Uzasadnienie
W dniu 29 września 2010 roku R. G. złożył wniosek o udostępnienie mu informacji publicznej w postaci:
- 1. decyzji administracyjnych wydanych przez [...] Kuratora Oświaty na podstawie art. 60 ust. 3 ustawy o systemie oświaty za okres od dnia 1 stycznia 2007 roku do dnia złożenia wniosku;
- 2. decyzji administracyjnych wydanych przez [...] Kuratora Oświaty na podstawie art. 39 ust. 2a ustawy o systemie oświaty za okres od dnia 1 stycznia 2007 roku do dnia złożenia wniosku;
- 3. wniosków Dyrektorów szkół, o których mowa w art. 39 ust. 2a ustawy o systemie oświaty za okres od dnia 1 stycznia 2007 roku do dnia złożenia wniosku;
- 4. decyzji administracyjnych wydanych przez [...] Kuratora Oświaty, jako organu wyższego stopnia w postępowaniach odwoławczych w sprawie skreślenia ucznia z listy uczniów (art. 39 ust. 2 ustawy o systemie oświaty) za okres od dnia 1 stycznia 2007 roku do dnia złożenia wniosku;
- 5. pozostałych decyzji administracyjnych wydanych przez [...] Kuratora Oświaty na podstawie art. 39 ust. 2a ustawy o systemie oświaty za okres od dnia 1 września 2009 roku do dnia złożenia wniosku;
- 6. skarg i wniosków wpisanych do rejestru skargi wniosków za okres od dnia 1 stycznia 2009 roku do dnia złożenia wniosku;
- 7. zaleceń, uwag i wniosków, o których mowa w art. 33 ust. 4 ustawy o systemie oświaty, wydanych przez pracowników [...] Kuratorium Oświaty za okres od dnia 1 września 2009 roku do dnia złożenia wniosku;
- 8. złożonych przez Dyrektorów szkół i placówek do [...] Kuratora Oświaty zastrzeżeń, o których mowa w art. 33 ust. 4 ustawy o systemie oświaty za okres od dnia 1 stycznia 2009 roku do dnia złożenia wniosku oraz odpowiedzi [...] Kuratora Oświaty na te zastrzeżenia; oraz
- 9. protokołów kontroli [...] Kuratora Oświaty, o których mowa w § 14 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 października 2009 roku w sprawie nadzoru pedagogicznego za okres od dnia 1 stycznia 2009 roku do dnia złożenia wniosku.
Zgodnie z wnioskiem R. G. informacje miały być mu udzielone w postaci kserokopii przesłanych na adres korespondencyjny, bądź poprzez umieszczenie ich w Biuletynie Informacji Publicznej.
W odpowiedzi na powyższy wniosek [...] Kurator Oświaty pismem z dnia 12 października 2010 roku poinformował wnioskodawcę, iż dane określone w punktach od 1 do 6 wniosku nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Udostępnienie pozostałych materiałów może nastąpić w formie kserokopii.
W skardze na bezczynność [...] Kuratora Oświaty R. G. wskazał, iż wbrew twierdzeniom organu, informacje określone w punktach od 1 do 6 wniosku stanowią informację publiczną i podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że udzielając informacji w zakresie punktów 7-9 wniosku i wyjaśniając, iż w pozostałym zakresie żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, nie pozostaje w bezczynności. Nadto organ podniósł, że na mocy art. 52 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, strona może wnieść skargę na bezczynność, po uprzednim złożeniu zażalenia na bezczynność w trybie art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ nie został zawiadomiony o złożeniu takowego zażalenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z regulacją art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w określonych przypadkach, w tym w razie konieczności wydania decyzji administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 1 – 4a oraz pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpoznając w pierwszej kolejności kwestię dopuszczalności wniesienia niniejszej skargi, Sąd nie stwierdził podnoszonej przez organ przeszkody w merytorycznej jej ocenie, w postaci braku wyczerpania przez skarżącego środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. W tym względzie skład orzekający podziela argumenty podniesione w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2008 roku, sygn. akt I OSK 262/08. Sąd ten wyjaśnił, iż skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, gdyż Kodeks postępowania administracyjnego nie ma zastosowania do problematyki z tego zakresu. Ustawa o dostępie do informacji publicznej zawiera odesłanie do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jedynie w odniesieniu do decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej, nie zaś do czynności materialno-technicznej polegającej na jej udzieleniu.
Poza tym w rozpatrywanym przypadku nie może mieć zastosowania art. 52 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Przepis ten jak wynika z jego literalnego brzmienia odnosi się do skarg na akty i czynności, a nie bezczynność w zakresie wydawania aktów. Niezależnie od tego, wniesienie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej, bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa, uzasadnia cel, jaki realizuje ustawa z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), poprzez jak najszybsze rozpatrzenie wniosku. W myśl tej ustawy zasadą jest udostępnienie informacji, a wyjątkiem jej odmowa.
