Uzasadnienie
Pismem z dnia 31 marca 2023 r. M. Ż.-M. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zakopanem w postępowaniu administracyjnym dotyczącym "budowy garażu dwustanowiskowego wraz z częścią gospodarczą na działce ewid. [...] w K. w rejonie P. P. – prowadzonej bez wymaganego pozwolenia na budowę".
W odpowiedzi na skargę organ administracji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wniósł o odrzucenie, względnie oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Sąd, stosownie do art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259, dalej: P.p.s.a.), odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Oznacza to, że Sąd odrzuca skargę, gdy w tym samym przedmiocie i między tymi samymi stronami doszło do wcześniejszego złożenia skargi (lis pendens), albo gdy prawomocnie rozpoznano już merytorycznie sprawę w zakresie tego samego przedmiotu i między tymi samymi podmiotami (res iudicata).
Sąd zauważa, że sprawa bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zakopanem w postępowaniu administracyjnym znak: NB.5160.3.23.2020 dot. "budowy garażu dwustanowiskowego wraz z częścią gospodarczą na działce ewid. [...] w K. w rejonie P. P. – prowadzonej bez wymaganego pozwolenia na budowę" była już przedmiotem rozpoznania i orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wyrokiem z dnia 13 lipca 2021 r. sygn. akt II SAB/Kr 113/21 Sąd, w punkcie I stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Zakopanem dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania. W punkcie II sentencji wyroku Sąd stwierdził, że bezczynność\przewlekłe prowadzenie postępowania nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa, zaś w punkcie III zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zakopanem do wydania aktu administracyjnego w terminie 2 (dwóch) miesięcy od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, że od momentu zwrotu organowi prawomocnego orzeczenia oraz akt administracyjnych w dniu 28 września 2021 r. (k. 198 akt adm.) toczy się w powyższej sprawie postępowanie przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Zakopanem, co do którego Sąd w wyroku z 13 lipca 2021 r. w punkcie III zobowiązał ten organ do wydania aktu administracyjnego w określonym terminie.
W toku tego postępowania zapadło wprawdzie w dniu 29 listopada 2021 r. postanowienie Inspektora Powiatowego, którym wstrzymał inwestorowi roboty budowlane i nałożył na niego obowiązek przedłożenia określonych dokumentów, które to postanowienie Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem nr 256/2022 z 30 marca 2022 r. utrzymał w mocy, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na ostatnio wskazane postanowienie wyrokiem z 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 713/22. Postanowienie to kończyło jednak tylko etap postępowania w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych, a nie stanowiło aktu administracyjnego kończącego sprawę samowolnie wykonanych robót budowlanych.
Wobec tego należało stwierdzić, że sprawa zainicjowana przez skarżącą w tym samym przedmiocie nie mogła być ponownie merytorycznie rozpatrzona przez Sąd. Zachodzi bowiem tożsamość między sprawą rozstrzygniętą wyrokiem z 13 lipca 2021 r. a sprawą zainicjowaną skargą z 31 marca 2023 r. Przywołać warto w tym miejscu pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 15 czerwca 2021 r. sygn. akt III OSK 3030/21, który nie podzielając poglądów wyrażanych w postanowieniach NSA z: 3 marca 2020 r., I OZ 165/20; 11 grudnia 2019 r., I OZ 1260/19; 12 czerwca 2018 r., I OZ 407/18, stwierdził, że kwestia związana z nieprawidłową realizacją wniosku o udostępnienie informacji publicznej, po wydaniu prawomocnego wyroku zobowiązującego do załatwienia tego właśnie wniosku w sposób wyraźnie wskazany w wyroku, nie może być przedmiotem kolejnej skargi na bezczynność organu w rozpoznaniu tego samego wniosku.
W sytuacji, gdy bezczynność organu została już stwierdzona prawomocnym wyrokiem Sądu, wszczynanie kolejnego postępowania sądowego w tym samym przedmiocie jest niedopuszczalne i godzi w zasadę powagi rzeczy osądzonej. NSA podniósł ponadto, że w takim przypadku stronie, gdy organ w dalszym ciągu unika realizacji obowiązku nałożonego przez Sąd w prawomocnym wyroku, przysługuje skarga w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a.
Sąd obecnie orzekający stoi na stanowisku, że przywołany pogląd NSA znajduje zastosowanie również w niniejszej sprawie dotyczącej bezczynności organu w postępowaniu administracyjnym. Wskazać należy, że na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania skarżący, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 154 § 1 P.p.s.a., może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 154 § 2 P.p.s.a.).
W swojej skardze M. Ż.-M. domagała się stwierdzenia bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zakopanem, polegającej na braku zakończenia postępowania w sprawie "budowy garażu dwustanowiskowego wraz z częścią gospodarczą na działce ewid. [...] w K. w rejonie P. P. – prowadzonej bez wymaganego pozwolenia na budowę", podnosząc również, że organ nie wykonał wcześniejszego prawomocnego wyroku WSA w Krakowie stwierdzającego bezczynność. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, skarżącej nie przysługiwała skarga na bezczynność, lecz skarga na niewykonanie wyroku sądu administracyjnego. Skarga na niewykonanie prawomocnego wyroku stwierdzającego bezczynność lub przewlekłość postępowania jest odrębnym środkiem prawnym, wymagającym – jak to wcześniej wskazano – uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu od skargi na rzecz skarżącej orzeczono w punkcie 2 sentencji postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.