Uzasadnienie
B. K. złożyła skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w sprawie samowoli budowlanej. W treści skargi strona wniosła o wyznaczenie przez Sąd terminu załatwienia sprawy samowoli budowlanej na wschodniej części nieruchomości przy ul. S. [...] w Ł. W uzasadnieniu strona wskazała, że postępowanie w sprawie trwa od dnia 30 maja 2005 roku. W toku postępowania organ I instancji – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego trzykrotnie wydawał decyzje o zezwoleniu na użytkowanie wybudowanego samowolnie budynku. Decyzje te, w wyniku kontroli instancyjnej były uchylane przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. W ostatnim czasie, organ I instancji postanowieniem z dnia [...] roku zobowiązał inwestorów – H. K. i S. K. do złożenia, w terminie do dnia 31 października 2009 roku, zaświadczenia organu administracji architektoniczno – budowlanej o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy.
Inwestorzy nie wykonali tego obowiązku, co stwierdził organ w treści pisma skierowanego do stron, a opatrzonego datą 9 listopada 2009 roku. W treści tego pisma organ poinformował strony, iż pismo przekazane przez inwestorów rzekomo w wykonaniu postanowienia z dnia [...] roku, w rzeczywistości nie stanowi realizacji tegoż postanowienia, bowiem nie rozstrzyga czy w aktualnym stanie prawnym możliwa jest budowa na terenie działki obiektów o określonym przeznaczeniu. Inwestorzy zostali w dniu 2 kwietnia 2010 roku ponownie wezwani przez organ do wykonania postanowienia z dnia [...] roku. Przedstawiony tok czynności, w ocenie strony wskazuje, iż organ powiela wcześniejsze czynności i nie dąży do wnikliwego i szybkiego załatwienia sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że organ odwoławczy oddalił zażalenie na bezczynność wniesione przez skarżącą, co oznacza, że organ nie pozostaje w bezczynności. Zdaniem organu, prowadząc postępowanie w sprawie nie ma on obowiązku każdorazowego informowania stron o tym fakcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z regulacją art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w określonych przypadkach, w tym w razie konieczności wydania decyzji administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 1 – 4a oraz pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Na wstępie wyjaśnić należy, iż warunkiem wniesienia skargi na bezczynność jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W sprawie skargi na bezczynność środkiem takim jest zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do organu administracji publicznej wyższego stopnia (art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego).
W stanie faktycznym sprawy strona skarżąca złożyła pismem z dnia 8 marca 2010 roku zażalenie do na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Organ II instancji, na podstawie art. 37 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, postanowieniem z dnia [...] roku uznał powyższe zażalenie za bezzasadne. Na tej podstawie należy uznać, że skarga na bezczynność jest dopuszczalna.
Na wstępie rozważań wyjaśnić należy, iż organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności organy powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego). Realizacji tej zasady służy m. in. przepis art. 35 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z jego treścią organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy, wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 Kodeksu postępowania administracyjnego).
O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego).
Merytorycznie oceniając kwestię bezczynności organu należy w pierwszym rzędzie wskazać, iż z dokumentów załączonych do akt administracyjnych wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] roku zobowiązał inwestorów, w terminie do dnia 31 października 2009 roku, do złożenia zaświadczenia organu administracji architektoniczno – budowlanej o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy. W wykonaniu tego postanowienia inwestorzy złożyli w dniu 9 października 2009 roku pismo organu administracji architektoniczno – budowlanej z dnia 6 sierpnia 2009 roku. Z racji tego, że złożony przez inwestorów dokument nie stanowił realizacji postanowienia z dnia [...] roku, organ I instancji poinformował strony o tym fakcie (pismo z dnia 9 listopada 2009 roku). W dalszej kolejności organ pismem z dnia 2 kwietnia 2010 roku ponownie wezwał inwestorów do wykonania postanowienia.
Oceniając ten tok czynności należy wskazać, że organ wzywał inwestorów do wykonania obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia [...] roku, czyli złożenia zaświadczenia organu administracji architektoniczno – budowlanej o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, mimo tego inwestorzy nie zrealizowali obowiązku nałożonego na nich w/w postanowieniem. Tymczasem, w pouczeniu zawartym w tym postanowieniu organ umieścił informację o skutkach niespełnienia obowiązków nałożonych tymże postanowieniem. Na ten sam skutek powoływał się organ w piśmie z dnia 2 kwietnia 2010 roku, w którym ponownie wezwał inwestorów do wykonania postanowienia.
Działanie takie stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego. W szczególności, gdy strona na skutek wezwania organu do złożenia określonych dokumentów nie składa ich, lub złożone dokumenty nie spełniają określonych wymogów, to stanowi to podstawę do wydania rozstrzygnięcia na podstawie dotychczas zgromadzonych dowodów. Jedynie w sytuacji określonej w art. 62 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego organ uprawniony jest do pozostawienia podania bez rozpoznania.
Reasumując, Sąd uznał, że jest niewątpliwe, iż organ prowadząc postępowanie w przedmiocie samowoli budowlanej, naruszył obowiązek załatwienia sprawy w ustawowym terminie, określonym w art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego. Brak jest bowiem jakiegokolwiek uzasadnienia dla zwłoki w rozstrzygnięciu tejże sprawy, wynoszącej 5 lat.
W tej sytuacji Sąd zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wydania, w terminie 2 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku, rozstrzygnięcia kończącego postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie. Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku na podstawie art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie kosztów Sąd orzekł jak w punkcie drugim na mocy art. 200 i art. 205 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na niezbędne koszty postępowania składa się wpis, w kwocie 100 zł, ustalony na podstawie § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
K.O.