Uzasadnienie
Pismem z dnia 5 maja 2014 r. M. S. wniósł do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Łodzi skargę na "przewlekłość postępowania z bezczynnością".
Jak wynika z akt sprawy pismem z dnia 26 kwietnia 2010 r. M. S. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. o nakazanie rozbiórki budynku gospodarczego postawionego samowolnie bezpośrednio przy granicy na ul. A 6 w Ł..
W piśmie z dnia 10 maja 2010 r. M. S. wskazał na nieprawidłowe wykonanie ogniomuru i obróbki blacharskiej w budynku przy ul. A 6.
W piśmie z dnia 20 grudnia 2011 r. M. S. wskazał na zły stan techniczny balkonu i tarasu budynku mieszkalnego przy ul. A 6.
W piśmie z dnia 20 grudnia 2011 r. M. S. zarzucił brak wydania przez organ decyzji w sprawie samowolnie wybudowanej "z cegły kwatery o rozm. ok. 10mb x 10mb" na nieruchomości przy ul. A 6 tj. bezpośrednio w granicy z jego nieruchomością.
Pismami z dnia 24 stycznia 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie budowy wiaty z dwiema prowizorycznymi ściankami oraz wykonanych robót budowlanych polegających na budowie murku oporowego z cegły – zlokalizowanych przy ul. A 6 w Ł..
W piśmie z dnia 24 stycznia 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. poinformował M. S., że w wyniku przeprowadzonych oględzin ustalono, że budynek gospodarczy i murek oporowy na nieruchomości przy ul. A 6 zostały wybudowane bez uprzedniego uzyskania zezwolenia właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, w związku z czym po skompletowaniu materiału dowodowego będzie prowadzone postępowanie administracyjne w oparciu o przepisy Prawa budowlanego. W kwestii stanu technicznego budynku mieszkalnego organ zajmie stanowisko po przedłożeniu przez właściciela protokołów przeglądów okresowych.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nakazał M. N. przedłożenie w terminie do 30 listopada 2012 r. trzech egzemplarzy: inwentaryzacji zagospodarowania terenu, inwentaryzacji budowlanej wiaty wraz z orzeczeniem o jej stanie technicznym, projektu budowlanego niezbędnych zmian i przeróbek koniecznych do wykonania w celu doprowadzenia obiektu do zgodności z przepisami prawa – dotyczących wiaty (usytuowanej przy tylnej granicy działki i dobudowanej do istniejącego budynku gospodarczo-magazynowego) na nieruchomości położonej przy ul. A 6 w Ł. Decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. umorzył postępowanie w sprawie wybudowanego murku oporowego z cegły (przed tarasem budynku mieszkalnego i przy granicy z nieruchomością przy ul. A 8) z podwyższonym w jego obrębie poziomem gruntu – na terenie nieruchomości w Ł. przy ul. A 6.
Pismem z dnia 17 sierpnia 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. poinformował M. S., że z zebranego materiału dowodowego nie wynika aby przedmiotowy budynek mieszkalny był w złym stanie technicznym, zatem organ nadzoru budowlanego nie znajduje podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania w tym zakresie.
Pismem z dnia 23 lipca 2012 r. M. S. wniósł do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę na bezczynność organu w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego, obróbek blacharskich na budynku mieszkalnym, wiaty i pergoli położonych na nieruchomości przy ul. A 6 w Ł. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. odmówił wyznaczenia organowi I instancji dodatkowego terminu do załatwienia sprawy dotyczącej wiaty położonej na nieruchomości przy ul. A 6.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wyznaczył organowi I instancji dodatkowy termin na udzielenie odpowiedzi na pismo M. S. z dnia 20 grudnia 2011 r. w zakresie wybudowanej pergoli na nieruchomości przy ul. A 6 – do dnia 9 października 2012 r.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. odmówił wyznaczenia organowi I instancji dodatkowego terminu do załatwienia sprawy dotyczącej stanu technicznego budynku mieszkalnego.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wyznaczył organowi I instancji dodatkowy termin na udzielenie odpowiedzi na pismo M. S. z dnia 10 maja 2010 r. w sprawie wykonania ogniomuru i obróbek blacharskich na budynku mieszkalnym przy ul. A 6 – do dnia 19 października 2012 r.
