Uzasadnienie
K. spółka z o.o w O. zaskarżyła bezczynność Marszałka Województwa Łódzkiego w zakresie udostępnienia informacji publicznej w sprawie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego "Remont budynku [...] w ramach projektu pn. "Termomodernizacja wybranych budynków Uniwersytetu Medycznego w L. - etap IV" w ramach programu [...].
Spółka zarzuciła naruszenie:
- - 1. art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez błędną wykładnię, polegające na uznaniu, że informacja w przedmiocie nadesłanego Urzędowi Marszałkowskiemu Województwa Łódzkiego oświadczenia Beneficjenta, na podstawie którego poczyniono ustalenia, że Beneficjent nie zmienił i nie zamierza zmienić technologii wykonania oraz jakości podłogi sportowej w hali jest dokumentem wewnętrznym i nie stanowi informacji publicznej, podczas gdy stanowi informację publiczną, gdyż nie jest jedynie opinią i sugestią nieprzesądzającą o kierunkach działania beneficjenta, tylko wiążącym stanowiskiem Beneficjenta, przyjętym następnie przez Marszałka Województwa Łódzkiego;
- - 2. art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. b oraz ust. 2 u.d.i.p, poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że informacja w przedmiocie nadesłanego Urzędowi Marszałkowskiemu Województwa Łódzkiego oświadczenia Beneficjenta tj. Uniwersytetu Medycznego w Ł., na podstawie którego poczyniono ustalenia, że Beneficjent nie zmienił i nie zamierza zmienić technologii wykonania oraz jakości podłogi sportowej w hali jest dokumentem wewnętrznym i nie stanowi informacji publicznej, podczas gdy stanowi informację publiczną, z uwagi na to, że jest stanowiskiem w sprawach publicznych zajętym przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów kodeksu karnego, czyli osoby zajmującej kierownicze stanowisko w instytucji państwowej, którą jest uczelnia publiczna;
- - naruszenie art. 13 ust. 1 u.d.i.p., poprzez błędne zastosowanie, polegające na przekroczeniu terminu, w którym organ zobowiązany był do udostępnienia informacji publicznej.
W konsekwencji spółka wniosła o stwierdzenie bezczynności organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej w sprawie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego "Remont budynku [...] w ramach projektu pn. "Termomodernizacja wybranych budynków Uniwersytetu Medycznego w Ł. - etap IV" w ramach programu [...] na podstawie wniosku skarżącej z 24 stycznia 2023 r. o udzielenie dostępu do informacji publicznej oraz zobowiązanie organu do niezwłocznego udostępnienia żądanej informacji publicznej, nie później jednak niż w terminie 14 dni od wydania orzeczenia w niniejszej sprawie. Ponadto o zasądzenie sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty, określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi spółka wyjaśniła, że 18 stycznia 2022 r. opublikowano ogłoszenie o wszczęciu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego pn. "Remont budynku [...] w ramach projektu pn. "Termomodernizacja wybranych budynków Uniwersytetu Medycznego w Ł.- etap IV", współfinansowanego ze Środków Unii Europejskiej, z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020. Zgodnie ze Specyfikacją Warunków Zamówienia podłoga sportowa, która miała zostać dostarczona Zamawiającemu, winna spełniać następujące parametry: "Projektuje się nową systemową drewnianą podłogę sportową dedykowaną do renowacji istniejących podłóg sportowych o grubości 22 mm. System jednolegarowy układany na istniejącym poziomowanym legarze, tworząc system dwulegarowy. Panele sportowe z litego drewna dębowego łączone na pióro i wpust, panele fabrycznie lakierowane obustronnie lakierem poliuretanowym o wysokiej odporności na ścieranie, od spodu posiadające system stabilizowania wilgoci.
Na posadzce należy wykonać oznakowanie boisk." Oferty złożone przez Wykonawców biorących udział w przetargu w swojej kalkulacji cenowej, jak zakłada skarżąca, przyjmowały dostarczenie podłogi spełniającej ww. parametry, a drewno dębowe, z którego winny być wykonane panele podłogi sportowej, stanowi najtrwalszy i najbardziej odporny, a jednocześnie najdroższy materiał, z którego podłogi są wykonywane. Zmiana materiału, z którego mają być wykonane poszczególne elementy przedmiotu zamówienia, na materiał znacznie tańszy, prowadzi do sytuacji, w której poszczególni Wykonawcy mogliby złożyć tańsze oferty, gdyby wiedzieli, że taka zmiana jest przez Zamawiającego dopuszczalna.
