Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 maja 2003r. wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Łd 1936/02 Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie ze skargi J. U. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej uchylił zaskarżoną decyzję.
W jego uzasadnieniu wskazał, że istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma wyjaśnienie w sposób wyczerpujący i dokładny przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zasad funkcjonowania obozów pracy przymusowej oraz warunków życia osób w nich osadzonych. Dopiero bowiem po wyjaśnieniu tych kwestii można ustalić, czy warunki w jakich osadzona była J. U., odpowiadały warunkom istniejącym w obozie pracy przymusowej i czy obóz w K., w którym przebywała skarżąca, można uznać, bądź nie, za obóz pracy przymusowej.
W dniu 28 października 2003r. J. U. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na bezczynność Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.
W jej uzasadnieniu podała, iż wyżej opisany wyrok otrzymała w dniu 20 czerwca 2003r. i do tej pory, pomimo wysyłania przez nią monitów z dnia 25 sierpnia i 5 września 2003r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie wydał w jej sprawie nowej decyzji.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podnosząc, że Kierownik Urzędu realizując zalecenia Naczelnego Sądu Administracyjnego wystosował pisma do Archiwum Państwowego w R. oraz Biura Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej, a pismem z dnia 18 listopada 2003r. powiadomiono skarżącą o możliwości zapoznania się z całością materiału dowodowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podnieść, iż stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 i nr 228 z 2003r., poz. 2261), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach między innymi skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 (pkt 8), tj. w sprawach, gdy organ ma wydać decyzję administracyjną.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności.
Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (por. T. Woś – Postępowanie sądowoadministracyjne, Wydawnictwa Prawnicze PWN, Warszawa 1999r., wyd. II zmienione, s. 63-64).
Skarga na bezczynność może być wniesiona dopiero po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy, który określa unormowanie zawarte w art. 35 kodeksu postępowania administracyjnego.
O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa (maksymalnie 2 miesiące) organ administracji państwowej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin jej załatwienia (art. 36 § 1 kpa).
Zgodnie z art. 37 § 1 kpa – na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia.
Skarga na bezczynność centralnego lub naczelnego organu administracji państwowej, jakim jest Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, nie jest jednak uzależniona od wyczerpania środków przewidzianych w art. 37 kpa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 29 sierpnia 2000r. sygn. ISAB 52/00 – LEX nr 54158, z dnia 3 listopada 1999r. sygn. ISAB 156/99 – LEX nr 47278, z dnia 16 lipca 1998r. sygn IVSAB 12/98 – LEX nr 45685).
Przechodząc do oceny zasadności skargi wniesionej przez J. U. należy stwierdzić, że organ otrzymał odpis wyroku NSA z dnia 7 maja 2003r.sygn IISA/Łd 1936/02, którym uchylono decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, odmawiającą skarżącej przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej, w dniu 17 czerwca 2003r.
Mimo kierowanych przez skarżącą do organu dwukrotnie ponagleń – w dniu 27 sierpnia i 8 września 2003r. – decyzja do momentu wniesienia skargi do NSA, co nastąpiło w dniu 28 października 2003r., nie została wydana.
Taka sytuacja istnieje również do chwili wyrokowania w niniejszej sprawie, choć z pisma skierowanego przez organ do Sądu w dniu 16 stycznia 2004r., wynika, iż zwraca się on o wypożyczenie akt administracyjnych, przesłanych z odpowiedzią na skargę, w celu zakończenia postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, wobec nie budzącej wątpliwości zasadności skargi, Sąd na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) orzekł, jak sentencji wyroku.
Mimo uwzględnienia skargi, z uwagi na jej przedmiot, Sąd nie zawarł rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 152 wskazanej wyżej ustawy.