Z treści art. 21 powołanej ustawy wynika, iż wolą prawodawcy jest odformalizowanie tego postępowania. Z tego też powodu ustawodawca zakreślił krótkie terminy przekazania i rozpatrzenia skargi, nie stawiając ponadto dodatkowych warunków do jej wniesienia. Z powyższych względów Sąd nie podziela stanowiska organu, iż przedmiotowa skarga wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia, co uzasadniałoby jej odrzucenie.
Przechodząc do merytorycznej analizy sprawy tytułem wstępu należy wyjaśnić, iż stosownie do definicji zawartej w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm., powoływanej dalej jako ustawa), każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej" (art. 2 ust. 1 ustawy). Z tym, że zgodnie z art. 5 ustawy, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych.
Zasadniczy spór w sprawie sprowadza się do oceny, czy dane wymienione w punktach od 1 do 6 wniosku skarżącego stanowią informację publiczną. W ocenie skarżącego dane te stanowią informację publiczną, natomiast zdaniem organu – nie.
Zgodnie z ugruntowanym już orzecznictwem sądów administracyjnych decyzje administracyjne wydawane w sprawach indywidualnych stanowią informację publiczną podlegającą uzupełnieniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Pogląd taki w odniesieniu do decyzji o pozwoleniu na budowę wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (wyrok z dnia 19 grudnia 2007 roku, IV SA/Po 652/07, Lex Nr 460751) i w Lublinie (wyrok z dnia 8 czerwca 2006 roku, II SAB/Lu 19/06, Zeszyty NSA 2007/1/113). W odniesieniu do decyzji o warunkach zabudowy wypowiadał się także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (wyrok z dnia 29 maja 2008 roku, IV SA/Po 545/07, Lex Nr 516697 i z dnia 9 lutego 2007 roku, IV SA/Po 994/06, Lex Nr 516637). Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (wyrok z dnia 25 maja 2004 roku, II SAB/Wa 83/04, Lex Nr 158993), decyzje czy wyroki w sprawach o naprawienie szkody wyrządzonej przez bank, który naruszył przepisy dotyczące banku w zakresie egzekucji z rachunków bankowych, mają charakter dokumentów urzędowych i jako takie stanowią informacje publiczne i podlegają uzupełnieniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie.
Powracając do treści wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej należy wskazać, że decyzje, których udostępnienia domagał się skarżący miały być wydane na podstawie art. 39 ust. 2 i 2a oraz art. 60 ust. 3 ustawy o systemie oświaty. Przepis art. 39 ust. 2 ustawy o systemie oświaty stanowi, iż dyrektor szkoły lub placówki może, w drodze decyzji, skreślić ucznia z listy uczniów w przypadkach określonych w statucie szkoły lub placówki, przy czym skreślenie następuje na podstawie uchwały rady pedagogicznej, po zasięgnięciu opinii samorządu uczniowskiego. Sytuacja ta, na mocy art. 39 ust. 2a ustawy o systemie oświaty, nie dotyczy ucznia objętego obowiązkiem szkolnym. W takiej sytuacji, w uzasadnionych przypadkach uczeń ten, na wniosek dyrektora szkoły, może zostać przeniesiony przez kuratora oświaty do innej szkoły.
Natomiast art. 60 ust. 3 ustawy o systemie oświaty odnosi się do uprawnienia kuratora oświaty do uchylenia statutu szkoły lub placówki publicznej albo niektórych jego postanowień, jeżeli są sprzeczne z prawem. Organowi, który nadał lub uchwalił statut, od decyzji kuratora oświaty przysługuje odwołanie do ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania.
Reasumując Sąd uznał, że sprawa niniejsza wymaga ponownego przeanalizowania części wniosku skarżącego przez organ w kontekście zacytowanego orzecznictwa. Sąd podziela pogląd, iż co do zasady, treść decyzji administracyjnych wydawanych przez organ w trybie określonych przepisów, stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy, która podlega udostępnieniu na zasadach określonych w jej przepisach.
W treści wniosku skarżący wystąpił także o udostępnienie danych w postaci wniosków dyrektorów szkół, o których mowa w art. 39 ust. 2a ustawy o systemie oświaty oraz skarg i wniosków wpisanych przez organ do rejestru skarg i wniosków w podanym okresie. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie również w odniesieniu do tych dokumentów organ powinien ponownie przeprowadzić analizę wniosku w kontekście zapisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W tej sytuacji Sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku. Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku na podstawie art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przy zastosowaniu art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej. O zwrocie kosztów Sąd orzekł jak w punkcie drugim na mocy art. 200 i art. 205 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na niezbędne koszty postępowania składa się wpis, w kwocie 100 zł. k.o.