Uzasadnienie
Pismem z dnia 4 września 2022 r. J.M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. poprzez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek, 2) art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie poprzez błędne zastosowanie, polegające na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do zrealizowania drugiej części jego wniosku z dnia 17 sierpnia 2022 r. dotyczącego podania liczby skarg na bezczynność w przedmiocie udostępniania informacji publicznej lub w przedmiocie odmowy udostępnienia lub umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej, które wpłynęły do WSA w Łodzi i zostały wniesione poprzez ePUAP. Jednocześnie skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu 17 sierpnia 2022 r. za pomocą platformy ePUAP skarżący złożył do WSA w Łodzi wniosek o przesłanie informacji dotyczącej liczby skarg:
- a. na bezczynność organów w zakresie udostępniania informacji publicznej,
- b. na decyzje organów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej w przedmiocie odmowy lub umorzenia postępowania, które wpłynęły do sądu w okresie pierwszego półrocza 2022 r.
Dodatkowo wniósł o podanie liczby spraw wskazanych powyżej, które zostały wniesione drogą elektroniczną (poprzez ePUAP).
W odpowiedzi na wniosek w dniu 23 sierpnia 2022 r. otrzymał korespondencję, którą podpisała Wiceprezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Podano w niej liczbę skarg wniesionych w zakreślonym okresie. W zakresie drugiej części wniosku organ wyjaśnił, że funkcjonujący w Wojewódzkim Sądzie Administracyjny w Łodzi system informatyczny Obsługi Spraw Orzekanych nie daje możliwości wyszukiwania spraw według tego rodzaju kryterium. W dniu 31 sierpnia 2022 r. skarżący otrzymał kolejną korespondencję, w której Wiceprezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi poinformowała, że żądana informacja jest informacją przetworzoną i na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wezwano skarżącego do usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania braków formalnych wniosku z dnia 17 sierpnia 2022 r. poprzez wykazanie, że uzyskanie żądanej informacji publicznej, stanowiącej informację przetworzoną, jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Zdaniem skarżącego wnioskowana informacja nie stanowi informacji przetworzonej, tylko jest to informacja prosta. Brak danych w systemie informatycznym sądu nie oznacza, że należy ją uznać za informację przetworzoną. Do udostępnienia tej informacji wystarczy proste zliczenie spraw o określonym symbolu, w których odnotowano wpływ sprawy poprzez ePUAP. Biorąc pod uwagę liczbę spraw podaną w odpowiedzi na pierwszą część wniosku (63+15 - razem 78) oraz fakt, że zliczanie akt odpowiednio oznaczonych nie wymaga szczególnych analiz, jak szczególnego wysiłku intelektualnego, to zdaniem skarżącego nie można uznać takich działań za wytwarzanie nowej informacji. Zdaniem skarżącego nawet w przypadku uznania przez WSA w Łodzi wnioskowanej informacji za przetworzoną, treść odpowiedzi nie stanowi załatwienia sprawy zgodnie z u.d.i.p., a tym samym oznacza bezczynność po stronie organu. Organ nie wskazał bowiem dlaczego przyjmuje taką kwalifikację, nie wskazano też rygoru wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji.
Wobec nieudostępnienia wnioskowanej informacji oraz niepełnego zastosowania zapisów u.d.i.p. dotyczących informacji przetworzonej, skarżący stwierdził, że organ pozostaje w bezczynności w załatwieniu drugiej części jego wniosku.
W odpowiedzi na skargę Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł o jej oddalanie. Organ wyjaśnił, że załatwiając wniosek przesłano skarżącemu żądaną informację, określając: - ilość skarg na bezczynność organów w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w okresie od 1 stycznia do 30 czerwca 2022 r. (63 sprawy); - ilość skarg na decyzje organów w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w okresie od 1 stycznia do 30 czerwca 2022 r. (15 spraw). Ustosunkowując się do dodatkowej prośby wnioskodawcy o podanie liczby spośród wskazanych wyżej spraw, które zostały wniesione drogą elektroniczną (poprzez ePuap) wyjaśniono, że funkcjonujący w sądzie system informatyczny Obsługi Spraw Orzekanych (OSO) nie daje możliwości wyszukiwania spraw według tego rodzaju kryterium.
