Uzasadnienie
Sygn. II SAB/Kr 53/23
T. sp. z o.o. z siedzibą w O. wywiodła skargę na bezczynność Gminy Nowy Sącz, w której zarzuciła naruszenie art. 13 ust. 1 i 2 w związku z art. 16 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej jako "u.d.i.p.") przez nieudzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od doręczenia wniosku w zakresie następujących pytań:
- 1. Ile kilometrów ścieżek rowerowych jest wybudowane w gminie?
- 2. Ile kilometrów ścieżek rowerowych jest dopuszczonych do użycia?
- 3. Ile kilometrów ścieżek rowerowych stanowi część chodnika w gminie?
- 4. Ile kilometrów ścieżek rowerowych zostało przekształconych z chodnika w ścieżkę rowerową poprzez zmianę oznakowania?
- 5. Ile kilometrów ścieżek rowerowych w gminie posiada kostkę brukową za swoją nawierzchnię?
- 6. W ilu miejscach w gminie ścieżki rowerowe kończą swój bieg i stanowią ślepą ścieżkę?
W uzasadnieniu skargi podano, że skarżąca w dniu 22 lutego 2022 r. złożyła drogą elektroniczną za pośrednictwem założonego przez siebie portalu "[...]" wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie wiadomości e-mail. Do dnia złożenia skargi organ ani nie udostępnił żądanej informacji, ani nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., czym naruszył 14-dniowy termin wskazany w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Organ nie odpowiedział na wskazany adres mailowy, a tym samym żądana informacja nie została udostępniona na portalu. Inne gminy odpowiedziały na wniosek, czego dowodem są zamieszczone na portalu odpowiedzi w postaci maili i plików PDF, natomiast skarżony organ znalazł się w nielicznej grupie gmin, które nie udzieliły odpowiedzi.
Skarżąca wniosła o zobowiązanie Gminy Nowy Sącz do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi i zasądzenie kosztów postępowania od organu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, w tym opłaty skarbowej w kwocie 17 zł.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna podniosła, że skargę uwzględniła, bo wnioskowanej informacji publicznej udzieliła w dniu 15 marca 2023 r. elektronicznie na adres e-mail, z którego wniosek został wysłany, a ponadto w formie tradycyjnej na adres siedziby skarżącej. Ponieważ bezczynność ustała po wniesieniu skargi, postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności należy umorzyć jako bezprzedmiotowe. Strona przeciwna wyjaśniła, że bezczynność wynikła z bardzo dużej ilości spraw administracyjnych do rozpatrzenia w okresie, w którym wpłynął wniosek skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych stanowią, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
- 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części na zasadzie art. 151 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 14 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust.
2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Zgodnie zaś z art. 16 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Z powyższego wynika, że wniosek o udzielenie informacji publicznej powinien być załatwiony przez organ albo poprzez udzielenie żądanej informacji albo w drodze wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji z przyczyn wskazanych w przepisach prawa (wynikających ograniczeń w dostępie do informacji określonych w art. 5 u.d.i.p. oraz w przepisach szczególnych).
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że Gmina Nowy Sącz, a precyzyjniej - w myśl zasady falsa demonstratio non nocet – Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg w Nowym Sączu, jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. jako "organ władzy publicznej".
Wątpliwości Sądu nie budzi kwestia kwalifikacji prawnej żądanej informacji, ani to, że odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej wystosowano do skarżącej 15 marca 2023 r., czyli po blisko 13 miesiącach od złożenia wniosku i w 8. dniu po wniesieniu skargi. Sąd z urzędu ustalił, że odpowiedź faktycznie dotarła do skarżącej (vide[...] Odpowiedź z 15 marca 2023 r. jest kompletna i stanowi prawidłowe załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 22 lutego 2022 r. Wobec udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi lecz przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie, Sąd nie miał podstaw by orzekać o zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności. W tym zakresie postępowanie sądowe, jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt. II wyroku.
Jak już wyżej wskazano, zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd ma obowiązek stwierdzić, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Podjęcie przez organ działania po wniesieniu skargi na bezczynność nie zwalnia sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi w zakresie stwierdzenia, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów załatwienia sprawy, lecz przekroczenie to musi być również nacechowane brakiem woli załatwienia sprawy oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Z rażącym charakterem bezczynności mamy do czynienia, gdy okres zaniechania jest długotrwały, zaniechanie to jest celowe lub zamierzone przez organ, ewentualnie wynika z innych niepodlegających akceptacji przyczyn.
Uchybienie obowiązkowi udostępnienia informacji publicznej w zakreślonym przez ustawę 14-dniowym terminie organ wytłumaczył bardzo dużą ilością spraw administracyjnych do rozpatrzenia w okresie, w którym wpłynął wniosek skarżącej. Równocześnie niezwłocznie po wpływie skargi organ udzielił żądanej informacji, co ostatecznie doprowadziło do uznania że bezczynność choć niewątpliwa, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt. I wyroku.
O kosztach orzeczono w pkt. III wyroku na zasadzie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 597 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania, tj.: wpis – 100 zł, wynagrodzenie adwokata - 480 zł, uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa procesowego – 17 zł.