Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodziz 15 marca 2023 r., sygn. akt II SAB/Łd 1/23

Uzasadnienie

Wnioskiem z dnia 2 listopada 2022 r., który wpłynął do Powiatowej Stacji Sanitarno – Epidemiologicznej w Bełchatowie, K.M. oraz P.Z. zwrócili się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bełchatowie (dalej również jako: "PPIS") o udzielenie informacji publicznej poprzez wskazanie:

1. 1. ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania urzędu będącego adresatem zapytania;
2. 2. czy urząd ten posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym; jaka to liczba za ostatnie 5 lat; jeśli nie to dlaczego;
3. 3. według informacji od prof. Iwony Paradowskiej - Stankiewicz ogniska odry w Polsce związane są z migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania urzędu, do którego zaadresowano wniosek;
4. 4. ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania PPISP w Bełchatowie i kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce; kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia;
5. 5. ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania urzędu będącego adresatem zapytania;
6. 6. ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania tegoż urzędu w ciągu ostatnich 5 lat;
7. 7. ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania PPIS w Bełchatowie w ciągu ostatnich 5 lat i jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne;
8. 8. za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie;
9. 9. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym;
10. 10. w jaki sposób wnioskodawcy mogą ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia;
11. 11. w jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem; wnioskodawcy zwrócili się o wskazanie konkretnych badań, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności;
12. 12. czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne; czy zaleca przymuszanie do szczepień; jeśli tak, to w jakiej formie.

W swoim piśmie wnioskodawcy wskazali, iż nie są osobami uchylającymi się od szczepień. Celem wykonania nałożonego obowiązku poddania ich dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym zamierzają jednak wnieść o przeprowadzenie przez lekarza badania kwalifikującego ich dziecko do szczepień ochronnych. Ponadto wniosą o udostępnienie badań bezpieczeństwa szczepionek, które mają być podane ich dziecku lub wskazanie, która instytucja im je udostępni dla każdej szczepionki oraz całego schematu szczepień, a także udostępnienie charakterystyk produktu leczniczego szczepionek. Wniosą także o udostępnienie szczepionek pojedynczych, niezawierających związków glinu i rtęci, zanieczyszczeń fizycznych i biologicznych, oraz szczepionek etycznych (nie produkowanych w oparciu o ludzkie linie komórkowe z aborcji i niezawierających ludzkiego DNA). Wniosą ponadto o przeprowadzenie wszelkich badań, na podstawie których można wykluczyć u ich dziecka przeciwwskazania do podania poszczególnych szczepionek, w tym wymienionych przez producentów w treści ulotek, którymi ma być zaszczepione ich dziecko, wykluczenie alergii na składniki szczepionki oraz wykluczenie niedoborów odporności.

Szczegółowe badania, w ocenie wnioskodawców, są konieczne szczególnie z uwagi na fakt, że w Polsce nie stworzono wiarygodnego i sprawiedliwego systemu odszkodowawczego dla dzieci i rodziców dotkniętych powikłaniami poszczepiennymi, co narusza art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. A to wszystko celem zminimalizowania ryzyka wystąpienia u dziecka wnioskodawców niepożądanych objawów po szczepieniu i wykonania przez lekarza ciążącego na nim obowiązku.

Pismem z dnia 16 listopada 2022 roku Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Bełchatowie poinformował wnioskodawców, iż przede wszystkim PPIS jest organem obowiązanym do udostępnienia posiadanych informacji mających charakter informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 902, powoływanej dalej jako: "u.d.i.p."), zaś dane, o których udostępnienie i zwrócili się K.M. i P.Z. są uznane za informację publiczną.

Następnie organ podkreślił, że art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1657, powoływanej dalej jako: "ustawa" lub "u.z.z.ch.z.") stanowi, iż osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddania się obowiązkowym szczepieniom. Stosownie do art. 17 ust. 1 powołanej powyżej ustawy, osoby określone na podstawie ust. 10 pkt 2 są obowiązane do poddania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1. Stosownie do art. 17 ust. 10 pkt 1 i 2 ustawy, minister właściwy do spraw zdrowia, określi w drodze rozporządzenia m.in. wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych oraz osoby i grupy osób obowiązane do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, uwzględniając dane epidemiologiczne dotyczące zachorowań, aktualną wiedzę medyczną oraz zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia.

Na podstawie delegacji ustawowej Minister Zdrowia w wydanym w dniu 18 sierpnia 2011 r. rozporządzeniu w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2172), ustalił wykaz i zakres obowiązkowych szczepień ochronnych, ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, a jeśli chodzi o dzieci - w jakim okresie ich życia.

Zgodnie z zapisem art. 17 ust. 11 ustawy Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie Komunikatu - Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczególnymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 1 oraz art. 19 ust. 10, oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. W przedmiotowym komunikacie zawarte są specjalistyczne informacje z zakresu medycyny dotyczące technicznych kwestii wykonania obowiązku szczepienia i nie zawiera on dodatkowych norm niż te wynikające z ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi i rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, które zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP są źródłami prawa powszechnie obowiązującego.