Pismem z dnia 31 sierpnia 2022 r. organ poinformował wnioskodawcę, że żądanie określenia ile spośród wyszczególnionych 78 spraw zostało wniesionych drogą elektroniczną (poprzez ePUAP) jest informacją przetworzoną i na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wezwał wnioskodawcę do usunięcia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, braków formalnych wniosku poprzez wykazanie, że uzyskanie żądanej informacji publicznej o charakterze informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wezwanie doręczono wnioskodawcy za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu 31 sierpnia 2022 r. Zakreślony 7-dniowy termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia 17 sierpnia 2022 r. upłynął bezskutecznie 7 września 2022 r. Wnioskodawca nie uzupełnił braków formalnych wniosku. Pismem z dnia 4 września 2022 r. wnioskodawca złożył skargę na bezczynność Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w przedmiocie udzielenia informacji publicznej.
Odpowiadając na tak sformułowane zarzuty skargi, organ wskazał, że w sprawie nie może być mowy o bezczynności organu, ponieważ udzielając wnioskodawcy żądanej informacji publicznej w dniu 23 sierpnia 2022 r. sąd udzielił jej zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Natomiast w odniesieniu do dodatkowej prośby, nie udzielono wnioskodawcy pełnej odpowiedzi wyjaśniając, jakie są tego przyczyny. Ponadto, organ w otwartym terminie do udzielenia informacji publicznej, poinformował, że dodatkowa prośba zawarta we wniosku posiada charakter informacji przetworzonej i w tym zakresie, na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., organ wezwał wnioskodawcę do usunięcia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, braków formalnych wniosku poprzez wykazanie, że uzyskanie takiej informacji publicznej stanowiącej informację przetworzoną jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ponieważ termin ten upłynął bezskutecznie, a braki formalne wniosku nie zostały uzupełnione, żądana przez wnioskodawcę informacja publiczna o charakterze informacji przetworzonej nie mogła zostać udostępniona.
Organ podkreślił w odpowiedzi z dnia 23 sierpnia 2022 r., że nie posiada i nie dysponuje gotową informacją o ilości wskazanych spraw wniesionych za pomocą platformy ePUAP, gdyż sądowy system informatyczny OSO nie daje możliwości prostego wyszukiwania spraw według tego kryterium. Pewności w tym zakresie nie dają także inne systemy funkcjonujące w sądzie, w tym system Elektronicznego Zarządzania Dokumentacją (EZD) oraz system PASSA. Wyszukanie żądanej informacji i jej udzielenie wymagałoby od organu najpierw zebrania wszystkich spraw z zakresu informacji publicznej w bieżącym półroczu z zakresu wskazanego we wniosku (informacji prostych), a następnie przejrzenia i ich przeanalizowania (selekcjonowania wyszukanych danych) pod kątem tego, czy skargi w tych sprawach wpłynęły za pośrednictwem platformy ePUAP. Należało bowiem także ustalić, czy sprawa nie wpłynęła od organu tradycyjną drogą pocztową (wydruki z ePUAP po wniesieniu skargi za pośrednictwem tej platformy).
W takiej sytuacji organy są wzywane do nadesłania akt drogą elektroniczną z uwagi na obowiązek prowadzenia korespondencji elektronicznej. Oznacza to konieczność analizy fizycznych akt każdej sprawy. Żądana informacja dla osiągnięcia celu wynikającego z treści wniosku i wskazanego wprost przez wnioskodawcę wymagała zatem analizy akt każdej sprawy i podjęcia dodatkowych czynności, stosownych obliczeń, zestawień, podsumowań oraz dodatkowego wnioskowania i w tym zakresie stanowiła informację publiczną przetworzoną. Przechodząc do oceny zachowania terminu zastrzeżonego dla udzielenia informacji publicznej przetworzonej, organ wskazał, że w odpowiedzi z dnia 23 sierpnia 2022 r. udostępnił informację publiczną zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., udzielając wnioskodawcy wszystkich informacji objętych treścią wniosku, które są w posiadaniu sądu i które stanowią informacje proste, a wobec dodatkowej prośby wnioskodawcy wyjaśnił, że takich informacji nie posiada, gdyż funkcjonujący w tut. sądzie system informatyczny Obsługi Spraw Orzekanych (OSO) nie daje możliwości wyszukiwania spraw według tego rodzaju kryterium.
Wobec niezadowolenia wnioskodawcy, wyrażonego w piśmie z 31 sierpnia 2022 r., tego samego dnia i w otwartym terminie do podejmowania czynności względem złożonego wniosku, organ, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy, wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braku formalnego wniosku. Wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi na wezwanie. Następnie, organ wezwaniem z dnia 14 września 2022 r. wezwał wnioskodawcę, na podstawie art. 64 § 2 K.p.a., do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia 17 sierpnia 2022 r. przez jego podpisanie i nadesłanie do sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się bowiem, że we wszystkich przypadkach, w których ma dojść do podjęcia przez organ aktu administracyjnego, w tym zwłaszcza kwalifikowanego, jakim jest decyzja administracyjna (odmowna oraz o umorzeniu postępowania), bezwzględnie wymagany jest własnoręczny podpis wnioskodawcy lub podpis elektroniczny na wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jego brak winien być usuwany w postępowaniu naprawczym uregulowanym w art. 64 § 2 K.p.a. Organ wyjaśnił końcowo, że wobec stwierdzenia, że wniosek J.M. nie został opatrzony podpisem, a wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi na wezwanie z dnia 31 sierpnia 2022 r., konieczne było jego wezwanie do uzupełnienia braku formalnego.
