia 14 czerwca 2016r. zwróciła się do Dziekana tegoż Wydziału z prośbą o zapewnienie jej i uczestnikom publicznej obrony pracy doktorskiej bezpieczeństwa podczas obrony wyznaczonej na [...] czerwca 2016r. W piśmie tym wskazała skarżącego, jako osobę nękającą ją od prawie 5 lat i zacytowała otrzymane sms. W tym stanie rzeczy Dziekan Wydziału [...] podjął decyzję o wydaniu zaproszeń na obronę pracownikom uczelni oraz o wzmocnieniu ochrony w czasie publicznej obrony pracy, która miała miejsce [...] czerwca 2016 r. w godz. [...]. W tym czasie w budynku przebywało dodatkowo dwóch pracowników firmy, chroniącej obiekty uczelni. Dodać należy, że w trakcie obrony na sali i w budynku byli także funkcjonariusze Policji.

Skarżący także przybył na obronę pracy doktorskiej. Oczekiwał wraz z towarzyszącym mu mężczyzną na rozpoczęcie obrony. Kiedy obrona już się rozpoczęła panowie chcieli wejść na sale, lecz nie zostali wpuszczeni z powodu spóźnienia i braku zaproszenia. Zaproszonymi na obronę byli członkowie Rady Wydziału [...] i pracownicy Instytutu [...].

Po tym zdarzeniu skarżący wystąpił do Rektora z wnioskiem z dnia 17 czerwca 2016r. o przekazanie mu umowy z firmą ochroniarską i faktury, o podanie informacji dot. obecności ochrony na innych obronach prac doktorskich oraz o przesłanie mu uchwały Rady Wydziału o przeprowadzeniu obrony pracy doktorskiej bez udziału publiczności.

Pismem z dnia 20 lipca 2016 roku Prorektor ds. Studenckich przesłał skarżącemu żądane dokumenty tj.

1. - umowę z firma ochroniarską,
2. - fakturę za wykonana usługę,
3. - wzór zaproszenia na rozprawę doktorską J. B. Poinformował równocześnie, że uchwały o przeprowadzeniu rozprawy doktorskiej bez udziału publiczności Rada Wydziału [...] nie podjęła.

W dniu 5 grudnia 2016r. (data wpływu) skarżący złożył skargę na bezczynność organu wskazując kolejne dokumenty, których kopie pragnie otrzymać. Dotyczy to:

1. - wewnętrznych przepisów regulujących kwestie zapraszania na publiczne obrony praw doktorskich,
2. - uchwały Rady Wydziału [...] zapraszającą gości na tę obronę wymienionych z imienia i nazwiska,
3. - wyjaśnień Rektora, czemu ochrona nie sprawdzała żadnych zaproszeń,
4. - wyjaśnień podłego kłamstwa Rektora [...] jakoby skarżący i 3 inne osoby spóźniły się na obronę,
5. - kopii pism wysłanych do Centralnej Komisji [...].

Z wymienionych dokumentów istnieje tylko jeden, a mianowicie pismo do Centralnej Komisji, o którym mowa w art. 15 ust. 2 ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2016r. poz. 882 z późn. zmianami). Pozostałe dokumenty tj. uchwały Rady Wydziału [...] i wewnętrzne przepisy dot. zaproszeń na publiczne obrony prac doktorskich nie zostały uchwalone ani sporządzone.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 poz. 718 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Odnosząc się do zarzutu odpowiedzi na skargę, dotyczącego braku wskazania przez skarżącego właściwego organu [...] (uczelni publicznej), który zdaniem skarżącego dopuścił się bezczynności, wskazać należy co następuje. Skarżący rzeczywiście jako organ wskazał "[...]", a nie jej konkretny organ – jednoosobowy lub kolegialny. Jednak zdaniem Sądu nie stanowi to przeszkody do rozpoznania sprawy, gdyż zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572 z późn. zmianami), Rektor kieruje działalnością uczelni i reprezentuje ją na zewnątrz, jest przełożonym pracowników, studentów i doktorantów uczelni. Korespondencja skarżącego w sprawie, poprzedzająca wniesienie skargi odbywała się z Rektorem [...], dlatego w świetle przytoczonego przepisu i tak ustalonego stanu faktycznego, jest dla Sądu oczywistym, że pomimo błędnego wskazania w skardze [...] jako organu, w rzeczywistości skarga dotyczy bezczynności jej Rektora, jako organu który z mocy ustawy kieruje uczelnią wyższą i reprezentuje ją na zewnątrz.

Dalej wskazać należy, że w myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1. 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2. 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3. 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Zgodnie z § 1a art. 149 jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b stanowi, że Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Na podstawie § 2 art. 149 Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Jednocześnie należy podkreślić, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest moment jej wniesienia. W sytuacji gdy bezczynność istniała w tej dacie, lecz ustała po wniesieniu skargi postępowanie sądowe podlega umorzeniu w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności przy jednoczesnym rozstrzygnięciu, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz ewentualnie o kwestiach wymienionych w art. 149 § 1b i § 2 p.p.s.a. Natomiast w sytuacji gdy już w dacie wniesienia skargi bezczynność nie istniała - skargę należy oddalić.

Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności.

W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, Dz. U. z 2016 r. poz. 1764).), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.

Wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z dnia 27 czerwca 2016 r. brzmiał w następujący sposób: "(...) na zasadzie dostępu do informacji publicznej wnoszę o przekazanie umowy z firmą ochroniarską i faktury. Proszę o podanie, czy na obronie wcześniejszego doktoratu także była obecna ta firma (...). Proszę także o przysłanie uchwały Rady Wydziału o tym, że publiczna obrona pracy doktorskiej będzie bez publiczności (zakładając, że jest to prawnie dopuszczalne)."

W odpowiedzi na to pismo z dnia 4 lipca 2016 r. Rektor nie udzielił żądanych we wniosku informacji.

Skarżący podtrzymał swoje stanowisko w piśmie z 10 lipca 2016 r. adresowanym do Rektora, w którym pisze: "Nie odpowiada Pan na moje pytania i nie przysyła mi pan dokumentów, o które wnosiłem jako dostęp do informacji publicznej".

Odpowiadając na powyższe Rektor wystosował do D. M. pismo z dnia 20 lipca 2016 r. o treści: "W odpowiedzi na Pana wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 10 lipca 2016 roku (data wpływu [...] dnia 15 lipca 2016 r.) na podstawie art. 2 ust 1 Ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, przesyłam następujące dokumenty:

1. - umowę z firmą ochroniarską,
2. - fakturę za wykonaną usługę,
3. - wzór zaproszenia na rozprawę doktorską Pani J. B. jakie zostało wysłane członkom Rady Wydziału [...] oraz na wszystkie wydziały [...] w Polsce. Informacja na temat publicznych obron prac doktorskich dla wszystkich zainteresowanych dostępna jest na stronie Wydziału [...] w zakładce nauka - terminy obron.

W zakresie udostępniania informacji publicznej dotyczącej uchwał Rady Wydziału informuję, że dokumenty takie nie zostały wytworzone".

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie jest sporne, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej, a Rektor [...] jest organem zobowiązanym do jej udzielenia. W ocenie Sądu Rektor załatwił wniosek skarżącego w całości, doręczając mu kopię umowy z firmą ochroniarską i faktury. W zakresie "uchwały Rady Wydziału o tym, że publiczna obrona pracy doktorskiej będzie bez publiczności" wyjaśniono, że taka "dokumenty takie nie zostały wytworzone", co stanowi odpowiednie załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, której organ nie posiada.

W tym miejscu trzeba zauważyć, że w przesłanych do WSA aktach brak jest kopii dokumentów załączonych do pisma Rektora z dnia 20 lipca 2016 r., niemniej jednak skarżący przyznaje w skardze, że "Rektor pismem z dnia 20 lipca 2016 r. przysłał mi jednak zaproszenie na publiczną rozprawę i dwa inne dokumenty". Dlatego też w ocenie Sądu nie ma wątpliwości, że wniosek skarżącego został przed wniesieniem skargi załatwiony w całości - co potwierdził sam skarżący.

W skardze D. M. podnosi, że ma prawo otrzymać cały szereg innych dokumentów, które nie zostały wcześniej objęte wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, takie jak:

1. - wewnętrzne przepisy regulujące kwestie zapraszania na publiczne obrony praw doktorskich,
2. - uchwała Rady Wydziału [...] zapraszającą gości na tę obronę wymienionych z imienia i nazwiska,
3. - wyjaśnienia Rektora, czemu ochrona nie sprawdzała żadnych zaproszeń,
4. - wyjaśnienia "podłego kłamstwa Rektora [...] jakoby skarżący i 3 inne osoby spóźniły się na obronę,
5. - kopia pism wysłanych do Centralnej Komisji [...].

Ponieważ strona przeciwna nie była w tym zakresie adresatem wniosku o udostępnienie informacji publicznej, nie jest możliwe na obecnym etapie postępowania odnoszenie się do tych kwestii. W szczególności poza zakresem niniejszej sprawy pozostaje ocena, czy wymienione w skardze informacje mają charakter informacji publicznej oraz czy Rektor zobowiązany był do ich udostępnienia skarżącemu.

Reasumując należało uznać, że Rektor [...] nie pozostaje w bezczynności, gdyż odpowiedział na wniosek skarżącego z dnia 17 czerwca 2016 r. (data wpływu: 20 czerwca 2016 r.), udzielając żądanych informacji przy piśmie z dnia 20 lipca 2016 r. - data doręczenia skarżącemu 22 lipca 2017 r.

Podnoszone w skardze zarzuty bezczynności dotyczą kwestii, które nie były objęte wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, a sformułowane zostały po raz pierwszy dopiero w skardze, dlatego nie mogą być obecnie przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.