Uzasadnienie
II SAB/Łd 2/21
W dniu 9 grudnia 2020 r., drogą elektroniczną przez ePUAP, M. T.-C. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta Ł. względem pisma M.T.-C. z 30.11.2020 r. doręczonego w tej samej dacie drogą elektroniczną przez ePUAP, zatytułowanego "Ponaglenie" wobec trwającego dwa miesiące rozpatrywania pisma skarżącej z 28.09.2020 r. zatytułowanego "Zawiadomienie", a doręczonego w tej samej dacie, również drogą elektroniczną przez ePUAP.
Ze zgromadzonego materiału wynika, że korespondencja skarżącej z organem rozpoczęła się 5 sierpnia 2020 r., kiedy M. T.-C. wystąpiła z zapytaniem w trybie informacji publicznej: "jakie prace są prowadzone w korycie rzeki A i przez jaką firmę wykonane?". W dniu 17 sierpnia 2020 r. Oddział Inwestycji i Infrastruktury Komunalnej w Wydziale Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta Ł. niezwłocznie przygotował odpowiedź znak: [...] i doręczył pismo drogą elektroniczną przez ePUAP. Skutkiem tego, 20 sierpnia 2020 r. skarżąca przedłożyła "Zawiadomienie", w którym wniosła o wycięcie wysokiej roślinności w rowie przy ulicy B oraz prosiła o udzielenie informacji "kiedy będzie wykonana wycinka" i "przez jaką firmę". Oddział Oczyszczania Miasta w Wydziale Gospodarki Komunalnej wykonał żądane prace, za co M. T.-C. wyraziła podziękowanie w swoim kolejnym piśmie z 28 września 2020 r. również zatytułowanym "Zawiadomienie".
W piśmie powyższym, skarżąca skierowała do organu przypomnienie o podanie nazwy firmy, która "wykonywała wycinkę wysokiej roślinności w rowie" oraz zawarła nową prośbę o udzielenie informacji "czy Urząd Miasta Ł. posiada uzgodnienia z odpowiednim organem lub organami na odprowadzenie ścieków drogowych z ulicy D i pętli E w Ł., jak i wód opadowych z terenu Straży Pożarnej oraz ulicy F 16 do rowu wzdłuż ulicy B". Załatwienie tegoż zapytania o w/w uzgodnienia stało istotą sporu w niniejszej sprawie.
Następnie -wobec braku odpowiedzi organu – skarżąca skierowała 30 listopada 2020 r. ponaglenie do Prezydenta Miasta Ł. Wówczas organ ocenił, że intencją skarżącej, nie było kierowanie tego pisma do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., jako organu nadrzędnego dla Prezydenta Miasta Ł. Wobec tego, pismo zatytułowane "Ponaglenie" zostało zakwalifikowane przez organ, jako wniosek do powtórnego rozpatrzenia podania, tym bardziej, że wpłynęło zanim termin dwumiesięczny dobiegł końca w dniu 30.11.2020 r.
Organ uwzględnił uwagi skarżącej w jej piśmie z 30.11.2020 r. i udzielił odpowiedzi pismem z 7 grudnia 2020 r. (znak: [...]). Pismo zostało doręczone skarżącej 8 grudnia 2020 r. Organ wskazał w swojej odpowiedzi, że "prace związane z koszeniem pasa drogowego oraz rowu przydrożnego wzdłuż ulicy B zostały wykonane w miesiącu wrześniu br. przez firmę F Sp. z o. o. w Ł.", zaś co do uzgodnień dotyczących ścieków drogowych kierowanych do rowu przy ulicy B, organ poinformował skarżącą, że "po przeanalizowaniu tych zagadnień, przekazał korespondencję zgodnie z kompetencjami do władającego działką drogową – Zarządu Dróg i Transportu". Dodatkowo, organ przeprosił w swoim piśmie, za opóźnienie w udzieleniu odpowiedzi, gdyż zdawał sobie sprawę, iż skarżąca mogła oczekiwać szybszego załatwienia żądania.
W ślad za pismem z 7 grudnia 2020 r. Wydział Gospodarki Komunalnej przekazał do Zarządu Dróg i Transportu, według kompetencji, pisemne zapytanie skarżącej z 28 września 2020 r., dotyczące uzgodnień na odprowadzenie ww. ścieków drogowych.