Postępowanie zmierza bowiem do wydania decyzji stosownie do treści art. 16 ust. 2 u.d.i.p. Podkreślił, że orzecznictwo i piśmiennictwo wskazują, że błędne jest twierdzenie, iż bezczynność w dostępie do informacji publicznej następuje wtedy, gdy zobowiązany organ w terminie 14 dni od chwili złożenia wniosku ani nie udzieli informacji, ani nie wyda decyzji odmownej. Nie wszystkie sprawy o udzielenie informacji publicznej będą bowiem na tyle proste, aby mogły być rozstrzygnięte niezwłocznie, ponieważ niektóre mogą wymagać postępowania wyjaśniającego. Wobec powyższego organ nie znalazł podstaw do uznania argumentów skargi i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż przedmiotowa skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.), dalej w skrócie: "p.p.s.a.", zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Według treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492, dalej w skrócie "p.u.s.a.") w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada więc co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Powyższe determinuje zakres kontroli Sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. W myśl bowiem art. 149 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) lub stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3).
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Ponadto, należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
W tym miejscu przypomnieć należy, że bezczynność organu administracji publicznej - w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów nie podjęto określonego aktu lub nie wykonano czynności, a w szczególności czy jest to następstwem zawinionej lub niezawinionej opieszałości organu w ich podjęciu lub dokonaniu.
Z uwagi na przedmiot zaskarżenia, zastosowanie w sprawie miały przepisy ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz.U. z 2022 r. poz. 902. dalej w skrócie: "u.d.i.p."), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania oraz ponownego wykorzystania.
Z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wynika, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. W piśmiennictwie podnosi się ponadto, że o zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu u.d.i.p. decyduje kryterium rzeczowe - treść i charakter informacji (wyrok NSA z 19 kwietnia 2021 r. sygn. akt III OSK 317/21 – wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d u.d.i.p. wynika, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym o sposobach przyjmowania i załatwiania spraw. Z kolei w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej.
Prezes WSA, stosownie do art. 20 p.u.s.a., kieruje sądem i reprezentuje go na zewnątrz, pełni czynności administracji sądowej i inne czynności przewidziane w ustawie. Tym samym nie ulega wątpliwości, że jest organem właściwym do załatwienia spraw objętych u.d.i.p.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek. Warto też wskazać, że z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. wynika, iż obowiązany do udostępnienia informacji publicznej jest podmiot, o którym mowa m.in. w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., jeśli jest w posiadaniu takich informacji. Podmiot dysponujący informacjami publicznymi ma więc obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Przyjmuje się, że udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej, natomiast powiadomienie o tym, że żądana informacja nie jest informacją publiczną – "zwykłym" pismem. Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział natomiast w takich przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia, bądź zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) – czyli, gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p), bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).
Zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
W świetle okoliczności niniejszej sprawy warto też zaznaczyć, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje m.in. uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Regulacja ta stanowi wyjątek od zasady statuowanej w art. 2 ust. 2 u.d.i.p., w myśl której od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Przywołane przepisy dają podstawę do wyróżnienia dwóch kategorii informacji publicznej: wyraźnie wzmiankowanej w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. "informacji przetworzonej" oraz konstruowanej niejako w opozycji do niej, "informacji prostej". Tylko udostępnienie informacji publicznej należącej do pierwszej z wymienionych kategorii zostało uwarunkowane przez ustawodawcę dodatkowym kryterium - wykazania istotności dla interesu publicznego w jej uzyskaniu.
