Uzasadnienie
J. C. i S. C. wnieśli skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie budynków gospodarczych w trybie art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 roku o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 665 ze zm.). W treści skargi J. C. i S. C. zarzucili organowi naruszenie art. 35 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niezałatwienie sprawy i art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 roku poprzez jego niezastosowanie pomimo istnienia ku temu wystarczających przesłanek. W uzasadnieniu skarżący wskazali, iż w dniu 5 lipca 2007 roku wystąpili do organu nadzoru budowlanego z wnioskiem o zalegalizowanie budowy budynków gospodarczych, który był wnioskiem w trybie art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 roku. W terminie późniejszym wniosek został uzupełniony o niezbędną dokumentację, w tym także dokumentację techniczną.
Z nieznanych stronie skarżącej przyczyn dokumentacja ta została zwrócona stronie. Organ, zamiast rozpatrzyć merytorycznie wniosek, poinformował tylko skarżących, w formie pisma, że legalizacja jest niedopuszczalna z uwagi na istniejące decyzje o rozbiórce. W dniu 18 listopada 2008 roku skarżący złożyli zażalenie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w trybie art. 37 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] roku odmówił wyznaczenia organowi I instancji terminu do załatwienia sprawy, z argumentacją, że skarżący otrzymali pisemne wyjaśnienia. Zdaniem skarżących, sprawa wszczęta wnioskiem z dnia 5 lipca 2007 roku winna być załatwiona w terminie decyzją merytoryczną, a nie pismami wyjaśniającymi, które pominęły istotę sprawy.
W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, gdyż w odniesieniu do budynków zostały wydane decyzje o nakazie rozbiórki. Wniosek skarżących z dnia 5 lipca 2007 roku został przesłany do organu II instancji w dniu 20 lipca 2007 roku, o czy strona została powiadomiona. Po otrzymaniu dokumentacji technicznej, organ powiadomił stronę o braku podstaw do legalizacji samowoli, gdyż postępowania administracyjne dotyczące tych budynków zostały zakończone ostatecznymi decyzjami o nakazie rozbiórki. Reasumując organ wskazał, że powołany przez skarżących art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 roku nie miał w sprawie zastosowania z uwagi na ostateczne decyzje o nakazie rozbiórki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z brzmieniem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w postępowaniach, kończonych decyzją administracyjną (art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku, wynikających z przepisu prawa (art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Oznacza to, że celem skargi do sądu administracyjnego na "bezczynność" organu administracji, jest doprowadzenie do wydania przez ten organ decyzji administracyjnej (lub innego aktu) w sprawie wszczętej żądaniem strony.
Oceniając zasadność skargi, Sąd uznał, iż zasługuje ona na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 35 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy, wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 Kodeksu postępowania administracyjnego). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego).
Reasumując, organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 marca 2006 roku, I SAB/Wa 4/06, Lex Nr 204784; wyrok NSA z dnia 20 lipca 1999 roku, I SAB 60/99, OSP 2000/6/87; wyrok NSA z dnia 19 lutego 1999 roku, IV SAB 153/98, Lex Nr 48688, wyrok NSA z dnia 27 października 1998 roku, IV SAB 18/98, Lex Nr 45691).
Nie ulega wątpliwości, iż skarżący w dniu 5 lipca 2007 roku złożyli wniosek o legalizację samowoli budowlanej na podstawie art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 roku o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw. Z dokumentów załączonych do akt administracyjnych bezsprzecznie wynika, że organ nie wydał w tym przedmiocie żadnej decyzji. Okoliczność ta nie jest kwestionowana przez żadną ze stron, zarówno przez organ, jak i stronę skarżącą. Organ jedynie ustosunkował się do tego wniosku w formie pisma, które nie stanowi jednak decyzji administracyjnej. Zdaniem Sądu, poprzez złożenie przez skarżących w dniu 5 lipca 2007 roku wniosku doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego, które powinno zakończyć się w prawnie przewidzianej formie. Każde postępowanie administracyjne wymaga formalnego zakończenia. Bez wpływu na to pozostaje przekonanie organu o tym, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na funkcjonujące w obrocie prawnym ostateczne decyzje o nakazie rozbiórki.
Konstatując wskazać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 4 czerwca 2008 roku, sygn. akt: II SA/Łd 269/08 zwrócił organowi uwagę na konieczność formalnego zakończenia postępowania wszczętego wnioskiem z dnia 5 lipca 2007 roku. Wyrok ten został wydany po rozpoznaniu skargi J. C. i S. C. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] roku stwierdzające niedopuszczalność odwołania od pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] roku. Pismo organu I instancji datowane na dzień [...] roku odnosiło się do żądania skarżących legalizacji samowoli budowlanych.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyznaczono Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. miesięczny termin od chwili uprawomocnienia się wyroku do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wniosku o legalizację budynków gospodarczych. Sąd uznał, iż wspomniany termin będzie realny, gdyż organ dysponuje dokumentami niezbędnymi do wydania rozstrzygnięcia.
K.O.