Wspomnianym na wstępie pismem z 9 grudnia 2020 r. M.T.-C. drogą elektroniczną przez ePUAP wniosła skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi za pośrednictwem Prezydenta Miasta Ł. zarzucając bezczynność organu, z uwagi na to, że odpowiedź Wydziału Gospodarki Komunalnej z 7 grudnia 2020 r. (znak: [...]) narusza ustawowy termin, a ponadto, nie została podpisana przez Prezydenta Miasta Ł., do którego skarżąca kierowała swoje pismo, lecz odpowiedź została podpisana przez M. O. – Zastępcę Dyrektora tegoż Wydziału Gospodarki Komunalnej. Skarżąca wyraziła przy tym niezadowolenie, że jej pismo zatytułowane "Ponaglenie" nie zostało przekazane do odpowiedniego organu nadrzędnego, choć sama skierowała to pismo do Prezydenta Miasta Ł..
Skarżąca swoje niezadowolenie wyraziła ponadto w kolejnym piśmie z 12.12.2020 r. dostarczonym drogą elektroniczną przez ePUAP 14.12.2020 r., na które Wydział Gospodarki Komunalnej udzielił wyjaśnień pismem z 18.12.2020 r. wysłanym 21.12.2020 r. drogą elektroniczną przez ePUAP.
W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że zapytanie (o uzgodnienia) strony zawarte w piśmie z 28.09.2020 r. dotyczyło bardzo szerokiego zakresu danych, ponieważ dotyczyło rozbudowanej infrastruktury i wielu różnych podmiotów. Sprawa okazała się skomplikowana i wymagała dłuższego czasu do jej załatwienia, co ujawniło się w końcowym etapie. Termin dwumiesięczny liczony dla pozyskania żądanych informacji przypadał na dzień 30.11.2020 r. W ciągu dwóch miesięcy, Oddział Inwestycji i Infrastruktury Komunalnej przeprowadził analizę map historycznych oraz opracowań dotyczących zlewni rzeki A, na której obszarze znajduje się rów będący przedmiotem zapytania skarżącej, w sąsiedztwie posesji strony. Pomimo starań Oddziału Inwestycji i Infrastruktury Komunalnej nie odnaleziono żądanych informacji, ale w końcowym etapie ujawniły się okoliczności wskazujące na właściwość Zarządu Dróg i Transportu, jako władającego działką drogową obejmującą ulicę B wraz z przydrożnym rowem biegnącym wzdłuż ulicy w pasie drogowym, który to władający jest kompetentny dla udzielenia żądanej informacji.
Zdaniem organu, skarga jest bezpodstawna, skoro organ, uwagi zawarte w piśmie M. T.-C. z 30 listopada 2020 r. zatytułowanym "Ponaglenie", rozpatrzył wszystkie kwestie zgłoszone we wcześniejszych pismach skarżącej oraz udzielił odpowiedzi w przywołanym wyżej piśmie Wydziału Gospodarki Komunalnej z 7 grudnia 2020 r. (znak: [...]), doręczonym skarżącej 8 grudnia 2020 r.
Wskutek powyższego udzielono skarżącej częściowo odpowiedzi na pytanie zawarte w piśmie z 28.09.2020 r. oraz poinformowano o zwróceniu się z prośbą o przekazanie żądanych danych przez Zarząd Dróg i Transportu w Ł. W odpowiedzi, skarżąca wniosła przekazywaną skargę i dopiero w niej określiła adresata ponaglenia skierowanego do organu 30.11.2020 r. Stąd organ wywodzi, że ponaglenie nie zostało złożone skutecznie i słusznie zostało rozpatrzone z pominięciem przepisów zawartych w art. 37 k.p.a. Tym samym nie można uznać, że spełniony został warunek wskazany w art. 53 § 2b ustawy z 30 sierpnia 2020 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], że skargę na bezczynność lub przewlekłość można wnieść do sądu po skierowaniu ponaglenia do właściwego organu. Skarga jest więc niedopuszczalna i powinna ulec odrzuceniu przez Sąd na podstawie art. 58 par 1 pkt 6 ustawy p.p.s.a.
