Uzasadnienie
A Sp. z o.o. z siedzibą w K. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przewlekłe prowadzenie postępowania przez Marszałka Województwa [...] w przedmiocie zmiany decyzji dotyczącej udzielenia pozwolenia na wytwarzanie i przetwarzanie odpadów.
W treści skargi pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 6, 7, 8, 12, 35 § 1 w zw. z art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i na tej podstawienie wniósł o:
- 1. przeprowadzenie dowodu z akt sprawy Marszałka Województwa [...] znak [...], [...] - w zakresie terminu wszczęcia postępowania na wniosek strony, uzupełnień wniosku, zmian wniosku, postanowień o wyznaczaniu kolejnych terminów załatwienia sprawy, niedostatecznej aktywności Marszałka dotyczącej ponaglenia do czynności Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Ł., jak też opóźnienia tej aktywności - na okoliczność przewlekłości prowadzenia sprawy;
- 2. stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
- 3. orzeczenie o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości 5 000 zł (pięć tysięcy złotych);
- 4. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, na rzecz skarżącego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej wyjaśnił m.in., że w niniejszej sprawie decyzja Marszałka Województwa [...] z [...]r., znak: [...],[...], została doręczona 23 września 2021 r. Zatem w dniu składania niniejszej skargi nie jest ostateczna. Tym samym, w ślad za myślą przewodnią NSA zawartą w uchwale z 22 czerwca 2020 r., sygn. II OPS 5/19, stan przewlekłości nadal trwa, zaś złożenie niniejszej skargi jest uzasadnione z punktu widzenia terminu jej złożenia oraz brzmienia art. 53 § 2b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (vide: "w każdym czasie").
Odnośnie zaś wymogu uprzedniego wniesienia ponaglenia - miało ono miejsce w piśmie z 26 stycznia 2021 r. (dowód: kopia w załączeniu oraz akta sprawy): "Jednocześnie nalegamy na jak najszybsze zakończenie toczącego się ponad 1,5 roku postępowania administracyjnego w sprawie zwiększenia ilości przetwarzanych odpadów przez spółkę A Sp. z o.o.". Zdaniem pełnomocnika skarżącej treść pisma z dnia 26 stycznia 2021 r. należy odczytywać w świetle art. 222 k.p.a. w zw. z art. 37 § 1 i 2 k.p.a. Uzasadnieniem powyższego ponaglenia był sam fakt prowadzenia postępowania przez 1,5 roku. Zatem wymogi formalne niniejszej skargi zostały spełnione.
W odpowiedzi na skargę Marszałek Województwa [...] w pierwszej kolejności wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej z uwagi na niewyczerpanie drogi postępowania administracyjnego poprzez niezłożenie w niniejszej sprawie ponaglenia do organu wyższej instancji.
W ocenie pełnomocnika organu administracji sformułowania: "Jednocześnie nalegamy na jak najszybsze zakończenie toczącego się ponad 1,5 roku postępowania administracyjnego w sprawie zwiększenia ilości przetwarzanych odpadów przez spółkę A sp. z o.o." nie można utożsamiać z ponagleniem w rozumieniu art. 36 k.p.a. W istocie zacytowany przez skarżącą fragment stanowi prośbę o możliwe, jak najszybsze rozpoznanie sprawy wnioskodawcy. Immanentną cechą ponaglenia jest fakt, że powinno być ono skierowane do organu wyższej instancji za pośrednictwem organu pierwszej instancji. W przypadku pisma skarżącej z dnia 26 stycznia 2021 r. stanowiło ono odpowiedź na wcześniejsze wezwanie ze strony organu i zawierało jedynie wtrącenie na temat jak najszybszego zakończenia postępowania, które nie było skierowane do organu drugiej instancji lecz właśnie do organu prowadzącego sprawę. Nie bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostaje również fakt, iż zawiadamiając stronę o późniejszym terminie załatwienia niniejszej sprawy, organ pouczał ją o możliwości wniesienia ponaglenia do organu wyższej instancji (Ministra Klimatu i Środowiska) za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie.
