Uzasadnienie
Pismem z dnia 6 stycznia 2012r. (11 stycznia 2012r. - data wpływu do Sądu Rejonowego w M.) P.S. wystąpił do Sądu Rejonowego w M. Wydział I Cywilny, w trybie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), z wnioskiem o udostępnienie odpisu bądź kserokopii orzeczenia stwierdzającego nabycie prawa przez zasiedzenie w sprawie o sygn. akt I Ns 73/00.
Pismem z dnia 12 stycznia 2012r. Sąd Rejonowy w M. Wydział I Cywilny odmówił P.S. wnioskowanego orzeczenia wskazując, że nie występował on w charakterze strony w sprawie i tym samym nie wykazał swojego interesu prawnego.
Następnie P.S. pismem z dnia 16 stycznia 2012r. wezwał w/w Sąd do usunięcia naruszenia prawa polegającego na bezczynności w załatwieniu wniosku z dnia 6 stycznia 2012r., na co Sąd w piśmie z dnia 23 stycznia 2012r. stwierdził, że odpowiedzi udzielił już w piśmie z dnia 12 stycznia 2012r.
Wobec tego P.S. pismem nadanym w dniu 22 lutego 2012r. złożył skargę na bezczynność Sądu Rejonowego w M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Skarżący wniósł o:
- - zobowiązanie Sądu Rejonowego w M. do wydania odpisu lub kserokopii orzeczenia tego Sądu - sygn. akt I Ns 73/00;
- - zasądzenie zwrotu kosztów postępowania przed WSA w Krakowie;
- - dokonanie oceny prawnej przedmiotowej sprawy i zawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania, które wiązać będą Sąd Rejonowy w M. W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że stanowisko Sądu Rejonowego w M. jest niedopuszczalne w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 r., a odmowa wydania wnioskowanego orzeczenia "jest niezgodna z prawem i stanowi bezczynność organu".
W odpowiedzi Prezes Sądu Rejonowego w M. wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie.
Powołując się na przepisy § 90-98 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych wydany na podstawie delegacji ustawowej (art. 41 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych), Prezes Sądu Rejonowego w M. stwierdził, że skarga P.S. jest bezzasadna, gdyż nie był on stroną postępowania w sprawie o sygn. akt I Ns 73/00, zatem wydanie dokumentu na podstawie akt sprawy uzależnione było od wykazania uprawnienia wynikającego z przepisów postępowania sądowego – czego skarżący nie uczynił.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.). W ich świetle informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Ponieważ sformułowania te nie są zbyt jasne, należy przy ich wykładni kierować się art. 61 Konstytucji RP, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
Uwzględniając wszystkie te aspekty można zatem uznać, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna odnosi się jednak do faktów. Bliższa analiza art. 6 ustawy wskazuje, że wnioskiem w świetle tej ustawy może być objęte jedynie pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielenia odpowiedzi. Wniosek taki nie może być więc postulatem wszczęcia postępowania w jakiejś innej sprawie np. cywilnej czy karnej, ani też nie może dotyczyć przyszłych działań organu w sprawach indywidualnych. Informacje publiczne odnoszą się bowiem do pewnych danych, a nie są środkiem ich kwestionowania.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 Konstytucji RP wśród władz publicznych wyróżnia się władzę ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą. Władza ta jest sprawowana przez podmioty wymienione w ust. 2 tego przepisu, tj.: Sejm, Senat, Prezydenta RP i Radę Ministrów oraz sądy i trybunały.
W konsekwencji Prezes Sądu Rejonowego w M. jest niewątpliwie organem władzy publicznej w świetle art. 4 ust. 1 ustawy. W myśl z art. 4 ust. 3 ustawy podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, obowiązane są do udostępnienia informacji publicznej będącej w ich posiadaniu.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej znajduje zastosowanie wówczas, gdy sprawa jest sprawą z zakresu informacji publicznej. Zdaniem Sądu wniosek P.S. z dnia 6 stycznia 2012r. (k. 191 akt sądowych w sprawie o sygn. I NS 73/00) dotyczył niewątpliwie udzielenia informacji publicznej, a nie udostępnienia akt lub wydania odpisu wyroku w trybie i na zasadach k.p.c. Zarówno decyzje administracyjne, jak i wyroki sądowe mają charakter dokumentów urzędowych wytworzonych przez organy władzy publicznej (organy administracyjne, sądy). Treść decyzji i orzeczeń sądu nie tylko stanowią, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, informacje o sprawach publicznych, ale, stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a, będąc rodzajem informacji dotyczącej treści i postaci dokumentów urzędowych podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach w niej określonych. Pamiętać także należy, że zgodnie z art.326 i 357 k.p.c. ogłoszenie wyroku oraz większości postanowień sądowych następuje na posiedzeniu jawnym.
Wskazać należy, że bezczynność organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega na tym, że organ, zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Inaczej rzecz ujmując, z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie podejmuje w czasie określonym ustawą tj. 14 dni żadnych działań wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji (zgodnie z art.13 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Z kolei stanowisko organu, które w istocie sprowadza się do odmowy udzielenia informacji, przybiera, jak wskazano powyżej, procesową formę decyzji administracyjnej.
W przedmiotowej sprawie z analizy pism z dnia 12 stycznia 2012r. oraz z dnia 23 stycznia 2012r. jakie Sąd Rejonowy w M. przesłał skarżącemu oraz z odpowiedzi w/w Sądu z dnia 13 kwietnia 2012r. na skargę P.S., wynika, że nie są one decyzjami odmawiającymi udostępnienia informacji publicznej. Nie są też odpowiedziami uwzględniającymi wniosek skarżącego.
Prezes Sądu Rejonowego w M. jako podmiot reprezentujący ten Sąd na zewnątrz jest organem administrującym i w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznym zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej (np. poprzez wydanie w trybie tej ustawy zanonimizowanego orzeczenia), bądź wydania w terminie 14 dni od daty wniesienia wniosku decyzji administracyjnej o odmowie udzielenia informacji publicznej. Zatem w świetle stanu faktycznego niniejszej sprawy oraz postanowień ustawy o dostępie do informacji publicznej organ pozostawał w bezczynności, toteż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązał Prezesa Sądu Rejonowego w M. do załatwienia wniosku P.S. z dnia 6 stycznia 2012r.
Mając na uwadze czasokres załatwiania tej sprawy (od stycznia 2012r. do dnia orzekania przez sąd administracyjny czerwiec 2012r.) oraz fakt nie stosowania właściwych przepisów przez organ władzy publicznej jakim jest sąd – stwierdzono, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W opisanej sytuacji Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tejże ustawy.