Odpowiadając na zapytanie dotyczące kwalifikacji lekarskiej do szczepień, PPIS w Bełchatowie poinformował, że o każdorazowej kwalifikacji do szczepienia dziecka decyduje lekarz, po uprzednim wykonaniu szczegółowego badania obecnego stanu zdrowia dziecka oraz zebranych, potrzebnych informacji podczas wywiadu z rodzicami. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym oznacza również obowiązek poddania się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu. Badanie lekarskie jest ważne 24 godziny i ma na celu wykrycie ewentualnych przeciwwskazań do szczepienia, opóźnienie wykonania szczepienia, modyfikację schematu szczepień. Istotne jest w czasie kwalifikacji zminimalizowanie ryzyka wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego (NOP) i zapewnienie maksymalnej skuteczności szczepienia.

Celem kwalifikacji do szczepienia jest upewnienie się co do wskazań oraz wykluczenie przeciwwskazań do podania szczepionki. Badanie lekarskie kwalifikacyjne do każdego szczepienia składa się z ukierunkowanego wywiadu oraz przesiewowego badania przedmiotowego, które obejmuje co najmniej ocenę stanu ogólnego pacjenta, w tym podstawowych parametrów życiowych, zbadanie gardła, węzłów chłonnych oraz osłuchanie płuc i serca. Badanie kwalifikacyjne do szczepienia jest bardzo podobne niezależnie od planowanej do podania szczepionki, różni się w szczegółach dotyczących przeciwwskazań do konkretnych szczepionek, o których decyduje lekarz, kierując się Kartami Charakterystyk Produktów Leczniczych szczepionek, posiadaną dokumentacją medyczną oraz szczegółowym wywiadem zebranym od rodziców/opiekunów przed szczepieniem dziecka. Rozmowa o ryzyku potencjalnych odczynów poszczepiennych należy również do procesu kwalifikacji do szczepienia.

Rodzic/opiekun dziecka lub osoba dorosła powinien być poinformowany o rodzajach NOP jakie mogą wystąpić po danej szczepionce oraz o czasie, w którym te odczyny najczęściej występują. Ważne jest informowanie, że większość objawów niepożądanych nie jest spowodowana działaniem szczepionki, mają związek czasowy a nie przyczynowy, mogą być spowodowane inną chorobą. Ryzyko NOP powinno być zestawione z ryzykiem zachorowania i powikłań po chorobie. Badanie fizykalne to bardzo ważny element kwalifikacji. Pozwala na wychwycenie różnych nieprawidłowości np. w rozwoju psychomotorycznym dziecka. W przypadku stanu zdrowia dziecka budzącego wątpliwość lekarz przed wykonaniem szczepienia może zdecydować o skierowaniu dziecka do poradni konsultacyjnej ds. szczepień lub lekarza specjalisty.

Odnosząc się do zapytania w sprawie wyników badań bezpieczeństwa szczepionek, które mają być użyte w realizacji szczepień ochronnych dziecka, organ wyjaśnił, że nie jest jednostką właściwą do udzielenia informacji w tym zakresie. W celu uzyskania szczegółowych informacji należy zwrócić się do producentów szczepionek/podmiotów odpowiedzialnych. Ponadto wskazano, że wiele informacji na temat szczepionek, w tym ich bezpieczeństwa można znaleźć na stronie internetowej Państwowego Zakładu Higieny w Warszawie pod linkiem: https://szczepienia.pzh.gov.pl. W punkcie szczepień, zgodnie z deklaracją dziecka, można zapoznać się z ulotkami szczepionek natomiast karty charakterystyk produktów leczniczych (ChPL) dostępne są na ww. stronie PZH lub u producentów szczepionek.

Odnośnie systemu odszkodowawczego dla osób dotkniętych powikłaniami poszczepiennymi PPIS w Bełchatowie poinformował wnioskodawców, że w Polsce odpowiedzialność za niepożądane odczyny poszczepienne przyjęło państwo, bez obowiązku wskazywania winy, poprzez wprowadzenie Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych (FKSO), wprowadzając zmiany do ustawy z 5 grudnia 2008 roku o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Wnioski o przyznanie odpowiedniego świadczenia pieniężnego można składać od 12 lutego 2022 roku, chociaż omawiane przepisy weszły w życie po 14 dniach od dnia ogłoszenia czyli - 27 stycznia 2022 roku. Wyjątek stanowią w tej mierze uregulowania dotyczące wpłaty składek na FKSO przez firmy farmaceutyczne realizujące dostawy szczepionek zakupionych do programu szczepień ochronnych. Będą one obowiązywać dopiero od 1 stycznia 2023 roku. Dysponentem FKSO jest Rzecznik Praw Pacjenta. Zgodnie z brzmieniem art. 17a wspomnianej ustawy świadczenie kompensacyjne może być wypłacone, jeżeli wystąpią następujące warunki:

1. 1. w wyniku szczepienia ochronnego u osoby, u której przeprowadzono szczepienie, w ciągu 5 lat od dnia podania szczepionki (szczepionek) wystąpiły działania niepożądane wymienione w ChPL i
2. 2. osoba ta wymagała hospitalizacji przez okres równy lub większy niż 14 dni lub
3. 3. u osoby tej wystąpił wstrząs anafilaktyczny powodujący konieczność obserwacji na szpitalnym oddziale ratunkowym lub izbie przyjęć albo hospitalizacji przez okres poniżej 14 dni.