Organ zwrócił uwagę, że powyższe stanowisko potwierdza sama skarżąca w kolejnych pismach skierowanych do organu z 12.12.2020 r. i 22.12.2020 r., gdzie wyraźnie przyznaje, że adresatem ponaglenia miał być Wojewódzki Sąd Administracyjny, a nie Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Nawet, gdyby uznać, że powyższa interpretacja organu jest niewłaściwa, to biorąc pod uwagę treść w pierwszej kolejności pisma z 30.11.2020 r. – gdzie skarżąca wnosi ponaglenie w sprawie braku udzielenia odpowiedzi na pismo z 28.09.2020 r. oraz skargi z 9.12.2020 r., gdzie skarżąca skarży przewlekłość organu w postaci nieprzekazania ponaglenia do właściwego organu – oczywistym jest, że nie został spełniony warunek wskazany w art. art. 53 § 2b ustawy p.p.s.a., bowiem powyższe pisma nie dotyczą tej samej sprawy.
W ocenie organu, ponaglenie z 30.11.2020 r. dotyczy innej kwestii. Jednocześnie organ wskazał, że przed przekazaniem niniejszej skargi stronie udzielono odpowiedzi na każde jej pismo wskazane w sprawie. Zarząd Dróg i Transportu w Ł. odpowiedział na pytania zawarte w piśmie z 28 września 2020 r. pismem z 29 grudnia 2020 r.
Z uwagi na powyższe organ wniósł w pierwszej kolejności o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, zaś z ostrożności procesowej o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Skarga jest niedopuszczalna.
Zakres właściwości rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych wyznaczają przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a]. Z treści art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 - 9 tej ustawy wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Z treści skargi złożonej w niniejszej sprawie wynika, że skarżąca podnosi zarzut bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez Prezydenta Miasta Ł. względem pisma skarżącej M. T.-C. z 30 listopada 2020 r., zatytułowanego "Ponaglenie" wobec trwającego dwa miesiące rozpatrywania pisma skarżącej z 28 września 2020 r. zatytułowanego "Zawiadomienie". Zatem mamy tutaj do czynienia ze sformułowaniem przez skarżącą ponaglenia do Prezydenta Miasta Ł. na nieprzekazanie pierwotnego ponaglenia do organu wyższej instancji.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie można uznać dopuszczalności skargi w przedmiocie bezczynności w zakresie załatwienia ponaglenia.
Wskazać bowiem należy, iż załatwienie ponaglenia nie mieści się w katalogu spraw, o których mowa w cytowanym powyżej art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a. Wniesienie ponaglenia nie tworzy bowiem nowej sprawy administracyjnej. Ponaglenia nie można oderwać do sprawy, w której zostało wniesione.
Ponadto, zgodnie z art. 53 § 2b ustawy p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Wniesienie ponaglenia czyni zatem dopuszczalnym wniesienie skargi na bezczynność co do załatwiania sprawy odnośnie jej meritum. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma już znaczenia, czy i kiedy organ ponaglenie załatwi. Uznanie dopuszczalności skargi na bezczynność w przedmiocie załatwienia ponaglenia, w świetle art. 53 § 2b ustawy p.p.s.a., wymagałoby uprzedniego wniesienia ponaglenia na niezałatwienie ponaglenia. Taka wykładnia prowadziłaby jednak do absurdalnego, kaskadowego piętrzenia ponagleń na niezałatwienie ponagleń. Prowadziłoby to do niezrozumiałego tworzenia nowych procedur, nieprzewidzianych przepisami prawa, w szczególności ustawą p.p.s.a.
Na marginesie powyższego wskazać należy, że nawet w przypadku uznania dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność organu w związku z nieprzekazaniem ponaglenia skarga taka nie mogłaby być przyjęta do rozpoznania przez Sąd, albowiem winna być poprzedzona ponagleniem wskazującym na właśnie to uchybienie organu. Zgodnie z art. 37 § 3 k.p.a. ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie. Pismo z 30 listopada 2020 r. zatytułowane "Ponaglenie", pomimo wskazania w nim podstawy prawnej art. 37 § 1 k.p.a., zostało skierowane do skarżonego organu – Prezydenta Miasta Ł., a nie do organu wyższego stopnia – Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżąca zatem nie wyczerpała środków zaskarżenia, a więc i w tym przypadku mamy do czynienia z niedopuszczalnością skargi.
Z tych wszystkich względów, skargę w zakresie dotyczącym bezczynności co do załatwienia ponaglenia należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi jako niedopuszczalną.
dc