W przedmiotowej sprawie skarżący objął skargą bezczynność Prezesa WSA w Łodzi dotyczącą wniosku z dnia 17 sierpnia 2022 r. o udostępnienie informacji dotyczącej ilości skarg na bezczynność organów w zakresie udostępniania informacji publicznej oraz skarg na decyzje organów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej w przedmiocie odmowy lub umorzenia postępowania, które wpłynęły do sądu w okresie pierwszego półrocza 2022 r. drogą elektroniczną (poprzez ePUAP). W tym zakresie skarżący nie uzyskał odpowiedzi, bowiem organ administracji doszedł do przekonania, że żądana informacja jest informacją przetworzoną i na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wezwał w dniu 31 sierpnia skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez wykazanie, że uzyskanie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Skarżący nie usunął jednak w wyznaczonym terminie wspomnianych braków wniosku. Wobec tego organ administracji pismem z dnia 14 września 2022 r. wezwał skarżącego do podpisania wniosku, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania. Skarżący jednak wniosku nie podpisał.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że co do zasady postępowanie wszczynane na podstawie u.d.i.p. ma charakter odformalizowany. Informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku, co uzasadnia przyjęcie, iż postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest uproszczone. Ustawa nie przewiduje także jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku składanego w formie pisemnej. Wniosek składany w trybie u.d.i.p. nie musi zatem odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym. Minimalne wymogi odnośnie do takiego wniosku muszą obejmować jasne sformułowanie, z którego wynika, co jest przedmiotem żądania udostępnienia informacji publicznej, niezbędne jest bowiem wykazanie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 111/17).
Na gruncie regulacji zawartych w u.d.i.p. istotne jest jednak wyróżnienie dwóch etapów postępowania o różnym charakterze i mających za przedmiot odmienne sprawy administracyjne. W pierwszym etapie jeżeli organ (lub inny zobowiązany podmiot) dysponuje żądaną informacją publiczną i istnieje podstawa do jej udostępnienia bez opłat, to w postępowaniu tym nie mają w ogóle zastosowania przepisy K.p.a., bowiem informacja publiczna jest udostępniana w formie czynności materialno-technicznej. Dla wszczęcia takiego postępowania wystarczy wniosek ustny bądź złożony w innej niesformalizowanej formie, wniosek ten nie musi być poparty żadnym uzasadnieniem ani wskazaniem szczególnego interesu. Inna sytuacja zachodzi, gdy w sprawie chociażby potencjalnie zachodziła możliwość podjęcia decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub decyzji o umorzeniu postępowania, albo też jakiegokolwiek innego aktu administracyjnego, który wiązałby się ustaleniem podmiotu, od którego pochodzi wniosek.
Na gruncie art. 16 ust. 2 u.d.i.p. przyjęto w orzecznictwie sądowym, że przepisy K.p.a. mają zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji, a więc także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku o dostęp do informacji publicznej, o ile zobowiązany organ zmierza do wydania takiej decyzji. Zatem jedynie w przypadku wydawania decyzji odmownej organ byłby związany wszystkimi przepisami K.p.a., co wynika z art. 16 ust. 1 i art. 13 u.d.i.p.
W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że organ pozostawał w przeświadczeniu, że wniosek skarżącego dotyczy informacji przetworzonej. Dlatego też, w terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., organ wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku. Wobec braku wykazania przez skarżącego szczególnie istotnego interesu w jej uzyskaniu, uprawdopodobniony został w okolicznościach niniejszej sprawy zamiar wydania przez decyzji odmownej. Powyższa okoliczność dała z kolei organowi podstawy do zastosowania przepisów K.p.a. w odniesieniu do wniosku o udzielenie informacji publicznej.
W związku z tym uznać za zasadne należało wezwanie, na podstawie art. 64 K.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p., skarżącego do podpisania wniosku w oparciu o wezwanie z dnia 14 września 2022 r. pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wydana w takim stanie faktycznym sprawy decyzja dotknięta byłaby wadą nieważności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1261/19). Skarżący wniosku jednak nie podpisał, wobec czego odpadła postawa do wydania przez organ decyzji.
Podkreślenia wymaga, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostają argumenty skarżącego dotyczące kwalifikacji żądanej informacji. Jak wynika bowiem z orzecznictwa sądów administracyjnych sąd administracyjny w sprawie, której przedmiotem jest bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie jest uprawniony do oceny prawidłowości kwalifikacji żądanej informacji jako przetworzonej, gdyż ocena ta przeprowadzana jest dopiero w sprawie wszczętej skargą na decyzję o odmowie udostępnienia tej informacji (por. wyrok NSA z 9 listopada 2021 r., sygn. akt III OSK 4287/21; wyrok NSA z 9 listopada 2021 r., sygn. akt III OSK 4068/21).
Skoro zatem skarżący nie usunął braków formalnych wniosku poprzez wykazanie szczególnie istotnego interesu w uzyskaniu żądanej informacji, na wezwanie organu wystosowane w terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., a dodatkowo wniósł skargę w otwartym terminie do usunięcia wspomnianych braków wniosku, to uznać należy, że w dniu wniesienia skargi organ nie pozostawał w bezczynności w tej sprawie.
Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.