Możliwość uzyskania świadczenia kompensacyjnego nie odnosi się do wszystkich szczepień. Omawiane przepisy mają zastosowanie jedynie do szczepień przeprowadzonych od początku realizacji Narodowego Programu Szczepień przeciwko COVID-19. Od 1 stycznia 2023 roku świadczenia kompensacyjne będą wypłacane także w przypadku obowiązkowych szczepień ochronnych oraz szczepień związanych z doraźnymi działami przeciwepidemicznymi innymi niż przeciwko COVID-19. Nie ma znaczenia, po której z dopuszczonych do obrotu w Polsce szczepionek wystąpiło zdarzenie niepożądane, podobnie jak nieistotna jest dawka (podstawowa, przypominająca).

Organ wyjaśnił również, że procedura dochodzenia świadczenia kompensacyjnego w razie wystąpienia NOP ma charakter pozasądowy i jest prowadzona w trybie administracyjnym przez Rzecznika Praw Pacjenta. Postępowanie w sprawie ustalenia świadczenia kompensacyjnego nie jest prowadzone z urzędu, ale na wniosek określonego podmiotu. Wniosek ten musi też spełniać określone wymogi formalne, pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. Podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku jest osoba, u której wystąpił NOP, a w przypadku osoby, która nie może samodzielnie wystąpić z wnioskiem - jej przedstawiciel ustawowy. Wniosek o przyznanie świadczenia kompensacyjnego można złożyć w terminie roku od dnia, który był ostatnim dniem obserwacji lub hospitalizacji, nie później jednak niż po upływie 5 lat od dnia przeprowadzenia szczepienia ochronnego o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 4 pkt 2, art. 17 ust. 10 albo art. 46 ust. 4 pkt 7 (art. 17e ust. 3).

Wzór wniosku oraz podstawowe zasady odnoszące się do nowego świadczenia udostępniono na stronie internetowej Rzecznika Praw Pacjenta, dostępnej pod linkiem https://www.gov.pl/web/rpp. Rzecznik Praw Pacjenta ma obowiązek wydania decyzji administracyjnej w terminie 2 miesięcy od daty złożenia kompletnego wniosku. Decyzja jest ostateczna, ale przysługuje na nią skarga do sądu administracyjnego.

Odpowiadając na poszczególne pytania wnioskodawców organ wskazał, odnośnie pytania nr 1, iż nie prowadzi statystyk długości utrzymywania się odporności poszczepiennej. Informacje takie można znaleźć w publikacjach naukowych, jak również w ChPL poszczególnych szczepionek.

W zakresie pytania nr 2, organ wskazał, że wykaz obowiązkowych szczepień ochronnych i grupy osób obowiązanych do poddania się tym szczepieniom zostały określone w art. 17 ust. 1 ww. ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. PPIS w Bełchatowie prowadzi postępowania administracyjne wobec osób uchylających się od obowiązku szczepień ochronnych, według zgłoszeń lekarzy POZ, do wieku określonego przepisami prawa. PPIS w Bełchatowie nie prowadził działań u osób dorosłych powyżej 19 roku życia.

Odnośnie pytań nr 3 i 4 poinformowano, iż PPIS w Bełchatowie nie prowadzi statystyk dotyczących wykonawstwa szczepień ochronnych u migrantów i ilości odraczanych przez lekarzy szczepień. Przeciwwskazania do szczepień opisane są w ulotkach poszczególnych szczepionek i ich kartach charakterystyk (ChPL). Ostateczną decyzję o zakwalifikowaniu dziecka do szczepienia podejmuje lekarz kwalifikujący, co opisano powyżej.

Odpowiadając na pytanie nr 5, organ wskazał, że w przeciągu ostatnich 5 lat PPIS w Bełchatowie nie nałożył żadnej kary grzywny na lekarzy w związku z niewypełnieniem obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego. Lekarze zgłaszają NOP na bieżąco w przypadku ich rozpoznania lub podejrzenia wystąpienia.

