Uzasadnienie
II SAB/Łd 56/06
W dniu 13 grudnia 2006r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga J. T. na bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie braku działań, ze strony organu, zobowiązujących sąsiada T. P. do wykonania robót budowlanych na nieruchomości przy ul. A. Uzasadniając skarżąca wskazała, iż w piśmie z dnia [...] zwróciła się do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. o podjęcie odpowiednich działań, w piśmie tym dodatkowo opisała szereg naruszeń, jakich dopuścili się pracownicy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i krzywd jakich doznała.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o oddalenie skargi. Wyjaśnił, iż w piśmie z dnia [...] skarżąca zawarła wiele wniosków i zarzutów dotyczących różnych kwestii związanych z robotami budowlanymi wykonanymi na terenie posesji sąsiada skarżącej, a także postępowaniami prowadzonymi w tym przedmiocie przez organy nadzoru budowlanego. Odpowiadając na zarzuty przedmiotowego pisma w dniu [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. o przesłanie relacji z przebiegu postępowania wraz z kopiami dokumentów. Jednocześnie organ poinformował skarżącą, iż w terminie 14 dni od dnia otrzymania powyższych dokumentów, udzieli merytorycznej odpowiedzi na pismo strony z dnia [...].
Zarządzeniem przewodniczącego Wydziału z dnia 14 grudnia 2006r. strona skarżąca została wezwana do wskazania w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, przedmiotu bezczynności organu, tj. określenia, jakiego odwołania lub zażalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nie rozpatrzył jako organ II instancji lub jakiego żądania zgłoszonego jako do organu I instancji nie rozstrzygnął w drodze orzeczenia oraz do złożenia dowodu na wyczerpanie trybu przewidzianego w art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca nadesłała obszerne pismo, w którym powtórzyła, iż w dniu [...] wystąpiła do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z pismem, w którym podniosła wiele zarzutów skierowanych, tak na postępowanie organów I jak i II instancji. Podniosła, iż organy II instancji nie podjęły żadnych działań zmierzających do usunięcia samowoli budowlanej, do zmuszenia sąsiada, Pana P., do rozebrania obiektu samowolnie wybudowanego. Oświadczyła, iż dotychczasowe działania organów nadzoru budowlanego sprowadzają się do pogorszenia jej sytuacji prawnej i faktycznej, do pogorszenia stanu zdrowia i obaw przed utratą życia i majątku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza sprawdzenie wymagań formalnych skargi, w tym dopuszczalność wniesienia skargi - art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Do warunków dopuszczalności skargi należy wyczerpanie środków zaskarżenia, zgodnie bowiem z art. 52 § 1 powołanej ustawy "skargę do Sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały one skarżącemu w postępowaniu przed organami właściwymi w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy". Dotyczy to także skarg na bezczynność organów, które przewiduje art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przy czym samo wniesienie środka zaskarżenia nie jest równoznaczne ze spełnieniem warunku, o którym mowa w art. 52 § 1 w/w ustawy. O spełnieniu tego warunku można mówić dopiero po rozpoznaniu wniesionego środka zaskarżenia przez właściwy organ administracji publicznej (postanowienie WSA w Warszawie z dnia 9 marca 2004r., I SA 2813/03 niepubl.).
Jak wynika z lektury niniejszej skargi jej przedmiotem jest bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. W tym przypadku o wyczerpaniu środków zaskarżenia możemy mówić w sytuacji, gdy strona skarżąca przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego wpierw złożyła zażalenie na niezałatwienie sprawy w trybie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i zażalenie to zostało rozpoznane. Zgodnie bowiem z art. 37 § 1 Kpa "na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36, stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia". Zażalenie takie wnosi się bezpośrednio do organu wyższego stopnia i jego skutkiem jest uruchomienie działania nadzorczego tego organu. Dopiero po wyczerpaniu tej drogi strona może złożyć skargę do Sądu. W niniejszej sprawie strona skarżąca winna zatem wpierw złożyć zażalenie do organu wyższego rzędu tj. do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. Z obszernego pisma skarżącej, nadesłanego w wykonaniu wezwania Sądu, nie wynika by takie zażalenie zostało przez nią wniesione.
W piśmie tym strona wskazała, iż przedmiotem skargi jest bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., podniosła również kwestię naruszeń prawa, jakich dopuściły się organy, jednak nie przedstawiła dowodów na wystąpienie, przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, z zażaleniem do Głównego Inspektora Nadzoru Budowanego na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. W myśl ugruntowanego orzecznictwa sądowego warunkiem wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu jest uprzednie złożenie zażalenia w trybie art. 37 kpa, niezłożenie takiego zażalenia stanowi brak formalny skargi, skutkujący jej odrzuceniem – por. postanowienie NSA z dnia 17 października 1997r., IV SAB 31/97, OSP 1998/10/185.
Wyczerpanie środków zaskarżenia zachodzi zarówno wtedy, gdy wnioskodawca przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego złożył zażalenie w trybie art. 37 § 1 kpa, wymagane w odniesieniu do skarg na bezczynność polegającą na niewydaniu decyzji, jak i wtedy, gdy wnioskodawca wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, co jest wymagane przy bezczynności organu w zakresie czynności materialno-technicznych – wyrok WSA w Opolu z dnia 27 maja 2004r., II SAB/Op 1/04, ONSAiWSA 2005/2/33.
W niniejszej sprawie złożenie skargi do Sądu było przedwczesne, oznacza to, iż strona dopiero po wyczerpaniu określonego powyższej trybu postępowania może wnieść skargę, która przy zachowaniu wszystkich wymogów formalnych spowoduje wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego.
Wobec powyższego należało na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucić skargę.