Uzasadnienie
Pismem z dnia 4 kwietnia 2017r. T. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...][...] w przedmiocie budynku gospodarczego. Do skargi załączył formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w którym wskazał, że ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Zamieszkuje wspólnie z rodzicami w domu o powierzchni 120 m2.
Skarżący wskazał, że nie posiada zasobów pieniężnych takich jak oszczędności, papiery wartościowe ani innych wartościowych przedmiotów. Jako dochód podał wynagrodzenie z umowy u pracę, które w okresie ostatnich trzech miesięcy stanowi średnio kwota 1.781,71 zł netto. Dodatkowo T. G. oświadczył, że pracuje w systemie zmianowym. Podał, że opłaca alimenty na rzecz dwóch córek w łącznej kwocie 860 zł miesięcznie i ponosi zwiększone wydatki związane z kosztami dojazdu do pracy (62 km) i utrzymaniem samochodu. Ponosi także następujące wydatki: węgiel (średnio 230 zł miesięcznie), woda i kanalizacja (90,39 zł miesięcznie), gaz (48,30 zł miesięcznie), energia elektryczna (95,65 zł miesięcznie), odpady (474 zł rocznie), podatek od nieruchomości (średnio 47,17 zł miesięcznie), ubezpieczenie domu (487 zł rocznie), OC za samochód (749 zł rocznie), leki (200 zł miesięcznie). T. G. dodał, że koszty paliwa, napraw samochodu, koszty żywności i ubrań, korespondencji z organami i sądami nie zostały uwzględnione. Średnie miesięczne wydatki wnioskodawca określił na kwotę 1.706,76 zł.
Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2017r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał T. G. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata oraz oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych.
Pismem z dnia 27 kwietnia 2017r. T. G. złożył sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w całości. Jednocześnie skarżący oświadczył, że rezygnuje z pomocy adwokata. Skarżący wniósł również o uwzględnienie treści zaświadczenia z dnia 6 marca 2017r., z którego wynika, że nie posiada żadnej nieruchomości rolnej, a jedynie działkę z domem, której faktycznym właścicielem jest według wyciągu z księgi wieczystej R. W. Ponadto skarżący zwrócił uwagę, że ponosi wydatki na dojazdy do pracy (62 km dziennie), zakup żywności, odzieży i koszty korespondencji z sądami i urzędami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 260 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Stosownie do art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Z kolei jak stanowi 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1); w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Zgodnie zaś z art. 249a P.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
Należy zaznaczyć, że obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Sąd rozpoznający wniosek nie prowadzi postępowania dowodowego w tym zakresie. Wnioskodawca winien uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki stanowiące podstawę do uwzględnienia jego wniosku. Trzeba mieć również na względzie, że wnioskujący o przyznanie prawa pomocy powinien w każdym przypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania własnego oraz rodziny. Przez wydatki utrzymania koniecznego należy rozumieć wydatki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, takich jak żywność, mieszkanie, odzież i niezbędne opłaty. Jeśli poczynienie oszczędności na wydatki związane z kosztami prowadzenia sprawy mogłoby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu skarżącego i jego rodziny wówczas powstaje możliwość domagania się pomocy od państwa (por. postanowienia NSA: z dnia 19 października 2011r. w sprawie o sygn. akt II OZ 971/11, z dnia 16 stycznia 2012r. w sprawie o sygn. akt II FZ 826/11, z dnia 22 marca 2012r. w sprawie o sygn. akt II GZ 98/12, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd doszedł do wniosku, że w niniejszej sprawie uzasadnione jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że T. G. jest współwłaścicielem domu jednorodzinnego o powierzchni 120 m2 oraz osiąga comiesięczny dochód z tytułu umowy o pracę, który średnio za trzy miesiące wyniósł 1781,71 zł netto. Z posiadanych dochodów wnioskodawca opłaca alimenty w wysokości 860 zł miesięcznie oraz ponosi stałe wydatki na utrzymanie domu oraz związane z utrzymaniem samochodu w wysokości 832,86 zł. Ponadto ponosi inne konieczne wydatki m.in. na zakup paliwa do samochodu, żywności czy ubrań.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd stwierdził, że na podstawie przedstawionych w niniejszej sprawie danych o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i wydatkach, przy uwzględnieniu osiąganych dochodów oraz koniecznych wydatków, środki pieniężne, którymi dysponuje skarżący są tak niewielkie, że poniesienie kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym mogłoby spowodować uszczerbek w środkach koniecznych dla utrzymania skarżącego. Tym samym T. G. wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla własnego utrzymania.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3, art. 249a i art. 260 P.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.
A. P.