W zakresie pytania nr 6, 7 i 8 poinformowano, że w rejestrze niepożądanych odczynów poszczepiennych, prowadzonym przez tamtejszego inspektora sanitarnego, nie odnotowano w przeciągu ostatnich 5 lat żadnego niepożądanego odczynu poszczepiennego w postaci zgonu. W latach 2017 - 2021 (ostatnie 5 lat) PPIS w Bełchatowie zarejestrował 2 odczyny poszczepienne zakwalifikowane jako ciężkie, z tego:

1. – w roku 2017 - 0,
2. – w roku 2018 – 2:
3. 1. u dziecka zgłoszony po prawie 2 latach od szczepień przeprowadzanych w różnych terminach i miejscach (oddział neonatologiczny, punkt szczepień POZ), wymieniono też jako przyczynę kilka preparatów szczepionkowych. Lekarz zgłaszający (lekarz chorób wewnętrznych nie kwalifikujący dziecka do szczepień) w opisie odczynu zgłosił zapalenie płuc bez temperatury i kaszlu, wiotkość, dziecko ciągle śpiące, brak apetytu i pragnienia, kaszel,
4. 2. u małego dziecka w postaci epizodu hipotoniczno-hiporeaktywnego, bez powikłań i hospitalizacji,
5. – w roku 2019 - 0,
6. – w roku 2020 - 0,
7. – w roku 2021 - 0,

W 2022 roku do chwili sporządzenia pisma zarejestrowano jeden NOP ciężki zgłoszony przez lekarza POZ na podstawie dokumentacji medycznej pacjentki, powiązany czasowo ze szczepieniem przeciwko COVID - 19, wykonanym w roku ubiegłym (preparatem Comirnaty). W opisie odczynu podano - porażenie połowiczne prawostronne. PPIS w Bełchatowie nie jest przy tym jednostką dysponującą informacjami w zakresie ilości odszkodowań wypłacanych w związku z NOP. Obecnie w Polsce funkcjonuje Fundusz Kompensacyjny Szczepień Ochronnych, którego dysponentem jest Rzecznik Praw Pacjenta.

Odnośnie pytania nr 9 wskazano, iż nałożenie przez ustawodawcę powszechnego obowiązku poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw wybranym chorobom zakaźnym zapewnia odpowiednio wysoki odsetek osób uodpornionych przeciw tym chorobom i skutecznie zmniejsza ryzyko epidemicznego szerzenia się tych chorób zakaźnych w populacji. Obowiązkowe szczepienia ochronne są skuteczną i społecznie powszechnie akceptowalną metodą zapobiegania zachorowaniom na choroby zakaźne. W tym zakresie jednoznaczne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 maja 2022 r. sygn. akt II OSK 3109/19, w którego tezie stwierdzono cyt.: "Konieczność wykonania obowiązku poddania osoby małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym nie pozostaje w sprzeczności z postanowieniami Konstytucji. Z art. 68 ust. 4 Konstytucji wynika nałożony na władze publiczne jednoznaczny obowiązek zwalczania chorób epidemicznych.

Przedmiotem ochrony konstytucyjnej pozostaje zdrowie publiczne. Zakresem tego pojęcia powinny zostać objęte te działania, które wiążą się ze wszystkimi aspektami zdrowia ludzi, jego ochrony oraz poprawy. W jego skład bez wątpienia wchodzi również wymóg rozpoznawania i zapobiegania chorobom epidemicznym jako najistotniejszym zagrożeniem zdrowia zbiorowości ludzi stanowiącego dobro publiczne".

W wyroku zaś z dn. 25 maja 2022 r. sygn. akt II OSK 3129/19 Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że cyt. "Obowiązek poddania osoby małoletniej szczepieniom ochronnym nie pozostaje w sprzeczności z poszanowaniem życia prywatnego i rodzinnego jednostki, a materia dotycząca szczepień ochronnych nie znajduje się w jakimkolwiek związku ze sferą prywatności jednostki. Ponadto, brak regulacji prawnej systemu odszkodowań, czy też wiarygodnego rejestru niepożądanych odczynów poszczepiennych, nie daje podstaw do postawienia zarzutu naruszenia przepisów konstytucyjnych i przepisów Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Przy wykładni przepisu art. 8 ust. 1 Konstytucji uwzględnić należy ust. 2, który stanowiąc o poszanowaniu życia prywatnego, rodzinnego wyznacza jego granice, przyjmując, że niedopuszczalna jest ingerencja władzy w korzystanie z poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na ochronę zdrowia".

W odpowiedzi na pytanie nr 10 organ poinformował, że w celu uzyskania odszkodowania za NOP należy złożyć wniosek do Rzecznika Praw Pacjenta. Jego uzyskanie z Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych możliwe jest po spełnieniu określonych warunków, co opisano wcześniej (świadczenie kompensacyjnie opisuje szczegółowo art. 17a - art. 17i ustawy z 5 grudnia 2008 roku o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi).