Zamawiający jednak, na etapie publikacji Specyfikacji Warunków Zamówienia lub udzielając wyjaśnień do treści SWZ, nie wskazał na dopuszczalności takiej zamiany, a tym samym nie umożliwił Wykonawcom złożenia oferty cenowej, która by taką możliwość dopuszczała. Wedle wiedzy spółki, Wykonawca, którego oferta została uznana za najkorzystniejszą, rozważa dostarczenie, celem realizacji zamówienia, podłogi nie spełniającej parametrów określonych w SWZ, bowiem byłaby to podłoga wykonana w innej technologii i z odmiennych materiałów. Zamawiający zaś rozważa dopuszczenie takiego materiału do stosowania, mimo że nie spełnia on warunków określonych w SWZ, co w ocenie skarżącej powoduje naruszenie przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych.
Wobec powyższego, zachodziła konieczność skontrolowania legalności działalności Zamawiającego (a tym samym też i Generalnego Wykonawcy) w zakresie prawidłowości wydatkowania środków publicznych oraz legalności podejmowanych działań w ramach ww. zamówienia publicznego.
Wnioskiem z 24 stycznia 2023 r. spółka wniosła o udzielenie informacji publicznej w zakresie korespondencji prowadzonej przez Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego z Beneficjentem programu [...] tj. Uniwersytetem Medycznym w Ł., w szczególności o udostępnienie dokumentów, zawierających oświadczenie Beneficjenta, że nie zmienił i nie zamierza zmienić technologii wykonania oraz jakości podłogi sportowej w hali.
Powyższe spotkało się jednak ze stwierdzeniem, że wnioskowana informacja nie jest informacją publiczną, gdyż stanowi dokument wewnętrzny, który nie zawiera żadnych rozstrzygnięć, lecz służy wymianie informacji i przez to nie ma waloru oficjalności. Wobec czego nie podjęto decyzji w sprawie ani nie udzielono informacji, gdyż z uwagi na sklasyfikowanie przez organ wnioskowanej informacji jako niepublicznej, żadna z ww. czynności nie byłaby właściwa w przekonaniu organu, zatem jedynie w drodze pisma administracyjnego poinformowano o powyższym spółkę, o czym świadczy pismo z 7 lutego 2023 r. Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego.
W ocenie skarżącej wnioskowania informacja stanowi informację publiczną, a organ dopuści! się bezczynności z uwagi na to, że w przedmiotowej sytuacji powinien podjąć czynność materialno-techniczną, w postaci udostępnienia informacji publicznej. Zdaniem spółki wnioskowana informacja, będąca korespondencją pomiędzy Uniwersytetem W Ł. a Urzędem Marszałkowskim Województwa Łódzkiego, dotycząca zamówienia publicznego, finansowanego ze środków publicznych, mieści się w definicji informacji publicznej i została wprost wymieniona przez ustawodawcę jako informacja publiczna w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit.b u.d.i.p.
Zatem oświadczenie Beneficjenta, które zostało wydane przez, bądź z upoważnienia funkcjonariusza publicznego w imieniu Uniwersytetu Medycznego w Ł., informujące, że nie zmieniono i nie zamierzono zmienić technologii wykonania oraz jakości podłogi sportowej w hali, jest wyrazem stanowiska w sprawie publicznej. W niniejszej sprawie Marszałek Województwa Łódzkiego do dnia wniesienia skargi nie załatwił wniosku skarżącej w żaden ze sposobów przewidzianych ustawą, wychodząc z błędnego założenia, iż żądana informacja nie stanowi informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę Marszałek Województwa Łódzkiego wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że spółka pismem z 24 stycznia 2023 r. (wpływ do organu 2 lutego 2023 r.) wystąpiła o udzielenie informacji publicznej w zakresie korespondencji prowadzonej przez Urząd z Beneficjentem tj. Uniwersytetem W Ł. realizującym projekt projektu pn. "Termomodernizacja wybranych budynków Uniwersytetu Medycznego w Ł. - etap 4", na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...]. Skarżąca żądała w szczególności dokumentów, w oparciu o które zostały poczynione ustalenia, że "Beneficjent nie zmienił i nie zamierza zmienić technologii wykonania oraz jakości podłogi sportowej w hali" oraz żądała wyjaśnienia w jaki sposób zostanie zapewniona zgodność przedmiotu umowy z treścią SWZ oraz wyjaśnień do ich treści.