Pismem z dnia 18 października 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. poinformował M. S., że wyjaśnił stronie w piśmie z dnia 22 czerwca 2012 r. kwestię związaną z odprowadzaniem wód opadowych z dachów budynków mieszkalnych przy ul. A 6 i 8. Ponadto, budynek przy ul. A 6 wybudowany został na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 11 października 1973 r. i został zgodnie z obowiązującymi przepisami oddany do użytku. Dodał, że kierunek spadku obróbki blacharskiej ogniomuru nie stanowi żadnej przesłanki do interwencji organu nadzoru budowlanego, bowiem sprawy sporne na tym tle mogą być rozstrzygane polubownie pomiędzy właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a w przypadku braku porozumienia na drodze sądowej.
Pismem z dnia 18 października 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. poinformował M. S., że w sprawie wybudowanej pergoli nie było prowadzone żadne postępowanie.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. zmienił własne postanowienie nr [...] określając nowy termin przedłożenia dokumentacji w sprawie wiaty na nieruchomości przy ul. A 6 – na dzień 31 stycznia 2013 r.
Pismem z dnia 19 maja 2013 r. M. S. wniósł do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę na bezczynność organu I instancji w sprawie wykonanego ogniomuru i obróbek blacharskich oraz wiaty na nieruchomości przy ul. A 6.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wyznaczył organowi I instancji dodatkowy termin załatwienia sprawy dotyczącej wiaty na nieruchomości przy ul. A 6 – do dnia 12 lipca 2013 r.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. odmówił wyznaczenia organowi I instancji dodatkowego terminu na udzielenie odpowiedzi na pismo z dnia 10 maja 2010 r. w sprawie wykonanego ogniomuru i obróbek blacharskich na budynku mieszkalnym przy ul. A 6.
Pismem z dnia 12 lipca 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. poinformował strony postępowania, że z przedłożonych przez właścicielkę nieruchomości przy ul. A 6 w wykonaniu postanowienia nr [...] dokumentów wynika, że stan elementów drewnianych wiaty jest dobry, elementy stalowe są w dostatecznym stanie, pokrycie papowe jest w stanie zadowalającym, a obiekt nie stwarza zagrożenia dla ludzi i mienia. Brak jest tym samym podstaw do nałożenia przez organ obowiązku nakazania inwestorowi dokonania zmian lub przeróbek wykonanej wiaty, jedynie inwestor ma obowiązek wystąpić o pozwolenie na jej użytkowanie. Postanowienie o pozwoleniu na użytkowanie zakończy prowadzone postępowanie w sprawie legalizacji budowy wiaty.
Pismem z dnia 24 lipca 2013 r. M. S. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. o "wznowienie postępowania w odniesieniu do wybudowanej kwatery na nieruchomości A 6".
Organ I instancji przesłał wniosek z dnia 24 lipca 2013 r. do organu odwoławczego celem rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji nr [...].
Pismem z dnia 3 września 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. przekazał organowi I instancji wniosek M. Sz. z dnia 24 lipca 2013 r. wyjaśniając jednocześnie, że wniosek z dnia 24 lipca 2013 r. jest wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania, a organem właściwym do rozpatrzenia takiego wniosku jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji.
Pismem z dnia 19 września 2013 r. M. S. wniósł do [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę dotyczącą sprawy wadliwego wykonania ogniomuru dachu na budynku przy ul. A 6, wiaty i murku oporowego na tej nieruchomości.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. odmówił przywrócenia terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania, a postanowieniem z dnia [...] nr [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr [...].
Pismem z dnia 4 listopada 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wyjaśnił stronie, że organ I instancji nie prowadził postępowania administracyjnego w sprawie ogniomuru i obróbek blacharskich na dachu budynków mieszkalnych przy ul. A 6 i 8. W razie wątpliwości co do prawidłowości wykonania ogniomuru strona winna złożyć stosowny wniosek do organu I instancji.
W piśmie z dnia 4 listopada 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wyjaśnił stronie, że w sprawie kwatery (murku oporowego, pergoli) organ I instancji decyzją nr [...] umorzył w całości postępowanie. Decyzja została stronie doręczona i stała się ostateczna. Ponadto, organ I instancji postanowieniem z dnia [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją nr [...], a postanowieniem z dnia [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją nr [...].