Odnośnie zapytania nr 11 PPIS w Bełchatowie wskazał, że sposób wykonywania kwalifikacji lekarskiej przed szczepieniem opisano powyżej. Preparaty szczepionkowe przed wprowadzeniem do stosowania są szczegółowo badane, a następnie cały czas monitorowane są ewentualne niepożądane odczyny poszczepienne. Ryzyko wystąpienia alergii na jakiś składnik szczepionki jest bardzo niskie, opisane w ChPL. W przypadku, gdy ze szczegółowego wywiadu z rodzicami wynika podejrzenie alergii na składnik szczepionki (np. przypadki takiej alergii u rodziców czy dziadków) lekarz może skierować dziecko na konsultację specjalistyczną i w oczekiwaniu na jej wynik odroczyć szczepienia. Rutynowo, bez uzasadnienia nie zleca się testów alergicznych.

W przypadku podejrzenia niedoborów odporności należy również poradzić się lekarza. Niedobory odporności mogą być wrodzone lub nabyte. Wrodzone spowodowane są zaburzeniami składników układu odpornościowego, np. przeciwciał lub innych substancji związanych z odpornością na zakażenie. Mogą się ujawniać w pierwszych miesiącach po urodzeniu. Nabyte zaburzenia odporności mogą być wynikiem trwających lub przebytych, ciężkich zakażeń wirusowych, bakteryjnych lub chorób układowych, a także działaniem czynników zewnętrznych, np. niedożywienia. Wskazania do szczepień osób z obniżoną odpornością powinny być rozważane indywidualnie w odniesieniu do konkretnej szczepionki, natomiast zakres szczepień powinien zależeć od rodzaju choroby, typu, czasu leczenia immunosupresyjnego, czasu trwania radioterapii. Osobom z obniżoną odpornością nie należy podawać szczepionek żywych (np. przeciw odrze, śwince i różyczce).

Szczepienia u osób z niedoborami odporności są zazwyczaj dobrze tolerowane i nie należy się spodziewać innych niż w ogólnej populacji niepożądanych odczynów poszczepiennych. Prowadzi się je według specjalnych schematów dawkowania, które mogą odbiegać od schematów zarejestrowanych dla ogólnej populacji (np. wymagania większej liczby dawek niż osoby zdrowe). Niektóre preparaty stosuje się w trybie offlabel (poza rejestracją dla wieku). Z tego względu szczepienia powinny odbywać się pod kontrolą specjalisty - poradni szczepień lub immunologicznej, który ma doświadczenie w prowadzeniu immunizacji w tej szczególnej grupie pacjentów.

Wreszcie organ podkreślił, iż pytanie nr 12 skierowane winno być do Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), tym niemniej PPIS w Bełchatowie może stanowczo potwierdzić, że WHO jak najbardziej zaleca szczepienia ochronne. Pod jej patronatem i kierownictwem odbywa się chociażby coroczny Europejski Tydzień Szczepień, mający na celu szerzenie oświaty w zakresie szczepień, zwiększanie sukcesów programów szczepień poprzez podnoszenie świadomości potrzeby i prawa każdego dziecka do ochrony przed chorobami, którym można zapobiegać za pomocą szczepień ochronnych. W roku 2022 zwracano uwagę na znaczenie powszechnego dostępu do szczepionek na całym świecie, gdyż te przyczyniają się do długiego i zdrowego życia. Czas życia na przestrzeni lat znacznie wydłużył się. Rodzice, którzy mają dostęp do szczepień, nie muszą się martwić, że ich dzieci cierpią na choroby, które nękały poprzednie pokolenia. Od ponad dwóch stuleci szczepionki pomagają uczynić świat bezpieczniejszym - od pierwszej szczepionki opracowanej w celu ochrony przed ospą po najnowsze szczepionki mRNA przeciw COVID-19. Szczepionki działają zarówno indywidualnie, jak i pomagają chronić siebie nawzajem jako członków globalnej społeczności.

W dniu 2 stycznia 2023 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła złożona za pośrednictwem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bełchatowie skarga K.M. oraz P.Z., reprezentowanych przez profesjonalnego pełnomocnika, na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bełchatowie w zakresie nieudostępnienia informacji publicznej.

Skarżący zarzucili organowi naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. poprzez nieudostępnienie informacji publicznej. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wnieśli o:

1. 1. zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bełchatowie do rozpoznania wniosków skarżących o udostępnienie informacji publicznej z dnia 2 listopada 2022 r. i udzielenie informacji publicznej,
2. 2. orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
3. 3. wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.,
4. 4. zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

W uzasadnieniu skargi wskazano, iż pismem z dnia 16 listopada 2022 r. PPIS nie udzielił odpowiedzi na wszystkie zadane we wniosku z dnia 2 listopada 2022 r. pytania. Do dnia dzisiejszego skarżącym nie udostępniono innych informacji poza zawartymi w piśmie z dnia 16 listopada 2022 r. mimo obowiązku PPIS. Przesłane przez organ odpowiedzi, w ocenie skarżących, są niewystarczające, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia skarżącemu informacji publicznej. Natomiast, zgodnie ze stanowiskiem przyjętym w orzecznictwie NSA, udzielenie odpowiedzi niepełnej lub niejasnej (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.) wyczerpuje znamiona bezczynności w udzielaniu informacji uzasadniającej zastosowanie art. 149 § 1 p.p.s.a. i uznanie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Skarżący podkreślili, iż prawo do informacji publicznej zostało zagwarantowane w art. 61 Konstytucji RP. Obejmuje ono, między innymi, dostęp do dokumentów. Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji). W myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, tryb udzielania informacji, o których mowa w tym artykule określają ustawy i realizację powyższego przepisu stanowi właśnie ustawa o dostępie do informacji publicznej. Organ winien był zatem udostępnić informację publiczną na żądanie strony skarżącej.

