Uzasadnienie
W dniu 25 października 2011 roku S. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Rady Miejskiej w B., domagając się zobowiązania organu do rozpoznania sprawy w zakreślonym przez sąd terminie.
W motywach skargi jej autor wyjaśnił, iż w dniu 6 maja 2011 roku skierował do Przewodniczącej Rady Miejskiej wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które to naruszenie polegało na nieuzasadnionej rozbiórce chodnika publicznego i tym samym zlikwidowaniu dostępu do lokalu użyteczności publicznej. W treści wezwania autor skargi wyraził oczekiwanie, iż opisany problem zostanie przedstawiony całemu składowi Rady Miejskiej celem zajęcia stanowiska w sprawie działania Prezydenta Miasta i wyciągnięcia wobec niego konsekwencji.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący otrzymał pismo, które jednak - w jego ocenie - nie może zastępować załatwienia sprawy. W dniu 23 maja 2011 roku skarżący skierował kolejne pismo do Przewodniczącej Rady Miejskiej w B. dotyczące bezprawnego pozbawienia dojścia do lokalu gastronomicznego w wyniku likwidacji publicznego ciągu pieszego.
W dniu 28 września 2011 roku skarżący skierował do Rady Miejskiej wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poprzez rozpatrzenie jego pism z dnia 6 i 23 maja 2011 roku. Taki przebieg sprawy, w ocenie skarżącego, wyczerpuje przesłanki bezczynności, co uzasadnia wniesienia skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż skarżący domagał się przywrócenia stanu poprzedniego, czyli ponownego wykonania rozebranego chodnika. Niemniej jednak, jak wskazał organ, zagadnienie to należy do właściwości sądu powszechnego w ramach postępowania o naruszenie posiadania. Skarżący z takim powództwem wystąpił, zatem rozstrzyganie zgłoszonej sprawy w formie uchwały było bezprzedmiotowe i pozbawione podstawy prawnej.
Na rozprawie przed WSA pełnomocnik organu wnioskował o odrzucenie skargi wskazując, iż nie ma ona charakteru sprawy administracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Tytułem wstępu wypada wskazać, iż skarga jest środkiem prawnym od wskazanych w ustawie aktów i czynności organów administracji publicznej. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, na mocy art. 3 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obejmuje orzekanie także w sprawach skarg m. in. na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Tym samym skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania dotyczy spraw, w których organy administracji wydają decyzje administracyjne (pkt 1), postanowienia, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3), inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4) oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (pkt 4a).
Jak wynika z cytowanych przepisów skarga do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przysługuje zatem tylko w sprawach, w których są wydawane decyzje, postanowienia (pkt 1-3) i pisemne interpretacje (pkt 4a), oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 (zob. postanowienie NSA z dnia 16 września 2004 roku, OSK 247/04, ONSAiWSA 2004/2/30).
Reasumując, skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (podobnie B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, str. 378).
W stanie faktycznym sprawy strona skarżąca wniosła skargę na bezczynność Rady Miejskiej w sprawie wydania aktu dotyczącego działań Prezydenta Miasta. Strona zwróciła się do Przewodniczącej Rady Miejskiej z wnioskiem zatytułowanym "Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa". Z treści wniosku skarżącego i kolejnych jego pism wynika, iż domagał się on podjęcia stosownej uchwały w przedmiocie działań Prezydenta Miasta, wyciągnięcia konsekwencji i zapobieżenia w przyszłości takim przypadkom, jak nieuzasadniona rozbiórka chodnika.
W tym miejscu zacytować wypada przepis art. 101a ust. 1 w związku z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2001 roku Nr 142, poz. 1591 ze zm.), dopuszczając zaskarżenie do sądu administracyjnego niewykonania przez organ gminy czynności nakazanych prawem.
Skarga na bezczynność organów gminy może zatem dotyczyć działalności uchwałodawczej w takim zakresie, w jakim obowiązujące przepisy prawa nakładają na organy gminy obowiązek podjęcia uchwały lub wydania zarządzenia. Niedopuszczalna jest natomiast skarga na bezczynność rady gminy w przedmiocie nakazania organowi gminy wykonania określonej czynności prawnej, gdy jej wykonanie nie jest obowiązkowe (por. np. postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 9 grudnia 2009 roku, sygn. akt II SAB/Ol 61/09, Wspólnota 2010/2/29).
Kompetencje rady gminy określone są w przepisie art. 18 ustawy o samorządzie gminnym. Z przepisu art. 18a ust. 1 tej ustawy wynika, że rada gminy kontroluje działalność wójta, gminnych jednostek organizacyjnych oraz jednostek pomocniczych gminy; w tym celu powołuje komisję rewizyjną. Wśród kompetencji organu, jakim jest Rada Miejska, brak jest uprawnień do wydania uchwały w przedmiocie działań opisanych przez skarżącego, a dotyczących samowolnej, w jego ocenie, rozbiórki chodnika i pozbawienia nieruchomości dostępu do drogi publicznej.
Z tych względów brak jest podstaw do twierdzenia, iż Rada Miejska pozostaje w bezczynności w rozpatrywaniu wniosku skarżącego. Niewątpliwie zaś koniecznym warunkiem uznania, iż dany organ pozostaje w konkretnej sprawie w bezczynności jest ustalenie, iż przepisy nakładają na ten organ obowiązek wydania aktu administracyjnego lub podjęcia określonej czynności oraz, że organ ten z tego obowiązku się nie wywiązuje.
W niniejszej sprawie nie sposób przywołać przepisu prawa, który obligowałby Radę Miejską do wydania uchwały w sprawie działań Prezydenta Miasta dotyczących rozbiórki chodnika. W konsekwencji trudno zgodzić się ze skarżącym, iż organ pozostaje w bezczynności.
Natomiast o dopuszczalności orzekania przez sąd administracyjny w sprawie bezczynności organu można mówić wyłącznie wtedy, gdy zaskarżony organ, mimo ustawowego obowiązku, nie podejmuje w terminie określonym w k.p.a. rozstrzygnięcia, podlegającego sądowoadministracyjnej kontroli (postanowienie NSA z dnia 30 września 2010r., sygn. akt I OSK 517/10, publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl).
Konkludując, sąd skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż sprawa nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
ar