Uzasadnienie
M. R. pismem z dnia 16 marca 2020r. złożył Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Prokuratora o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wykazu dokumentów zgromadzonych w aktach postępowania o sygn. akt: PR Ds. [...]. W uzasadnieniu skarżący podał, iż w dniu 6 lutego 2020 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej zwrócił się do Prokuratury Rejonowej w G. z wnioskiem o udostępnienie akt postępowania w sprawie toczącej się przed Prokuraturą Rejonową w G. (sygn. akt: [...]), tj. skanu elektronicznego karty przeglądowej akt postępowania w sprawie [...], skanów elektronicznych notatek służbowych z rozpytania osób i skanów elektronicznych dokumentów stwierdzających treść zeznań świadków. W odpowiedzi na ww. wniosek pismem z dnia 12 lutego 2020 r. (znak PR IP 1.2020) Prokurator T. C. wskazał, iż karta przeglądowa akt sprawy karnej nie stanowi informacji publicznej, a także, że protokół przesłuchania świadka nie jest dokumentem w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a zatem nie stanowi informacji publicznej.
Dodatkowo organ podał, że akta sprawy PR Ds. 2009.2019 nie zawierają notatek urzędowych z rozpytania osób, zatem skany żądanych zgodnie z wnioskiem informacji nie mogą być skarżącemu przesłane. W odpowiedzi na pismo organu skarżący w dniu 13 lutego 2020 r. zwrócił się z wnioskiem o udostępnienie wykazu dokumentów zgromadzonych w aktach postępowania toczącego się pod sygn. akt: [...]. Odpowiedzią z dnia 19 lutego 2020 r. (znak [...]) prokurator T. C. podtrzymał stanowisko w sprawie zawarte w piśmie z dnia 12.02.2020 r.
Skarżący zarzucił organowi bezczynność tj. nieprzesłanie żądanego wykazu dokumentów, podkreślając, iż zgodnie z tezą wyroku Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia 29.10.2019 r.-sygn. akt II SAB/Bk 88/19, informacja w postaci wykazu dokumentów zgromadzonych w aktach postępowania przygotowawczego, posiada walor informacji publicznej.
Skarżący wniósł o zobowiązanie Prokuratora Rejonowego Prokuratury Rejonowej w G. do udzielenia dostępu do informacji publicznej, wymierzenie Prokuratorowi Rejonowemu T. C. kary grzywny w wysokości 1.000,00 zł, zasądzenie od Prokuratora Rejonowego w G. na rzecz skarżącego zwrotu kosztów niniejszego postępowania.
W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o oddalenie skargi podając, iż uznano, że w istocie wnioskodawca ponawia swój pierwotny wniosek z dnia 6.02.2020r. i pismem z 19.02.2020r. poinformowano go, iż organ podtrzymuje swoje wcześniejsze stanowisko zawarte w korespondencji z 12.02.2020r. Pogląd, iż M. R. nie chodziło tylko o przesłanie mu informacji zawierającej wykaz dokumentów zawartych w aktach [...], zdaje się potwierdzać treść skargi. Z pisma tego wynika, że intencją wnioskodawcy było zapoznanie się z dokumentami zgromadzonymi w aktach sprawy [...], a w szczególności z tymi, które zawarte zostały w pierwszym wniosku o udzielenie informacji publicznej. A w tym zakresie karta przeglądowa akt sprawy karnej, nie stanowi informacji publicznej. Takie stanowisko zajął m. in. Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z dnia 28.VIII.2015r. sygn. I OSK 1912/14. Organ na podstawie okoliczności sprawy i treści ponownego wniosku o udzielenie informacji publicznej uznał, że wnioskodawcy chodzi w istocie o udzielenie mu kopii wszystkich dokumentów z akt sprawy [...] wymienionych we wniosku z 6.02.2020r. w tym karty przeglądowej z tych akt.