W ocenie skarżących, prawo do złożenia skargi na bezczynność w zakresie udzielenia dostępu do informacji publicznej nie wymaga uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia. Ponadto, o ile wydanie przez organ administracyjny na dzień orzekania przez Sąd żądanego rozstrzygnięcia sprawy czyni z natury rzeczy niemożliwymi zobowiązanie organu do działania, o tyle nie zwalnia to sądu z obowiązku zbadania, czy w sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego, a następnie oceny, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz rozważania, czy zachodzą podstawy do wymierzenia organowi grzywny.

Z uwagi na trwającą nadal bezczynność PPIS w Bełchatowie, skarżący wnieśli jak w petitum skargi.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Bełchatowie wskazał, iż udzielił skarżącym odpowiedzi w żądanym przez nich zakresie. Ponadto zwrócił uwagę, iż zachowanie skarżących może wypełniać znamiona nadużywania prawa w zakresie dostępu do informacji publicznej. W ocenie organu jego działalność nie miała cech bezczynności, ani tym bardziej nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa przy rozpoznaniu wniosku o dostęp do informacji publicznej. W konsekwencji zatem organ wniósł o oddalenie skargi w całości i zasądzenie od skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje

Skarga okazała się bezzasadna.

Na wstępie należy podkreślić, iż niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259, przywoływanej dalej jako: "p.p.s.a."), który stanowi, iż sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem K.M. oraz P.Z. wnieśli skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bełchatowie w zakresie udostępnienia informacji publicznej.

Właściwość sądów administracyjnych w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej wynika z przepisu art. 21 u.d.i.p. stanowiącego, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi, zaś skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę. Zgodnie zaś z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Obejmuje ona między innymi, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.

W tego rodzaju sprawach, w myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy:

1. 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2. 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3. 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.). W przypadku stwierdzenia braku podstaw do uwzględnienia skargi na bezczynność w udzieleniu informacji publicznej, sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Przedmiotem tak rozumianej kontroli Sądu w niniejszej sprawie była skarga K.M. i P.Z. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bełchatowie w zakresie udzielenia informacji publicznej, w związku z wnioskiem złożonym przez nich w dniu 2 listopada 2022 r. Skarżący nie kwestionują przy tym, iż organ udzielił odpowiedzi na ich wniosek w dniu 16 listopada 2022 r., zatem w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W ocenie skarżących organ udzielił jednak odpowiedzi niepełnej, niewystarczającej do uznania, iż wywiązał się z obowiązku udostępnienia informacji publicznej.

Sąd podkreśla, iż skargi na bezczynność państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych, oparte na wnioskach o udzielenie informacji publicznej niemalże bliźniaczych jak wniosek złożony w rozpoznawanej sprawie, były już przedmiotem rozstrzygnięć sądów administracyjnych (por. np. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 20 stycznia 2023 r., sygn. akt II SAB/Bk 127/22; wyrok WSA w Lublinie z dnia 16 marca 2023 r., sygn. akt II SAB/Lu 10/23; Wyrok WSA w Poznaniu z 16 grudnia 2022r., II SAB/Po 170/22; Wyrok WSA w Gdańsku z 15 grudnia 2022 r., III SAB/Gd 170/22, dostępne, podobnie jak inne powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej również jako: "CBOSA"). Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela argumentację przedstawioną przez judykaturę w przywołanych powyżej sprawach.

Na początku tej części rozważań należy przypomnieć, iż stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Do organów władzy publicznej niewątpliwie należą państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, którzy – jako organy rządowej administracji zespolonej w powiecie – wykonują zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określone w rozdziale 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 338, powoływanej dalej jako: "u.p.i.s."). Organ administracji publicznej w niniejszej sprawie przyznał wprost, iż należy do organów wymienionych w treści art. 4 ust. 1 u.d.i.p., zaś żądane przez wnioskodawców informacje, dotyczące szczepień ochronnych, odnoszą się do realizacji zadań ustawowo przypisanych Inspekcji Sanitarnej i winny być uznane za informację publiczną, skoro informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Uznać zatem należy, iż powyższe okoliczności nie były sporne.

Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Ponadto przedstawienie informacji innej niż ta, której oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub wymijającej, czy wręcz nieadekwatnej do treści wniosku, i tym samym niewyczerpującej żądania wniosku, świadczy o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej (por. wyrok NSA z 10 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 13/16, publ. CBOSA). Skarga na bezczynność ma więc na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności.

