Uzasadnienie
postanowienia z dnia 13 marca 2012 r. w przedmiocie prawa pomocy
Wyrokiem z dnia 23 lutego 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił częściowo skargę P.B. na bezczynność Prokuratora Rejonowego Kraków Śródmieście Zachód.
W dniu 19 kwietnia 2006 r. P.B. wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych i o ustanowienie radcy prawnego.
We wniosku P.B. podał, że od dłuższego czasu ponosi koszty związane z licznymi postępowaniami sądowymi, jest zadłużony na kwotę ok. [...] zł., nie ma środków na pokrycie kosztów. Podał, że jest w ¼ współwłaścicielem działki o powierzchni 25 arów z domem jednorodzinnym w budowie /80 m2/, uzyskuje dochód średnio [...] zł netto. Jego miesięczne wydatki obejmujące koszt utrzymania, koszt mieszkania, ubezpieczenia, wyżywienia, środki higieny i czystości, dojazdu do pracy, udział w wydatkach na dziecko przekraczają kwotę dochodu. Podał, że jego żona pokrywa koszty własnego utrzymania, leki, ubezpieczenia, oraz koszt telefonów. Skarżący przedłożył też zaświadczenie pracodawcy z dnia 19 kwietnia 2006 r., z którego wynika, że jego wynagrodzenie brutto za marzec 2006 r. wyniosło [...] zł.
Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2006 r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącego P.B. o zwolnienie od koszów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
W sprzeciwie P.B. zarzucił, że przepis art. 246 ppsa nakazuje rozważenie sytuacji wnioskującego w kontekście możliwości poniesienia kosztów, a nie uzyskiwanych dochodów jak uczynił to Referendarz. Skoro jednym z kryteriów udzielenia pomocy jest "konieczne utrzymanie siebie i rodziny", to odmawiając przyznania pomocy sąd winien wskazać, które z wymienionych szczegółowo przez wnioskującego wydatków są zbędne.
Wezwany do podania aktualnych danych o stanie majątkowym i rodzinnym, P.B. złożył w dniu 11 stycznia 2012 r. pocztą elektroniczną wypełniony druk PPF, w którym wskazał, że jego dochód miesięczny netto wynosi [...] zł, a po potrąceniu zasądzonych od niego kwot oraz potrącanych przez komornika pozostaje mu na utrzymanie 650 zł. Podał, że jego zadłużenie w bankach wynosi [...] zł., że żona odmówiła mu wsparcia, oraz że obecnie jest współwłaścicielem w ¾ domu w budowie.
Wezwany do złożenia szeregu dokumentów potwierdzających treść oświadczenia, oraz do podpisania formularza, skarżący zarządzenia tego nie wykonał.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył;
Wniosek skarżącego dotyczy przyznania pomocy w zakresie całkowitym.
Zgodnie z przepisem art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /ppsa/ przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje wówczas, kiedy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów, w zakresie częściowym zaś wówczas, kiedy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przedstawiona przez skarżącego sytuacja majątkowa i rodzinna, rozumiana jako stan dochodów, zwykłych wydatków i posiadanego majątku, sama w sobie nie uzasadnia zwolnienia od obowiązku fiskalnego. Sam skarżący zresztą podkreśla, że potrzeba korzystania z pomocy związana jest nie tyle z niedostatkiem, co z koniecznością ponoszenia kosztów w wielu innych sprawach, oraz spłaty zadłużenia. Prawdą jest, że tylko do tutejszego Sądu w okresie od 2005 r. P.B. wniósł kilkadziesiąt skarg związanych z ustawą o dostępie do informacji publicznej.
W tej sytuacji stwierdzić należy, że po pierwsze przyznanie stronie prawa pomocy następować winno - co do zasady - tylko w takich sytuacjach, w których poniesienie tych kosztów wiąże się z istotnym uszczerbkiem utrzymania. Ów uszczerbek zaś nie może być utożsamiany z każdą koniecznością ograniczenia wydatków, lecz tylko taką, której konsekwencją jest brak możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb. Po drugie, rozstrzygając co do wniosku skarżącego Sąd nie może pominąć tych okoliczności, w których skarżący upatruje podstawowe uzasadnienie swego żądania. Zobowiązania finansowe związane z innymi postępowaniami niewątpliwie mogą mieć wpływ na ocenę ogólnej sytuacji osoby wnioskującej o przyznanie pomocy i wynikającą z niej możliwość lub niemożność ponoszenia kosztów sądowych i kosztów zastępstwa. W przedstawionym stanie nie można stwierdzić, aby deklarowana niemożność poniesienia kosztów wynikała z bezwzględnie koniecznych i powstałych niezależnie od starań strony innych zobowiązań.
W ocenie Sądu sytuacja majątkowa skarżącego pozwalała i pozwala na racjonalne planowanie wydatków związanych z koniecznością uiszczania wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Dlatego też wniosek nie mógł być uwzględniony.
Orzeczenie wydano na podstawie art. 246 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.