Uzasadnienie
Skarżący - Stowarzyszenie "[...]" z siedzibą w K., działając przez swego Przewodniczącego P. B., w dniu 14 listopada 2008r. złożyło w Sądzie wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze swej skargi na bezczynność Prokuratury Rejonowej [...].
We wniosku tym wskazano, iż Stowarzyszenie nie posiada nieruchomości, nie ma dłużników, nie posiada środków finansowych, a utrzymuje się i działa dzięki doraźnym wpłatą jego Przewodniczącego P. B.. Wskazano, iż Stowarzyszenie ma zobowiązania wobec elektrowni i telekomunikacji na łączną kwotę wraz z odsetkami około 6000,00 zł. Ponadto dodano, iż Stowarzyszenie nie uzyskało w zeszłym roku dochodów ze składek członkowskich. Reasumując, wskazano, że skarżący nie posiada środków finansowych, które mógłby przeznaczyć na opłaty sądowe lub profesjonalnego pełnomocnika. Wniosek podpisany został przez P. B. – Przewodniczącego Stowarzyszenia, podpisem elektronicznym.
Odnosząc się do złożonego przez Stowarzyszenie "[...]" wniosku o przyznanie prawa pomocy zważono, co następuje.
Stosownie do treści art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu poprzez swoje organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Przedstawiciel ustawowy, organ albo osoby, o których mowa w art. 28 mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w toczącym się postępowaniu (art. 29 powołanej ustawy). Czynnością procesową jest oczywiście również złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Stowarzyszenie "[...]" może zatem i powinno działać poprzez swoje statutowe organy lub upoważnionego przez te organy pełnomocnika również w zakresie obejmującym postępowanie dotyczące przyznania prawa pomocy.
Jak wynika z całości akt sprawy, w szczególności ze Statutu Stowarzyszenia, wyciągu z Krajowego Rejestru Sądowego, orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, a także akt spraw toczących się przed Sądem Rejonowym dla [...], Wydział Gospodarczy – wnioskujące o przyznanie prawa pomocy Stowarzyszenie nie posiada organów zdolnych do jego reprezentacji, organów, przez które – zgodnie z obowiązującym prawem, mogłoby działać. Powyższe oznacza, iż podmiot ten nie ma zdolności sądowej. W konsekwencji, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy musi ulec odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 w zw. z art. 64 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wprawdzie art. 58 § 2 cyt. ustawy przewiduje skutek w postaci odrzucenia skargi (wniosku) z powodu braku zdolności sądowej strony dopiero wówczas, gdy brak ten nie zostanie uzupełniony, to jednak w niniejszej sprawie regulacje te należy stosować w kontekście art. 31 cyt. ustawy. Przepis ten wprowadza bowiem rozróżnienie na braki, które daje się uzupełnić (§ 1) oraz braki, które nie dają się uzupełnić (§ 3). Zdaniem doktryny brak zdolności sądowej strony, co ma miejsce w niniejszej sprawie, daje się uzupełnić wówczas, gdy dokonanie stosownej czynności zmierzające do uzupełnienia braku zależy bezpośrednio od aktywności samego podmiotu zobowiązanego do jej wykazania.
Zatem tylko w przypadku, gdy strona ma możliwość uzupełnienia zaistniałych braków możliwe jest oznaczenie przez sąd realnego terminu do wykonania nałożonego obowiązku (T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz." Warszawa 2007r.).
Tymczasem z brzmienia art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 Nr 79 poz. 855 z późn. zm.) wynika, iż to nie stowarzyszenie, ale sąd powszechny działający na wniosek organu nadzorującego, bądź z własnej inicjatywy podejmuje działania zmierzające do ustanowienia dla stowarzyszenia kuratora. Dopiero zaś tak wyłoniony kurator będzie mógł zainicjować procedurę wyłonienia nowych władz Stowarzyszenia, czego konsekwencją mogłoby być skuteczne zgłoszenie wniosku o wpis zmian w sądzie rejestrowym. Wynika z tego, iż usuniecie omawianego braku zdolności procesowej Stowarzyszenia "[...]" nie jest zależne od inicjatywy samego tegoż Stowarzyszenia. Skoro zatem wnioskujące Stowarzyszenie we własnym zakresie nie ma możliwości uzupełnić przedmiotowego braku w formie powołania nowych władz i organów zdolnych do jego reprezentacji, które były m. innymi uprawnione do skutecznego złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy – uznano, iż nie ma potrzeby wzywania strony skarżącej do uzupełnienia braku tejże zdolności sądowej w zakreślonym terminie.
W konsekwencji - brak zdolności sądowej wnioskodawcy stanowi zatem również przeszkodę do skutecznego domagania się przez niego przyznania prawa pomocy.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 w zw. z art. 64 § 3 i art. 258 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).