W odpowiedzi pismem z 7 lutego 2023 r. skarżąca została poinformowana, że żądana korespondencja stanowi dokumenty wewnętrzne tj. nie zawierające żadnych rozstrzygnięć, lecz służy jedynie wymianie informacji i przez to nie ma waloru oficjalności, a więc żądane dokumenty nie stanowią informacji publicznej.
Dalej organ wyjaśnił, że w związku z faktem, że żądana informacja nie mieści się w zakresie przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak również z uwagi na brak bezczynności organu, skarga złożona w niniejszej sprawie powinna zostać odrzucona jako niedopuszczalna, względnie oddalona jako bezzasadna. W ocenie organu korespondencja prowadzona miedzy urzędem a Beneficjentem, realizującym projekt dofinansowany ze środków publicznych nie jest informacją publiczną. Korespondencja między Beneficjentem a organem odbywa się w formie elektronicznej tj. za pośrednictwem systemu SL2014, a wewnętrzna korespondencja mailowa pomiędzy pracownikami organu, lub pomiędzy nimi a konsultantami lub innymi organami władzy publicznej, jawi się jako nieposiadająca cech informacji publicznej. Nie zawiera ona bowiem w sobie charakteru wiążącego, co do sposobu rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Poczta elektroniczna jest jedynie narzędziem biurowym, służącym do kontaktów.
Kontakty te nie posiadają waloru oficjalności. Korespondencja, której ujawnienia żąda skarżąca nie są informacją publiczną. Mają one bowiem charakter wewnętrzny i stanowią bieżące uzgodnienia do realizacji projektu przez Uniwersytet Medyczny w Ł. Korespondencja dotycząca realizacji projektu nie zwiera żądnych rozstrzygnięć, służy jedynie wymianie informacji i przez to nie ma waloru oficjalności. Korespondencja ma charakter roboczy, nie wszczyna żadnego postępowania. Wyjaśnienia dotyczące sposobu realizacji usług czy robót budowlanych nie stanowią zatem informacji publicznej.
Ponadto wskazano, że między 23-28 lutego 2023 r. została przeprowadzona kontrola w trakcie realizacji projektu. Ustalenia z niej zostały zawarte w informacji pokontrolnej z 28 marca 2023 r., a w trakcie kontroli Beneficjent przedstawił m.in. korespondencję prowadzoną z Wykonawcą dotyczącą zmiany podłogi sportowej, z której jednoznacznie wynika, że nie wyraził on zgody na proponowaną zmianę. W wyniku kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że niniejsza sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. - p.p.s.a.). Zgodnie z dyspozycją tego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego artykułu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2), stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Przedmiot tak rozumianej kontroli sądowej stanowiła w przedmiotowej sprawie skarga na bezczynność Marszałka Województwa Łódzkiego w zakresie udostępnienia informacji publicznej.
Pojęcie bezczynności nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę, jednakże w sądowej praktyce stosowania prawa ukształtował się pogląd, zgodnie z którym bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (por. T. Woś (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2010, s. 70; wyroki NSA z 24 lipca 2013 r., I OSK 2749/12; z 3 lipca 2014 r., II OSK 348/13; z 4 września 2014 r., I OSK 413/14 – orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreślenia wymaga, że celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności takiej skargi sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność czy przewlekłość organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902), będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu, i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.
Art. 4 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że Marszałek Województwa Łódzkiego jest podmiotem zobowiązanym na gruncie u.d.i.p. do udostępnienia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu.
W niniejszej sprawie sporna pozostaje kwestia czy objęta wnioskiem informacja w zakresie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego "Remont budynku [...] w ramach projektu pn. "Termomodernizacja wybranych budynków Uniwersytetu Medycznego w Ł. - etap IV" w ramach programu [...] stanowi informację publiczną, i czy w związku z tym podlegała udostępnieniu przez organ.
