Uzasadnienie
W dniu 16 listopada 2023 r. Stowarzyszenie O. z siedzibą w Ł. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Wójta Gminy Słupia w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Zarzucając naruszenie art. 61 ust. 1-2 Konstytucji RP; art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 902) – dalej: u.d.i.p., poprzez nieudostępnienia żądanych informacji, zgodnie z wnioskiem z dnia 12 października 2023 r., skarżąca wnosiła o zobowiązanie organu do wykonania czynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z w/w wnioskiem oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Uzasadniając wniesioną skargę strona wskazywała, iż w dniu 12 października 2023 r., za pośrednictwem poczty elektronicznej, kierowanej na adres [...]@slupia.com.pl, wystąpiła do Wójta Gminy Słupia o udzielenie informacji publicznej dotyczącej zaplanowanych terminów polowań zbiorowych zgłoszonych do gminy na podstawie art. 42ab ustawy Prawo łowieckie poprzez:
- 1. przesłanie treści wszystkich obwieszczeń, wydanych przez wójta/burmistrza na podstawie art. 42ab ust. 2 ustawy Prawo łowieckie po 1 kwietnia 2023 r. (chyba, że obwieszczenia te są dostępne w BIP, wtedy proszę o podanie dokładnego adresu URL do tego dokumentu);
- 2. przesłanie kopii wszystkich informacji przekazanych po 1 kwietnia 2023 r. przez dzierżawców albo zarządców obwodów łowieckich na podstawie art. 42ab ust. 1 ustawy Prawo łowieckie, w formie umożliwiającej ustalenie daty wpływu tej informacji do urzędu (np. skan z widoczna pieczątką potwierdzająca wpływ, albo z kopia wpisu z dziennika podawczego);
- 3. wskazanie miejsca (konkretnego adresu URL podstrony), gdzie na stronie internetowej urzędu gminy po 1 kwietnia 2023 r. zostały podane do publicznej wiadomości terminy rozpoczęcia i zakończenia oraz miejsca polowań zbiorowych, zgodnie z art. 42ab ust. 2 ustawy Prawo łowieckie.
Strona wnosiła o udzielenie powyższej informacji publicznej poprzez jej przesłanie na wskazany we wniosku adres poczty elektronicznej. Pomimo skutecznego doręczenia przedmiotowego wniosku, co potwierdza przedłożona dokumentacja, do dnia wniesienia skargi żądana informacja publiczna nie została stronie udzielona, co w ocenie Stowarzyszenia czyni skargę zasadną.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Słupia wnosił o uznanie skargi za całkowicie bezzasadną. Organ podnosił, iż o rzekomym wniesieniu przez stronę skarżącą, w dniu 12 października 2023 r. wniosku o udzielenie informacji publicznej, powziął wiadomość dopiero w dniu 13 listopada 2023 r., po zapoznaniu się z wystosowanym przez Stowarzyszenie ponagleniem. Zlecone niezwłocznie postępowanie sprawdzające wykazało, iż zarówno na serwerze Urzędu gminy S., jak i w wewnętrznych adresach pracowników urzędu brak jest w/w wniosku skarżącej, czy też jakichkolwiek śladów nadania poczty z wskazanego we wniosku adresu.
Jednocześnie, pomimo podnoszonego przez stronę skarżącą otrzymania zwrotnego potwierdzenia doręczenia wniosku na wskazany w skardze adres poczty elektronicznej [...]@slupia.com.pl, strona nie dołączyła do skargi tego dokumentu. Wobec powyższego, skoro z żądaniem udzielenia przedmiotowej informacji publicznej organ zapoznał się dopiero w dniu 13 listopada 2023 r., a informacja ta, została udzielona stronie, zgodnie z zakresem oraz formą, w dniu 17 listopada 2023 r. to brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, iż organ pozostawał w bezczynności, co uzasadnia żądanie oddalenia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga Stowarzyszenia O. z siedzibą w Ł. została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) – dalej: p.p.s.a., który stanowi, iż sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., a więc wówczas gdy organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydaje decyzji administracyjnej, postanowienia albo też uchyla się od podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Z kolei w myśl art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi Stowarzyszenie O." z siedzibą w Ł. uczyniło bezczynność Wójta Gminy Słupia w sprawie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej zaplanowanych terminów polowań zbiorowych zgłoszonych do gminy na podstawie art. 42ab ustawy Prawo łowieckie poprzez:
- 1. przesłanie treści wszystkich obwieszczeń, wydanych przez wójta/burmistrza na podstawie art. 42ab ust. 2 ustawy Prawo łowieckie po 1 kwietnia 2023 r. (chyba, że obwieszczenia te są dostępne w BIP, wtedy proszę o podanie dokładnego adresu URL do tego dokumentu);
- 2. przesłanie kopii wszystkich informacji przekazanych po 1 kwietnia 2023 r. przez dzierżawców albo zarządców obwodów łowieckich na podstawie art. 42ab ust. 1 ustawy Prawo łowieckie, w formie umożliwiającej ustalenie daty wpływu tej informacji do urzędu (np. skan z widoczna pieczątką potwierdzająca wpływ, albo z kopia wpisu z dziennika podawczego);
- 3. wskazanie miejsca (konkretnego adresu URL podstrony), gdzie na stronie internetowej urzędu gminy po 1 kwietnia 2023 r. zostały podane do publicznej wiadomości terminy rozpoczęcia i zakończenia oraz miejsca polowań zbiorowych, zgodnie z art. 42ab ust. 2 ustawy Prawo łowieckie.
Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zasadności skargi Sąd w pierwszej kolejności dokonał oceny jej dopuszczalności pod kątem zachowania warunków formalnych do jej wniesienia. Jak wynika z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 59 § 2 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że w przypadku skargi na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie jest jednak konieczne uprzednie wzywanie do usunięcia naruszenia prawa ani ponaglenie (por. wyroki NSA z 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1991/12; z 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05; postanowienie NSA z 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 646/1; wyrok WSA w Łodzi z dnia 16 września 2014 r., II SAB/Łd 103/14; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Problematyka dostępu do informacji publicznej została unormowana w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 902) – dalej: u.d.i.p. Zgodnie z art. 1 ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Przykładowy katalog informacji publicznych podlegających udostępnieniu wymienia zaś przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, że informacją publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Bliższa analiza powołanego przepisu wskazuje, że wnioskiem może być pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania (por. wyrok NSA z 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2445/11; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 7 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze: 1) ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8;
- 2) udostępniania, o którym mowa w art. 10 i 11;
- 3) wstępu na posiedzenia organów, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3, i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia;
- 4) udostępniania w centralnym repozytorium. Natomiast według art. 13 ust. 1-2 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1). Podkreślenia również wymaga, że u.d.i.p. wymienia trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. Mianowicie organ, do którego wniesiono wniosek, winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 ustawy) bądź też w drodze decyzji administracyjnej, odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 ustawy) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, iż Wójt Gminy Słupia - jako organ władzy publicznej – jest niewątpliwie podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., a dane, których udostępnienia domagała się strona skarżąca we wniosku z dnia 12 października 2023 r., dotyczą bezspornie informacji publicznej (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c i f u.d.i.p.).
Wskazać również należy, iż jak wynika z przesłanych wraz ze skargą akt administracyjnych sprawy, bezsporna pozostaje nadto ta okoliczność, iż po dacie wniesienia przedmiotowej skargi, to jest w dniu 17 listopada 2023 r., objęta w/w wnioskiem Stowarzyszenia z dnia 12 października 2023 r. informacja publiczna została stronie udzielona, zgodnie z określonym we wniosku zakresem i formą.
Niemniej jednak powyższa okoliczność nie czyni wniesionej skargi całkowicie bezzasadnej, jak twierdzi organ w udzielonej odpowiedzi na skargę. Wskazać bowiem należy, iż wbrew twierdzeniu organu administracji skuteczne wystąpienie przez skarżące Stowarzyszenie z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej w przedmiotowym zakresie miało miejsce w dniu 12 października 2023 r., a nie jak wskazuje organ w dniu 13 listopada 2023 r. Powyższe stwierdzenie potwierdza załączone do skargi automatyczne potwierdzenie doręczenia w/w wniosku na adres poczty elektronicznej [...]@slupia.com.pl. Co nie ulega wątpliwości i znajduje potwierdzenie w treści udzielonej przez organ odpowiedzi na skargę, adres ten jest jednym z adresów wykorzystywanych przez Urząd Gminy S. Jednocześnie wiarygodność powyższego dokumentu nie została w jakikolwiek sposób zakwestionowana przez organ, w szczególności poprzez podnoszoną argumentację, co do braku ustalenia, w wyniku dokonanych czynności sprawdzających, faktu wpłynięcia na którykolwiek adres poczty elektronicznej wykorzystywanej przez urząd i zatrudnionych jej pracowników, wniosku skarżącej z dnia 12 października 2023 r. Tym samym udzielenie żądanej informacji publicznej w dniu 17 listopada 2023 r. nastąpiło z przekroczeniem ustawowego 14 dniowego terminu, co czyni stawiany Wójtowi Gminy Słupia zarzut bezczynności zasadnym. Powyższa okoliczność wpływa jedynie na bezprzedmiotowość żądania skargi, w zakresie zobowiązania organu do udzielenia informacji publicznej zgodnie z treścią wniosku z dnia 12 października 2023 r.
Reasumując Sąd stwierdza, że fakt, iż do dnia wniesienia skargi wniosek Stowarzyszenia O. z siedzibą w Ł. z dnia 12 października 2023 r. nie został załatwiony w formie przewidzianej prawem, skutkuje uznaniem, że Wójt Gminy Słupia publicznej pozostawał w bezczynności. Jednocześnie, w przedstawionych okolicznościach sprawy, Sąd stwierdza, iż bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W tym zakresie wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, zgodnie z którym rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym wyraźnie, i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w sytuacji ewidentnego niestosowania przepisów prawa. (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., II OSK 468/13; wyrok WSA w Łodzi z 28 marca 2017 r., II SA/Łd 967/16; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu okoliczności rozpoznawanej sprawy nie uzasadniają przypisania stwierdzonej bezczynności organu charakteru rażącego naruszenia prawa.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z § 1 a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność Wójta Gminy Słupia miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa (pkt 1 wyroku). O umorzeniu postępowania sądowoadminstracyjnego w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku strony skarżącej z dnia 12 października 2023 r. Sąd orzekł na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt 2 wyroku).