Strona w niniejszej sprawie nie skorzystała z powyższej możliwości, nawet w sytuacji kiedy reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika. Skarżąca przed wniesieniem skargi nie złożyła ponaglenia, a więc nie skorzystała z przysługującej jej drogi zaskarżenia i w związku z powyższym przekazana skarga winna ulec odrzuceniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." – skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia, w myśl art. 52 § 2 przywołanej ustawy, należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.
W przypadku skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie spraw przez organ, wyczerpanie środków zaskarżenia następuje przez wniesienie środka przewidzianego w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) – w skrócie: "k.p.a.".
Zgodnie z tym przepisem stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli:
- 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);
- 2) 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).
W myśl art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
Ponaglenie, o którym mowa we wskazanym przepisie, równoznaczne jest ze środkiem zaskarżenia i spełnia kryterium "wyczerpania środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 2 p.p.s.a.
Z powyższego wynika, że niezbędnym warunkiem zaskarżenia do sądu administracyjnego przewlekłego prowadzenia postępowania w aktualnym stanie prawnym jest złożenie ponaglenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a.
Należy dodać, że skarga wniesiona bez uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia w myśl art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 tej p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej upatruje wyczerpanie środków zaskarżenia w piśmie skierowanym do organu administracji z 26 stycznia 2021 r. W jego ocenie zawarte w tym piśmie stwierdzenie: "Jednocześnie nalegamy na jak najszybsze zakończenie toczącego się ponad 1,5 roku postępowania administracyjnego w sprawie zwiększenia ilości przetwarzanych odpadów przez spółkę A Sp. z o.o." – należy traktować jak ponaglenie, o którym mowa w art. 37 k.p.a.
Z tym twierdzeniem nie można się jednak zgodzić. Podkreślić należy, że ponaglenie musi spełniać określone w ustawie warunki formalne. Ponaglenie jest bowiem podaniem (żądaniem), do którego stosuje się m.in. art. 63 k.p.a. Zatem ponaglenie powinno zawierać:
- 1) oznaczenie strony, która wnosi ponaglenie;
- 2) adres strony wnoszącej ponaglenie;
- 3) żądanie stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości, ewentualnie także żądanie stwierdzenia, że bezczynność lub przewlekłość miały miejsce z naruszeniem prawa;
- 4) podpis wnoszącego ponaglenie.
Oprócz danych określonych w art. 63 k.p.a. ponaglenie musi zawierać uzasadnienie, co wprost wynika z art. 37 § 2 k.p.a., czyli przytoczenie okoliczności, twierdzeń i ocen uzasadniających żądania ponaglenia. W uzasadnieniu należy opisać przebieg postępowania administracyjnego i argumentację dotyczącą tego, że organ administracji był bezczynny, tj. nie załatwił sprawy w przewidzianym przez prawo terminie, albo że postępowanie było prowadzone przewlekle, co wymaga bardziej rozbudowanej argumentacji, zwłaszcza wykazania, że organ administracji publicznej mógł załatwić sprawę przed upływem terminu. W uzasadnieniu można przedstawiać argumenty uzasadniające zarzut, że bezczynność lub przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Komentowany przepis nie wymaga, aby wnoszący ponaglenie przedstawił dowody świadczące o bezczynności lub przewlekłości (por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2021, art. 37.).
Wreszcie wskazać należy, że zgodnie z art. 37 § 3 k.p.a. ponaglenie wnosi się:
- 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie;
- 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia.
Z powyższego wynika, że ponaglenie jest w istocie żądaniem rozpatrzenia przez właściwy organ administracji publicznej sprawy bezczynności organu lub sprawy przewlekłości postępowania.
Zdaniem sądu pismo skarżącej z 26 stycznia 2021 r. w sposób oczywisty nie nosi cech ponaglenia, bowiem jego treść nie wskazuje na to, aby stanowiło ono ponaglenie w rozumieniu art. 37 k.p.a. Pismo powyższe zostało skierowane do organu prowadzącego postępowanie, a nie do organu wyższego stopnia. Nie zawiera ono również sformułowań, z których wyraźnie wynikałoby żądanie rozpatrzenia sprawy bezczynności organu lub sprawy przewlekłości postępowania przez właściwy organ administracji publicznej, a także nie zawiera uzasadnienia w powyższym zakresie.
Stosownie do art. 58 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.
W związku z powyższym, sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
B.A.