W związku z tym wyjaśnić należy, że pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Jego doprecyzowaniem jest art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. I tak, udostępnieniu podlega informacja publiczna o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit.a u.d.i.p.). Informacją publiczną jest również informacja o danych publicznych, w tym: treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, treść wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a i c u.d.i.p.). Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera jedynie przykładowy katalog spraw i dlatego dla prawidłowego ustalenia znaczenia tego pojęcia uwzględnić należy także zapisy Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 ustala prawo obywatela do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, oraz innych osób i jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Na podstawie wskazanych wyżej przepisów przyjąć trzeba, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Za informację publiczną uznaje się m.in. treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, lecz wykonującego zadania publiczne bądź funkcje publiczne. Są nią zarówno dokumenty bezpośrednio przez te podmioty wytworzone, jak i te, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą bezpośrednio od nich. W doktrynie wyrażany jest ponadto trafny pogląd, że informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów w jakikolwiek sposób dotyczących organu, bez względu na to, co jest ich przedmiotem.
Przy czym pojęcie "dokumentu" trzeba rozumieć w szerokim tego słowa znaczeniu prawa do informacji publicznej. Na potrzeby konstytucyjnego prawa do informacji publicznej za "dokument" w ogólności należy uznać każdą informację o działalności władzy publicznej lub o sprawach publicznych.
W świetle powyższego sąd uznał, że żądane przez skarżącą informacje na podstawie, których ustalono, że Beneficjent nie zmienił i nie zamierza zmienić technologii wykonania oraz jakości podłogi sportowej w hali w ramach zamówienia publicznego "Remont budynku [...] w ramach projektu pn. "Termomodernizacja wybranych budynków Uniwersytetu Medycznego w Ł. - etap IV" w ramach programu [...], stanowią informację publiczną. Żądane informacje odnoszą się bowiem do inwestycji realizowanej przez wykonawcę wyłonionego w trybie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1710 - u.p.z.p.), i są informacjami odnoszącymi się do szeroko rozumianego sposobu realizacji umowy zawartej w wyniku przeprowadzonego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, a w konsekwencji realizacji inwestycji finansowanej w całości ze środków publicznych.
Informacje, o udostępnienie których wnosi skarżąca spółka związane są z prowadzonym postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego. W myśl art. 18 ust. 1 u.p.z.p. postępowanie o udzielenie zamówienia jest jawne. Zamawiający może ograniczyć dostęp do informacji związanych z postępowaniem o udzielenie zamówienia tylko w przypadkach określonych w ustawie (art. 18 ust. 2). Natomiast stosownie do art. 18 ust. 3 u.p.z.p. nie ujawnia się informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2022 r. poz. 1233), jeżeli wykonawca, wraz z przekazaniem takich informacji, zastrzegł, że nie mogą być one udostępniane oraz wykazał, że zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa.
Zauważyć także wypada, że z normami art. 18 ust. 2 i 3 Prawa zamówień publicznych zbieżna jest norma art. 5 ust. 2 zdanie pierwsze u.d.i.p., w myśl, której prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, aktualnego także w bieżącym stanie prawnym, wielokrotnie podkreślano, iż zasada jawności postępowania o udzielenie zamówienia publicznego rozciąga się również na inne, niż umowy, dokumenty związane z postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego. Z ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika obowiązek udostępniania dokumentów posiadających walor informacji publicznej, a dotyczących postępowań przetargowych i szeroko pojętej realizacji zamówień publicznych, skoro obejmują one materię finansów publicznych (szeroko rozumianą), a dostęp do informacji publicznej dotyczy sfery faktów (por. np. wyrok NSA z 24 sierpnia 2017 r., I OSK 3168/15).
W konsekwencji w ocenie sądu, kwestia tego czy Beneficjent zmienił/zamierza zmienić, bądź nie zmienił/zamierza zmienić technologii wykonania podłogi sportowej w hali, a przez to sposób zapewnienia zgodności przedmiotu umowy z treścią SWZ stanowi informację publiczną. Zmiana taka może bowiem powodować zarówno modyfikację jakościową i technologiczną wykonania inwestycji publicznej, jak i może ważyć na kosztach jej realizacji (podobny pogląd wyraził WSA w Opolu w wyroku z 21 grudnia 2021 r., II SAB/Op 103/21)
Przypomnieć zatem należy, iż po otrzymaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej podmiot zobowiązany, co do zasady winien:
- 1) zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2 oraz art. 15 ust. 2 u.d.i.p.), udostępnić wnioskodawcy żądaną informację publiczną;
- 2) ewentualnie w tym terminie wydać - zgodnie z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. - decyzję o odmowie jej udostępnienia, jeśli uzna, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, np. wynikające z art. 5 u.d.i.p.;
- 3) albo jeżeli podmiot nie dysponuje informacją publiczną wskazaną w skierowanym do niego wniosku lub gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, by nie pozostawać w stanie bezczynności lub przewlekłości, winien w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku powiadomić o tym fakcie wnioskodawcę na piśmie, przy czym informacja taka nie wymaga formy decyzji administracyjnej, o jakiej stanowi art. 16 ust. 1 u.d.i.p.