Zatem, aby można było mówić o bezczynności organu, należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na nim podmiotowy i przedmiotowy, a wynikający z przepisów prawa obowiązek działania (ewentualnie wszczęcia postępowania) i podjęcia stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności), a dopiero później, że obowiązku tego - w nakazanym terminie - organ nie wypełnia, bądź nie wywiązuje się z niego w należytym zakresie.

Realizując powinności wynikające z ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ podejmuje dwojakiego rodzaju działania - załatwia sprawę w drodze czynności materialno-technicznej albo wydaje decyzję. Czynnością materialno-techniczną (np. w formie pisemnej) udziela żądanej informacji lub informuje o tym, że: 1) wniosek nie znajduje oparcia w przepisach prawa;

1. 2) żądana informacja nie jest informacją publiczną;
2. 3) organ nie jest w posiadaniu informacji lub obowiązuje inny tryb udostępniania (np. BIP itp.);
3. 4) nie ma podstaw do zastosowania trybu określonego w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Decyzję natomiast wydaje się w przypadku: 1) odmowy udostępnienia informacji publicznej z uwagi na przesłanki ograniczające dostępność;

1. 2) odmowy udostępnienia informacji przetworzonej z powodu nie wykazania interesu publicznego;
2. 3) umorzenia postępowania, jeżeli wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji, stosownie do art. 14 ust. 2 u.d.i.p.

Powyższe działania, stosownie do treści art. 13 ust. 1 u.d.i.p., organ winien podjąć, co do zasady, bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Termin ten dotyczy nie tylko czynności udostępnienia informacji publicznej, ale również wydania decyzji administracyjnej o odmowie jej udostępnienia, poinformowania wnioskującego, że organ nie jest w posiadaniu informacji publicznej, albo że żądana informacja nie jest informacją publiczną (por. wyrok NSA z 9 lutego 2023 r., sygn. akt III OSK 6863/21, publ. CBOSA).

Jak wskazano powyżej, PPIS udzielił skarżącym odpowiedzi na ich wniosek z dnia 2 listopada 2022 r. w dniu 16 listopada 2022 r., zatem dochował terminu wskazanego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., czego skarżący nie kwestionują. Ich zdaniem o bezczynności organu świadczy udzielenie odpowiedzi niepełnej, nieudostępnienie przez organ wszystkich posiadanych informacji, objętych zapytaniami skarżących. Aby jednak ocenić, czy organ rzeczywiście pozostawał w bezczynności w udzieleniu informacji publicznej, należy przede wszystkim zbadać, czy wnioskowane przez skarżących dane rzeczywiście stanowiły informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, jest władny do analizy powyższej kwestii, pomimo że nie była ona między stronami sporna, a PPIS w Bełchatowie przyznał, iż wnioskowane dane należy uznać za informację publiczną.

Zgodnie z ugruntowanymi już poglądami orzecznictwa, pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych, rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów, przy czym oceny tej należy dokonywać każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1846/18, publ. CBOSA).

W orzecznictwie przyjęto również, że co do zasady informację publiczną stanowią informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 u.p.i.s., w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 20 stycznia 2023 r., sygn. akt II SAB/Bk 127/22, wyrok WSA w Lublinie z dnia 16 marca 2023 r., sygn. akt II SAB/Lu 10/23, publ. CBOSA). Informację publiczną stanowią więc przede wszystkim informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, wynikające z prowadzonych przez państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych oraz wojewódzkich inspektorów sanitarnych rejestrów zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz § 8 i nast. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz.U.

Nr 254, poz. 1711, dalej jako "r.n.o.p."). Źródłami danych do wskazanych rejestrów są w tym zakresie obowiązkowo zgłaszane przez lekarzy lub felczerów rozpoznane odczyny poszczepienne (art. 21 ust. 1 u.z.z.ch.z. oraz § 5 r.n.o.p.).

Podkreślić jednak należy, że stosownie do art. 17 u.z.z.ch.z. organy inspekcji sanitarnej nie przeprowadzają szczepień ochronnych, a jedynie sprawują nadzór w tym zakresie, co realizowane jest poprzez przekazywane im przez lekarzy sprawozdania z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych sporządzane na urzędowych formularzach. Spośród informacji dotyczących nadzoru sprawowanego nad wykonywaniem obowiązkowych szczepień ochronnych, charakter informacji publicznej może mieć więc tylko tego rodzaju informacja, jaką organy inspekcji sanitarnej posiadają na podstawie przekazanych im sprawozdań.

Wskazać należy również, że organy inspekcji sanitarnej nie są dysponentami informacji, dotyczących kwestii odszkodowawczych, związanych z niepożądanymi odczynami szczepiennymi, bowiem organem właściwym przy dochodzeniu takich świadczeń jest Rzecznik Praw Pacjenta. Jak prawidłowo podkreślił PPIS, świadczenia te wypłacane są z kierowanego przez RPP Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych, zatem to ten organ jest właściwy do udzielenia informacji odnośnie procedury zgłaszania i dochodzenia roszczeń związanych z niepożądanymi odczynami poszczepiennymi, a także statystyk odnośnie wypłaty odszkodowań.

