Uzasadnienie
Pismem z dnia 19 kwietnia 2020 r. A. F. wniósł skargę na bezczynność Wojewody w przedmiocie wniosku o wznowienie postepowania w sprawie odmowy zwrotu nieruchomości.
W uzasadnieniu skarżący podał, że w dniu 7 września 2015 r. skierował do Wojewody wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z dnia 13 sierpnia 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 24 kwietnia 2015 r. o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...] w Z.. Wskutek tego wniosku Wojewoda w dniu 15 kwietnia 2016 r. postanowieniem wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją tego organu z dnia 13 sierpnia 2015 r. i do chwili obecnej nie wydał decyzji o zakończeniu przedmiotowego postępowania. Zgodnie z przepisami K.p.a. organ pozostaje bezczynny, jeśli nie załatwia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a.
W konkluzji skarżący wniósł o orzeczenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Organ podniósł, że decyzją ostateczną z 13 sierpnia 2015 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z 24 kwietnia 2015 r. o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obr. [...] Z. na rzecz: A. F., B. J., pani Z. I. K., R. S. i R. B.. Pismem z 7 września 2015 r. A. F. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody z 13 sierpnia 2015 r. We wniosku o wznowienie postępowania strona powołała się na przyczyny określone w art. 145 § 1 pkt 1, 2, 3 i 5 K.p.a. Postanowieniem z 15 kwietnia 2016 r., Wojewoda wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją Wojewody z 13 sierpnia 2015 r. Jednocześnie pismami z 25 sierpnia 2015 r., 14 października 2015 r. i 22 grudnia 2015 r. A. F. wystąpił z wnioskami o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z 24 kwietnia 2015 r., utrzymanej w mocy decyzją Wojewody z 13 sierpnia 2015 r. Powyższe wnioski o stwierdzenie nieważności zostały przekazane przez Wojewodę: zawiadomieniem z 9 września 2015 r., do Ministra Infrastruktury i Rozwoju; zawiadomieniem z 29 grudnia 2015 r., do Ministra Infrastruktury i Budownictwa; zawiadomieniem z 29 stycznia 2016 r. do Ministra Infrastruktury i Budownictwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpatrzeniu skarg R. S., A. F. i B. J. na decyzję Wojewody z 13 sierpnia 2015 r., w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości wyrokiem z 29 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 1201/15 odrzucił skargę R. S. oraz oddalił skargi A. F. i B. J.. W tej sytuacji postanowieniem z 15 kwietnia 2016 r. Wojewoda zawiesił z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. wznowione na wniosek A. F. postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody z 13 sierpnia 2015 r., utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z 24 kwietnia 2015 r. o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obr. [...] Z. do czasu prawomocnego zakończenia toczącego się przed Ministrem Infrastruktury i Budownictwa postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z 13 sierpnia 2015 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z 24 kwietnia 2015 r. i prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego toczącego się w przedmiotowej sprawie. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 30 czerwca 2016 r.
Postanowieniem z 21 maja 2018 r. Wojewoda po rozpatrzeniu wniosku A. F. z 13 kwietnia 2018 r. o podjęcie zawieszonego postępowania w sprawie rozpoznania wniosku A. F., o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody z 13 sierpnia 2015 r. odmówił podjęcia, zawieszonego postępowania z uwagi na okoliczność, iż nie ustały przyczyny zawieszenia przedmiotowego postępowania. Na powyższe postanowienie pismem z 29 maja 2018 r. zażalenie wniósł A. F.. Postępowanie zażaleniowe jest aktualnie w toku. Postanowieniem z 23 marca 2017 r. sygn. akt I OZ 487/17 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu zażaleń R. S. i A. F. na pkt l wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 29 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 1201/15 oddalił zażalenia.
Wyrokiem z 1 sierpnia 2018 r. sygn. akt l OSK 335/17 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skarg kasacyjnych B. J. i A. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 29 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 1201/15 oddalił skargi kasacyjne. Postanowieniem z 10 października 2018 r. Wojewoda po rozpatrzeniu wniosku A. F. z 4 września 2018 r. o podjęcie zawieszonego postępowania w sprawie rozpoznania wniosku A. F. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody z 13 sierpnia 2015 r. ponownie odmówił podjęcia zawieszonego postępowania. Jak bowiem ustalił Wojewoda nie zakończyło się prawomocnym rozstrzygnięciem postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z 13 sierpnia 2015 r. Postanowieniem z 15 marca 2019 r., Wojewoda po rozpatrzeniu wniosku A. F. z 12 lutego 2019 r. o podjęcie zawieszonego postępowania w sprawie rozpoznania wniosku A. F., o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody z 13 sierpnia 2015 r. po raz kolejny odmówił podjęcia zawieszonego postępowania, wskazując w uzasadnieniu, iż nie zakończyło się prawomocnym rozstrzygnięciem postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z 13 sierpnia 2015 r. Prawomocnym postanowieniem z 27 marca 2019 r. sygn. akt II SAB/Kr 18/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę A. F. na bezczynność Wojewody w niniejszym postępowaniu.