Zaznaczyć przy tym wypada, że w przypadku skarg na bezczynność w sprawach z zakresu informacji publicznej, w przypadku udzielenia przez podmiot zobowiązany informacji w terminie określonym w art. 13 ust. 1 lub ust. 2 u.d.i.p., przedmiotem kontroli sądu jest prawidłowość udzielonej informacji, a więc po pierwsze, czy odpowiada ona treści wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz po drugie, czy podmiot zobowiązany prawidłowo ustalił, że żądane dane nie mieszczą się w zakresie "pojęcia informacja publiczna" lub że część z nich nie podlega ujawnieniu. W sytuacji, gdy sąd administracyjny uzna, że podmiot zobowiązany błędnie uznał, iż określone dane nie stanowią informacji publicznej lub nie podlegają udostępnieniu, wówczas sąd powinien uznać, że organ znajduje się w bezczynności i zobowiązać go do udostępnienia informacji publicznej (por. wyrok NSA z 5 czerwca 2019 r., I OSK 2685/17).
Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy, sąd stwierdził, że organ błędnie uznał, iż dane żądane przez skarżącą spółkę we wniosku z 24 stycznia 2023 r. nie stanowią informacji publicznej. W konsekwencji niedopuszczalne było załatwienie sprawy jedynie przez przekazanie pisemnych wyjaśnień, że żądane informacje nie posiadają charakteru informacji publicznej. Słusznie zatem wywodzi skarżąca, że organ pozostaje w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej.
Na podstawie powyższych ustaleń przyjąć należało, że organ w dacie orzekania przez sąd pozostawał w bezczynności, co powodowało konieczność zobowiązania go do rozpatrzenia wniosku skarżącej z 24 stycznia 2023 r. w trybie przewidzianym w u.d.i.p., o czym orzeczono w punkcie 1 wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
W ocenie sądu opisana bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w punkcie drugim wyroku, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. W niniejszej sprawie nie zachodzi bowiem przypadek oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności czy lekceważenia wniosku skarżącej i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. W rozpoznawanej sprawie sąd uwzględnił fakt, że organ zareagował na wniosek strony, natomiast załatwienie wniosku skarżącej przez przekazanie pisemnych wyjaśnień, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej było wynikiem błędnej kwalifikacji ich charakteru. Co prawda organ tkwił w błędnym przekonaniu względem prawidłowości załatwienia sprawy, to jednak mógł uznać, że przyjęty przez niego sposób załatwienia sprawy jest prawidłowy. Stąd też należało przyjąć, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym – na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. – orzeczono w punkcie drugim sentencji wyroku.
W pozostałym zakresie, obejmującym żądanie przyznania od organu sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, o czym orzeczono w punkcie trzecim sentencji wyroku. Należy bowiem zauważyć, że zastosowanie środków prawnych wymienionych w tym przepisie (grzywna, suma pieniężna) pozostawiono uznaniu sądu. Wybór zaś właściwego środka powinien być w pierwszej kolejności uwarunkowany stanem faktycznym danej sprawy, jak i celami skargi na bezczynność, sprowadzającymi się przede wszystkim do zwalczania stanu bezczynności oraz zapobiegania jej powstawaniu w przyszłości. Zdaniem sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy dla osiągnięcia powyższych założeń wystarczające pozostaje już samo stwierdzenie bezczynności, z którego organ winien wyciągnąć stosowne wnioski na przyszłość. Z tych przyczyn skargę wniesioną w powyższym zakresie należało uznać za niezasadną i oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. (punkt trzeci sentencji wyroku).
O zwrocie kosztów postepowania (punkt czwarty sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200, w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.