W judykaturze przyjęto także stanowisko, zgodnie z którym informacje dotyczące polityki szczepień ochronnych, prawidłowości zasad funkcjonowania organów inspekcji sanitarnej, ochrony zdrowia, wiedzy i praktyki medycznej, w tym metod postępowania leczniczego nie są uważane za informację publiczną w rozumieniu ustawy, dlatego też organ nie jest zobowiązany do ich udzielenia. Uwagi te należy odnieść również do pytań dotyczących wiedzy prawniczej, zmierzających do udzielania porady prawnej i dokonania przez organ wykładni przepisów, bądź oceny ich zgodności z Konstytucją RP. Wreszcie nie stanowią informacji publicznej zagadnienia związane z działalnością organizacji międzynarodowej (Światowej Organizacji Zdrowia), bowiem nie dotyczą polskich władz i gospodarowania mieniem publicznym (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 listopada 2022 r., sygn. akt III SAB/Gd 164/22; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 lutego 2020 r., sygn. akt II SAB/Po 132/19; wyrok WSA w Lublinie z dnia 28 grudnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Lu 139/22, publ. CBOSA).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy podkreślić, iż nie wszystkie dane, o które wnioskowali K.M. oraz P.Z. mają walor informacji publicznej. Przypisać go można jedynie informacjom, objętym pytaniami nr 2, 3, 4, 5, 6 i 7. Dotyczą one bowiem kwestii, jakie mogą znajdować się w posiadaniu PPIS z uwagi na sprawowany przez ten organ nadzór nad wykonywaniem szczepień ochronnych na terenie kraju (statystyki dotyczące odpowiednio: osób dorosłych, uchylających się od szczepień; szczepień osób narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej; szczepień odroczonych przez lekarzy; grzywien nałożonych na lekarzy, którzy nie wywiązali się z obowiązku zgłoszenia odczynu poszczepiennego; zgonów związanych ze szczepieniami oraz ilości odnotowanych ciężkich odczynów poszczepiennych). Organ udzielił odpowiedzi na wskazane wyżej pytania, zarówno udostępniając dane, które posiada (pytania nr 2, 5, 6 i 7), jak i wskazując, w jakim zakresie nie prowadzi statystyk, zatem nie jest w posiadaniu żądanych danych (pytania nr 3 i 4).

Nie można przy tym czynić organowi zarzutu bezczynności w dostępie do informacji publicznej, kiedy poinformuje on wnioskodawcę w przewidzianym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w terminie, iż nie posiada wnioskowanej informacji, bowiem jest to przewidziana prawem forma załatwieniu wniosku w przypadku nieposiadania przez jego adresata żądanej informacji publicznej. Należy przy tym podkreślić, iż Sądowi trudno jest się odnieść do zarzutu bezczynności PPIS, polegającej na udzieleniu niepełnej informacji, skoro skarżący w treści swojej skargi nie sprecyzowali, na czym miałoby polegać uchybienie PPIS w Bełchatowie. Nie wskazali, na które, ich zdaniem, pytania organ odpowiedział w sposób niewystarczający dla wywiązania się z obowiązku udzielenia informacji publicznej, ani też nie uprawdopodobnili, iż organ nie udostępnił danych, które posiada, a które objęte zostały żądaniem wnioskodawców.

W ocenie Sądu PPIS w Bełchatowie udzielił pełnych, wyczerpujących odpowiedzi na pytania obejmujące swym zakresem dane, stanowiące informację publiczną, bądź poinformował wnioskodawców, że nie posiada żądanych przez nich danych. Uczynił to w przewidzianej przepisami prawa formie i terminie. Nie sposób zatem zarzucić organowi administracji bezczynności w dostępie do informacji publicznej.

Natomiast biorąc pod uwagę przytoczone wyżej stanowisko orzecznictwa, należy stwierdzić, iż dane objęte pytaniami skarżących nr 1, 8, 9, 10, 11 i 12, nie noszą waloru informacji publicznej. Pytania te dotyczą bowiem specjalistycznej wiedzy medycznej (pytania nr 1 i 11), procedury wypłaty odszkodowań za niepożądane odczyny poszczepienne (pytania nr 8 i 10), konstytucyjności przepisów dotyczących obowiązkowych szczepień ochronnych (pytanie nr 9) oraz działalności organizacji międzynarodowej – Światowej Organizacji Zdrowia (pytanie nr 12). Wprawdzie PPIS w Bełchatowie udzielił odpowiedzi również na te pytania, jednak nawet gdyby zaniechał na nie odpowiedzi, lub odpowiedział w zakresie niesatysfakcjonującym wnioskodawców, nie można mu w związku z tym skutecznie postawić zarzutu bezczynności w dostępie do informacji publicznej.

Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

is