Prawomocnym wyrokiem z 9 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SAB/Kr 17/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę A. F. na bezczynność Wojewody po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w K. Z 21 lipca 1994 r. sygn. akt SA/Kr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej przywoływana jako: P.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Już z zasad ogólnych K.p.a. wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia.
Terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym zostały z kolei określone w art. 35 i art. 36 K.p.a. Z przepisów tych wynika, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.).
Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Art. 37 przewiduje możliwość wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);
2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość) - art. 37 § 1 K.p.a. Celem terminów przewidzianych przepisami K.p.a. w postępowaniu administracyjnym jest zapewnienie szybkiego i sprawnego załatwienia sprawy.
Uwzględniając skargę na bezczynność sąd administracyjny zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa - art. 149 P.p.s.a. W tym zakresie stwierdzić należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym w prawie terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności. Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Innymi słowy bezczynność organu administracyjnego można najogólniej określić jako taki stan rzeczy, w którym zawisła przed organem sprawa nie została załatwiona, mimo upływu przewidzianych w przepisach prawa terminów, a organ nie podejmuje w tym zakresie żadnych działań.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd nie podziela argumentacji skarżącego, że w sprawie mamy do czynienia z bezczynnością Wojewody. Przede wszystkim wskazać należy, że skarżący bezczynności organu upatruje w tym, że do tej pory nie zostało zakończone postepowanie wywołane jego wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczna decyzją Wojewody z dnia 13 sierpnia 2015 r. Jednakże z akt sprawy jednoznacznie wynika, że A. F. pismami z dnia 25 sierpnia 2015 r, 14 października 2015 r. i 22 grudnia 2015 r. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia 24 kwietnia 2015 r. utrzymanej w mocy decyzją Wojewody z dnia 13 sierpnia 2015 r. Dlatego też Wojewoda postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2016 r. zawiesił z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody z dnia 13 sierpnia 2015 r. do czasu prawomocnego zakończenia toczącego się przed Ministrem Infrastruktury i Budownictwa postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z dnia 13 sierpnia 2015 r. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 30 czerwca 2016 r. Jednocześnie stwierdzić należy, że w przedmiotowym postępowaniu wszczętym skargą na bezczynność organu, Sąd nie bada prawidłowości zawieszenia tego postępowania administracyjnego.
Podkreślić również wypada, że skarżący kilkakrotnie zwracał się do Wojewody o podjęcie zawieszonego postępowania w sprawie jego wniosku o wznowienie postępowania. Jednakże, jak ustalił organ do chwili obecnej zakończyło się jedynie postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie rozpatrzenia zażaleń R. S. i A. F. na pkt I wyroku WSA w Krakowie z dnia 29 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 1201/15 o odrzuceniu skargi R. S. w sprawie ze skarg R. S., A. F. i B. J. na decyzję Wojewody z dnia 13 sierpnia 2015 r. w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oraz skarg kasacyjnych B. J. i A. F. od wyroku WSA w Krakowie z dnia 29 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 1201/15 o oddaleniu skarg A. F. i B. J. na decyzję Wojewody z dnia 13 sierpnia 2015 r. Natomiast nie zakończyło się prawomocnym rozstrzygnięciem postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z dnia 13 sierpnia 2015 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 24 kwietnia 2015 r. Zatem nie ustały wszystkie przyczyny zawieszenia wskazanego postępowania.
Biorąc pod uwagę powyższe, nie można zarzucił, że Wojewoda dopuścił się bezczynności. Na marginesie zauważyć należy, że nie bez znaczenia dla rozpoznania sprawy z wniosku o wznowienie jest działanie samego skarżącego, który swoimi licznymi wnioskami i pismami wpływa na przedłużanie postepowania, gdyż organ do każdego z nich musi się merytorycznie odnieść.
Wskazać również należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że oba nadzwyczajne środki odwoławcze czyli wniosek o wznowienie postepowania oraz wniosek o stwierdzenie nieważności nie powinny być realizowane jednocześnie. Rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności traktowane jest bowiem jako tzw. zagadnienie wstępne, od którego zależy sposób zakończenia postępowania wznowieniowego. Jeżeli bowiem doszłoby do stwierdzenia nieważności decyzji, to postępowanie wznowieniowe dotyczące tej samej decyzji stałoby się bezprzedmiotowe i podlegałoby umorzeniu.
Tym samym Sąd podziela argumentację organu, że brak możliwości rozpatrzenia wniosku skarżącego w przepisanym terminie wynikał z faktu równolegle prowadzonego postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. W pierwszej kolejności winien zostać rozpoznany wniosek dalej idący, a zatem wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji.
Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.