Uzasadnienie
W dniu 20 października 2014 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych.
Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód brutto wynosi 1.557,18 zł i stanowi go świadczenie emerytalne. W skład majątku strony wchodzi dom o powierzchni 60 m² bez wartości, mieszkanie wielkości 8 m² oraz nieruchomość rolna o areale 3,56 ha - ugory, w tym 0,7 ha las. Wnioskodawca nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy J. P. podniósł, iż znajduje się w ciężkiej sytuacji materialnej. Skarżący liczy 7.. lata i cierpi na szereg schorzeń. Choruje na nadciśnienie, bezsenność, hemoroidy, zanik kości kręgosłupa, upośledzenie rozkurczowe i arytmię serca, stłuczenie i rozedmę płuc, chorobę wieńcową, woreczka żółciowego i wątroby naczyniaka w brzuchu, dwustronna zaćmę. Jedynym źródłem jego utrzymania jest emerytura w wysokości 1.304,03 zł netto. Znaczne wydatki ponoszone na konieczne utrzymanie nie pozwalają wnioskodawcy na wykupienie zalecanych leków. Gospodarstwo rolne nie przynosi żadnych dochodów z powodu zakazu wykonywania przez skarżącego jakiejkolwiek pracy. Dom, w którym skarżący mieszka nie posiada dostępu do prądu, wody, nie ma łazienki i centralnego ogrzewania.
Skarżący oświadczył, że nie korzysta z pomocy rodziny, ani opieki społecznej. W takiej sytuacji uiszczenie jakichkolwiek kosztów sądowych jest niemożliwe, gdyż zagraża zdrowiu i życiu skarżącego. Jako potwierdzenie dochodów i wydatków skarżący przedłożył potwierdzenie wypłaty emerytury za lipiec 2014 roku i kopie dwóch faktur za zakup towarów spożywczych i przemysłowych z dnia 30 września 2014 roku na kwoty 614,73 zł i 823,46 zł.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania.
Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
W ocenie orzekającego w przedmiotowej sprawie J. P. uwiarygodnił, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu. Jedynym źródłem utrzymania skarżącego jest świadczenie emerytalne w wysokości 1.304,03 zł netto miesięcznie. Są to dochody na tyle niskie, że w całości przeznaczane są na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania i leczenia skarżącego. Skarżący nie dysponuje przy tym oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. Posiadany majątek w postaci domu oraz nieruchomości rolnej nie przynosi skarżącemu żadnego dochodu. Dom nie posiada dostępu do prądu, nie ma łazienki, ani centralnego ogrzewania. Okoliczności te wskazują jednoznacznie, że skarżący nie należy do osób majętnych i wygospodarowanie przez niego nawet niewielkich kwot na opłaty sądowe jest bardzo utrudnione.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.