Uzasadnienie
Pismem z dnia 5 lutego 2014r. R. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie wydania decyzji, ustalającej odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość.
Jak wynika z akt sprawy w dniu 3 czerwca 2013r. z urzędu wszczęte zostało postępowanie administracyjne w oparciu o art. 12 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2013r. poz. 687) w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działki 5/4 o pow. 0,0147 ha, 65/4 o pow. 0,0015 ha, 160/2 o pow. 0,0169 ha, 161/2 o pow. 0,0112 ha, 181/2 o pow. 0,0081 ha, położone w obrębie [...], gm. R., która z mocy prawa stała się własnością Gminy R. na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na przedmiotowych działkach.
Pismem z dnia 25 listopada 2013 r. R. K. wniósł do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie przez Starostę [...] w terminie sprawy ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną oraz o zobligowanie organu I instancji do wydania decyzji ustalającej wysokość przysługującego mu odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami oraz doliczenie do wartości odszkodowania 5% za przekazanie nieruchomości dobrowolnie na rzecz Urzędu Gminy R.. Wskazał, że mimo, iż decyzji zezwalająca na realizację inwestycji drogowej została wydana w dniu [...] organ nie ustalił na jego rzecz odszkodowania.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, oznaczoną jako działki nr 5/4, 65/4, 160/2, 161/2, 181/2, położone w obrębie [...], gm. R., w wysokości 17 725,35 zł, o przyznaniu tej kwoty na rzecz właścicieli nieruchomości – D. i R. małż. K. oraz o zobowiązaniu Wójta Gminy R. do wypłacenia ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...] uznał zażalenie R. K. za nieuzasadnione. Zdaniem organu, w sytuacji zakończenia przez organ I instancji sprawy decyzją z dnia [...] brak jest podstaw do postawienia mu zarzutu pozostawania w bezczynności. Dodał, że rozpoznając zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie organ wyższego stopnia może podejmować rozstrzygnięcia i działania wyłącznie wskazane wprost w art. 37 § 2 k.p.a., zatem nie może ingerować w treść decyzji organu I instancji.
Wspomnianym na wstępie pismem z dnia 5 lutego 2014 r. R. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie wydania decyzji ustalającej odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość. Wniósł o "stwierdzenie bezczynności Starosty [...] w przedmiocie wydania decyzji dotyczącej decyzji [...]" oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, zgodnie z art. 12 ust. 4a ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, obligowało Starostę do wydania decyzji, ustalającej wysokość odszkodowania za nieruchomości, które wskutek decyzji z dnia [...] nr [...] stały się własnością Gminy R.. Decyzję ustalającą odszkodowanie organ winien był wydać w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja nr [...] stała się ostateczna, tymczasem ustalił odszkodowanie dopiero po 16 miesiącach. Zdaniem skarżącego w tym stanie rzeczy żądanie stwierdzenia bezczynności Starosty jest uzasadnione i konieczne.
W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. Organ podniósł, że przesłankami uznania zarzutu pozostawania w bezczynności są niezałatwienie sprawy oraz upływ czasu na jej załatwienie, a sprawa dotycząca ustalenia odszkodowania została zakończona decyzją z dnia [...] ustalającą odszkodowanie tj. rozstrzygnięta co do istoty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 lipca 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach, określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisu prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas gdy organ ten, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia, w określonej prawem formie i w określonym prawem czasie, sprawy co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym i kompetentnym. Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności. Sąd nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność czynności, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2013r., sygn.akt I OSK 2114/13, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 1421789). Istotą skargi na bezczynność jest zatem doprowadzenie do wydania przez organ określonego aktu (względnie podjęcia innych działań przewidzianych w art. 149 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a.).
Sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela zatem stanowiska, wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2013r., sygn.akt I OSK 17/13 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że wydanie decyzji przed wniesieniem skargi na bezczynność, nie zwalnia sądu w zakresie orzekania, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Niezależnie bowiem od argumentacji systemowej, związanej z nowelizacją art. 149 p.p.s.a, dokonaną ustawą z dnia 3 grudnia 2010r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 6 z 2011r., poz. 18), zdaniem Sądu, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, skarga na bezczynność może być skutecznie wniesienia jedynie wówczas, gdy w dacie jej wniesienia, organ w bezczynności pozostawał.
Skoro bowiem jej istotą jest, jak wyżej wspomniano, wydanie aktu lub podjęcie czynności innego rodzaju, wniesienie skargi na bezczynność, po zakończeniu postępowania przez organ, nie może być skuteczne. Wyklucza to również możliwość oceny ewentualnej bezczynności organu w zakończonym, przed wniesieniem skargi, postępowaniu. Cezurę czasową dla wystąpienia ze skargą na bezczynność, stanowi zatem, zdaniem Sądu, data wydania aktu lub podjęcia czynności przez organ. Dotyczy to przy tym wszystkich rozstrzygnięć, o których mowa w art. 149 p.p.s.a. Nie do zaakceptowania jest bowiem stanowisko, w myśl którego skarga w zakresie zobowiązania do wydania aktu podlegałaby oddaleniu, jako niezasadna, ocenie zaś podlegałyby wyłącznie kwestie związane z rażącym lub nie charakterem bezczynności organu w zakończonym postępowaniu. Taka wykładania powyższego przepisu rodziłaby bowiem po stronie skarżących nieograniczone czasowo uprawnienie do kwestionowania bezczynności organu, sprowadzając instytucję skargi na bezczynność w istocie do roli zagadnienia prejudycjalnego w stosunku do potencjalnych postępowań odszkodowawczych.
W rozpoznawanej sprawie, R. K. domagał się stwierdzenia bezczynności Starosty [...] w przedmiocie "wydania decyzji dotyczącej decyzji [...]". Z uzasadnienia skargi wynika, iż bezczynności organu skarżący upatruje w niewydaniu w ustawowym terminie decyzji, ustalającej odszkodowanie za nieruchomość przejętą pod drogę w trybie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji drogowych.
Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wydana została przez Starostę [...] w dniu [...] Przepis art. 12 ust. 4b tejże ustawy obligował organ do wydania decyzji ustalającej odszkodowanie za nieruchomości zajęte pod drogę terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna.
Postępowanie w przedmiocie ustalenia odszkodowania zostało przez organ wszczęte w dniu 3 czerwca 2013r. i zakończone decyzją z dnia [...] Skargę na bezczynność R. K. wniósł natomiast w dniu 5 lutego 2014r.
W świetle poglądu przedstawionego powyżej, nie jest zatem możliwe jej uwzględnienie, bowiem organ, którego bezczynność jest przedmiotem skargi, przed jej wniesieniem, zakończył postępowanie. Nie toczyło się już zatem żadne postępowanie, w którym owa bezczynność mogłaby zostać stwierdzona.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi, wobec braku podstaw do jej uwzględnienia.
a.tp.