Uzasadnienie
W piśmie z dnia 20 stycznia 2017 r. pełnomocnik J. Ł. w imieniu swego mocodawcy sformułował i złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Burmistrza Miasta Ł. w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego.
W wykonaniu zarządzenia z dnia 13 kwietnia 2017 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez wykazanie wyczerpania przed złożeniem skargi do sądu trybu opisanego w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. – dalej jako: k.p.a.), w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w piśmie z dnia 4 maja 2017 r., pełnomocnik wskazał, iż postanowieniem z dnia [...] organ pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania, podczas gdy pozostawienie wniosku skarżącego bez rozpoznania powinno przyjąć postać czynności materialno-technicznej. Dalej, iż z ostrożności procesowej skarżący zaskarżył postanowienie z dnia [...], składając zażalenie z dnia 15 października 2016 r. Postanowieniem z dnia [...] organ wyższego stopnia stwierdził niedopuszczalność zażalenia i poinformował skarżącego o przysługującym prawie złożenia skargi na bezczynność organu I stopnia. Pełnomocnik zaznaczył, iż postanowienie z dnia [...] jest ostateczne w administracyjnym toku instancji, a zatem skarżący wyczerpał wszelkie przysługujące mu środki zaskarżenia. Dodał, iż w zażaleniu z dnia 15 października 2016 r. skarżący wskazał organowi wyższego stopnia swoje niezadowolenie z faktu bezczynności organu I stopnia oraz podniósł okoliczności wskazujące na bezczynność tegoż organu, zatem w razie wątpliwości sądu w przedmiocie tego, czy przed złożeniem skargi na bezczynność organu skarżący wyczerpał przysługujące mu środki zaskarżenia, pełnomocnik wskazał, iż zażalenie z dnia 15 października 2016 r. powinno zostać uznane za zażalenie, o którym mowa w art. 37 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosowanie do przepisu art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej jako: p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem w sprawie.
Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W rozumieniu tego przepisu środkiem zaskarżenia w przypadku bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania jest zażalenie do organu wyższego stopnia lub wezwanie do usunięcia naruszenia prawa składane w trybie art. 37 k.p.a.
Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest zatem uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność organu niezbędne jest złożenie zażalenia do organu wyższego stopnia, jak stanowi art. 37 § 1 k.p.a., co umożliwia temu organowi wyznaczenie dodatkowego terminu na wyznaczenie sprawy. Dopiero po wyczerpaniu tego trybu zażalenia złożonego na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. strona może wnieść skargę na bezczynność organu. Złożenie wskazanego (nie zaś zażalenia w innym zakresie) zażalenia stanowi warunek formalny do wniesienia przez osobę zainteresowaną skargi do sądu administracyjnego na bezczynność. Jednocześnie bez wpływu ocenę skargi na bezczynność pozostaje sposób rozpoznania przez organ wyższego stopnia zażalenia złożonego w omawianym trybie.
W okolicznościach niniejszej sprawy przedmiotem skargi J. Ł. jest bezczynność Burmistrza Miasta Ł. w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego. Czyniąc zatem zadość powyższym wymogom formalnym, przed złożeniem skargi do sądu strona winna złożyć zażalenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a. do organu wyższego stopnia. Tymczasem, w odpowiedzi na wezwanie sądu pełnomocnik strony wskazał, iż zażalenie z dnia 15 października 2016 r. kierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. należy potraktować jako zażalenie złożone w trybie art. 37 §1 k.p.a.
W ocenie sądu z taką kwalifikacją pisma z dnia 15 października 2016 r. nie sposób się zgodzić. Lektura przedmiotowego pisma owszem potwierdza, iż zostało ono złożone do organu wyższego stopnia, niemniej jednak podniesione w nim zarzuty wnioski jak i opisany stan faktyczny jasno wskazują, iż jest to w istocie zażalenia na postanowienie organu I instancji z dnia [...]. Zgodzić należy się z pełnomocnikiem, iż w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] organ wyższego stopnia wskazuje na możliwość złożenia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu. Niemniej jednak złożenie takiej skargi obwarowane jest obowiązkiem zachowania określonego w przepisach art. 52 p.p.s.a. w związku z art. 37 § 1 k.p.a. trybu.
Innymi słowy, sąd stwierdził, że strona skarżąca nie wyczerpała trybu opisanego w art. 37 § 1 k.p.a., skutkiem czego niniejsza skarga jest – na obecnym etapie – niedopuszczalna. Tym samym odniesienie się przez sąd do merytorycznej argumentacji skargi jest niemożliwe. Dopiero wyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym (tj. przed organami administracji publicznej) może otworzyć skarżącemu drogę do ewentualnego skutecznego złożenia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu.
W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 52 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
a.bł.