Co się zaś tyczy protokołów przesłuchania świadka nie są to dokumenty urzędowe o jakich mowa w ustawie o dostępie do informacji publicznej, jakkolwiek są to dokumenty w rozumieniu przepisów kodeksu karnego. Zgodnie z treścią art. 6 ust 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej dokumentem urzędowym jest treść oświadczenia woli lub wiedzy utrwalona i podpisana przez funkcjonariusza publicznego, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Natomiast protokół przesłuchania świadka nie zawiera oświadczenia woli lub wiedzy funkcjonariusza publicznego, lecz świadka, podejrzanego czy biegłego. Odnośnie notatek urzędowych z rozpytania osób, poinformowano wnioskodawcę, iż akta sprawy nie zawierają takich dokumentów. Gdyby nawet znajdowały się one w aktach, nie mogłyby być udostępnione, albowiem nie stanowią one informacji publicznej, na co wskazywał chociażby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w orzeczeniu z dnia 10.IX.2015r. sygn. II SAB/Bd 60/15 i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w orzeczeniu z dnia 22.VIII.2019r. sygn. II SAB/Sz21/19.
Wg organu zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, akta sprawy karnej jako całość, będące zbiorem różnego rodzaju materiałów, usystematyzowanych przez organ, który się nimi posługuje, nie są informacją publiczną. Składające się na nie dokumenty są nośnikiem wielu różnorodnych informacji, w większości takich, które informacji publicznej nie stanowią. Osoba nie będąca stroną postępowania karnego, na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, może jedynie wnioskować o udostępnienie jej skonkretyzowanych informacji znajdujących się w aktach zakończonego postępowania karnego. Złożenie w przedmiotowej sprawie, tak szerokiego, a nadto nieskonkretyzowanego wniosku o udzielenie informacji publicznej, poprzez przesłanie odpisów dokumentów z akt sprawy, zmierzało w istocie do uzyskania dostępu do całości tych akt, a przynajmniej najistotniejszej ich części i obejście w ten sposób regulacji kodeksu postępowania karnego określających zasady dostępu do akt spraw karnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast § 2 cytowanego artykułu w pkt 8 w związku z pkt 4 precyzuje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, w tym na bezczynność w dokonywaniu czynności materialno – technicznych z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień wynikających z przepisów prawa.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Prokuratora dotycząca wniosku M. R. z dnia 13 lutego 2020 r., w którym na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, zwrócił się z wnioskiem o udostępnienie wykazu dokumentów zgromadzonych w aktach postępowania toczącego się pod sygn. akt: [...]. Wbrew argumentacji organu wynikającej z odpowiedzi na skargę, nie budzi żadnych wątpliwości, iż w skardze do sądu M. R. domagał się rozstrzygnięcia bezczynności w zakresie swojego drugiego wniosku tj. co do tego wykazu dokumentów zgromadzonych w aktach postępowania, dokładnie to doprecyzowując, stąd też tylko w tym zakresie skarga jest rozpatrywana. W treści skargi bowiem skarżący wyraźnie podkreślił, a nawet zawarł dwukrotnie pogrubioną czcionką na str. 2 i 4, iż chodzi mu o wykaz dokumentów zgromadzonych w aktach postępowania.
Nadto przywołał wyrok innego sądu administracyjnego tj. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 29.10.2019 r. -sygn. akt II SAB/Bk 88/19, iż informacja w postaci wykazu dokumentów zgromadzonych w aktach postępowania przygotowawczego, posiada walor informacji publicznej.
Zgodnie z art. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym przyjęto, że informację publiczną stanowi każda informacja wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów (np. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, LEX nr 78062). Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Przykładowy katalog informacji publicznych, podlegających udostępnieniu wymienia przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że skoro organ, jako prowadzący postępowanie przygotowawcze dysponuje aktami tego postępowania, to znajduje się w posiadaniu danych publicznych objętych wnioskiem, które po ich zanonimizowaniu, powinny były zostać udostępnione skarżącemu.
Sporządzenie żądanego wykazu powinno zaś poprzedzać wykonanie czynności technicznej, polegającej na zewidencjonowaniu zgromadzonych w tych aktach dokumentów. Zatem wnioskowana informacja w postaci wykazu dokumentów, zgromadzonych w aktach postępowania przygotowawczego, posiada walor informacji publicznej (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 29.10.2019 r. sygn. akt II SAB/Bk 88/19). Nadto jak wynika wprost z odpowiedzi na skargę organ nie kwestionuje okoliczności, iż tak wnioskowana informacja stanowi informację publiczną, lecz jedynie wskazuje, iż pominął drugi wniosek skarżącego, interpretując go jako odnoszący się do poprzednio wnioskowanych kwestii uzyskania skanów z akt postępowania karnego.
Stosownie zaś do treści art. 14 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (ust. 1). Zgodnie natomiast z art. 13 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust.1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).
Przechodząc do kwestii związanych z pojęciem bezczynności na gruncie u.d.i.p. należy wskazać, iż omawiana ustawa wymienia trzy formy załatwienia (zakończenia) sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. A mianowicie organ, do którego wniesiono wniosek winien alternatywnie: udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10), odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1), umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1). Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami powołanej ustawy polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno – technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem.
W rozpoznawanej sprawie skarżony organ nie rozpoznał wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia 13 lutego 2020r. dotyczącego wykazu dokumentów, a zatem nie ulegało wątpliwości, iż pozostawał w bezczynności. Stąd orzeczono, że organ dopuścił się bezczynności i zobowiązano go do wydania aktu lub dokonania czynności w przedmiocie w/w wniosku, jak w pkt I i II wyroku.
P.p.s.a. nakazuje sądowi orzeczenie w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce rażącym naruszeniem prawa. Obowiązek ten wynika z art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a. Prokuratorowi Rejonowemu Prokuratury Rejonowej w G. nie można, w ocenie Sądu, zarzucić braku woli rozpatrzenia wniosku, z uwagi na szczegółowe (choć błędne w zakresie interpretacji treści żądania skarżącego) odniesienie się do tej kwestii w odpowiedzi na skargę. Zaniechanie w udzieleniu informacji wynikało z błędnego zrozumienia żądania skarżącego i zbyt szablonowego potraktowania kolejnego pisma w sprawie jako powielenia poprzedniego żądania.
Zatem w ocenie Sądu w działaniu organu nie było znamion lekceważenia wnioskodawcy, czy też innych poważnych naruszeń prawa. Nie nastąpił drastyczny przypadek złośliwości organu w załatwieniu sprawy, a więc oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że nie noszą one znamion celowego i zamierzonego unikania zgodnego z prawem zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a przy tym nie istnieje uzasadniona obawa, że organ nadal nie będzie respektować nałożonych ustawą o dostępie do informacji publicznej obowiązków. Z racji tego nie można uznać zatem rażącego naruszenia, nie wystąpiła wysoka naganność. Ze względów jak wyżej, Sąd orzekł jak w pkt III wyroku.
Stąd również działanie organu nie mogło skutkować wnioskowaną w skardze grzywną w wysokości 1000 zł, stąd skarga została oddalona w pozostałym zakresie (pkt IV wyroku). W zaistniałych okolicznościach grzywna nie będzie, w ocenie Sądu, spełniać celów, dla jakich winna być orzekana, gdyż nie stanowiłaby adekwatnej kary za tak nieznaczne zaniechanie, które w okolicznościach kontrolowanej sprawy nie można ocenić jako poważnego, co nie spełniłoby i nie skutkowałoby w żaden sposób prewencyjnie na przyszłość. Organ w odpowiedzi na skargę de facto uznał wniosek skarżącego w zakresie żądanego wykazu dokumentów. Nie ma zatem potrzeby szczególnego dyscyplinowania organu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że wymierzenie grzywny jest środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego i zamierzonego unikania zgodnego z prawem zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować nałożonych ustawą o dostępie do informacji publicznej obowiązków. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca.
O zwrocie kosztów sądowych na rzecz skarżącego orzeczono w punkcie V wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w wyroku.