Postanowieniem z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na skutek zażalenia M. S., uchylił postanowienie organu I instancji nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania i postanowienie nr [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją nr [...].
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] nr [...] odmówił przywrócenia terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania, a postanowieniem z dnia [...] nr [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją nr [...].
Powyższe postanowienia zostały utrzymane w mocy postanowieniami [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] i [...]
Pismem z dnia 5 maja 2014 r. M. S. wniósł do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Łodzi skargę na "przewlekłość postępowania z bezczynnością".
W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. Organ wyjaśnił na stępie, że wnioski M. S. w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją nr [...] oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tego podania zostały finalnie rozpatrzone postanowieniami z dnia [...] i postanowieniem z dnia [...], co wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność organu. Postępowanie prowadzone przez organ nie było dotknięte przewlekłością, bowiem organ podejmował czynności niezbędne do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Czynności podejmował sprawnie, szybko i bez nadmiernego przedłużania się postępowania. Organ podniósł, że w sprawie wniosku o wznowienie postępowania oraz sprawie o przywrócenie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją [...] skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia, o których mowa w art. 52 § 1 p.p.s.a.
W piśmie z dnia 7 września 2014 r., w odpowiedzi na wezwanie Sądu do sprecyzowania przedmiotu skargi, skarżący wyjaśnił, że jego skarga dotyczy bezczynności i przewlekłości postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł.. Dodał, że jego skarga dotyczy między innymi żądania wznowienia postępowania w sprawie samowoli budowlanej "kwatery – obiektu budowlanego, gdyż nie jest to "pergola", ani też jeden murek oporowy".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), skargę (w tym skargę na bezczynność/przewlekłość postępowania) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przepis ten w § 2 stanowi, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
W przypadku skargi na bezczynność/przewlekłość postępowania, jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej: k.p.a.). Zgodnie ze wskazanym przepisem na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Niewyczerpanie środków zaskarżenia sprawia, że wniesienie skargi nie jest dopuszczalne i obliguje sąd administracyjny do jej odrzucenia, co wynika z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że przedmiotowa skarga została wydzielona ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] dotyczące odmowy przywrócenia terminu do wznowienia postępowania w sprawie "samowoli budowlanej kwatery, a mylnie nazywaną przez organ "pergolą", czy też "murkiem oporowym" na nieruchomości A 6 w Ł." (sprawa zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Łd 573/14) oraz skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] dotyczące odmowy wznowienia postępowania w sprawie tego obiektu (sprawa zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Łd 574/14), a zatem swym zakresem obejmuje postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie wybudowanego murku oporowego z cegły na nieruchomości przy ul. A 6 w Ł..
Skarżący kwestionując rozstrzygnięcia wydane w postępowaniu wywołanym wnioskiem o wznowienie postępowania zarzuca w treści skargi jednocześnie bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania. Niniejsza skarga została zarejestrowana tymczasem jako skarga na przewlekłość postępowania, bowiem, jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, objęcie jedną skargą obu form opieszałości organu (bezczynności i przewlekłości) inicjuje jedną sprawę sądowoadministracyjną, w której sąd ma obowiązek rozpoznać i rozstrzygnąć spór o legalność braku wydania aktu lub podjęcia czynności (por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2013 r. sygn. akt I OSK 1918/13, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W piśmie z dnia 7 września 2014 r. skarżący sprecyzował z kolei, że jego skarga z dnia 5 maja 2014 r. dotyczy opieszałości Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł.. Wydanie zatem przez organ I instancji postanowienia z dnia [...] nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania administracyjnego oraz postanowienia z dnia [...] nr [...] o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego pozwalało na uznanie, że przedmiotem skargi M. S. jest przewlekłość postępowania.
Oceniając zatem skargę na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. prowadzonego na skutek wniosku skarżącego z dnia [...] o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] nr [...], wskazać należy, że podlega ona odrzuceniu. Jak wynika bowiem z akt sprawy skarżący przed wniesieniem niniejszej skargi nie dochował wymogu z art. 37 § 1 k.p.a., bowiem nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia. Sąd podziela w tym miejscu stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., że brak jest w sprawie pisma (zażalenia, skargi), skierowanego do organu II lub chociażby do organu I instancji, w którym skarżący kwestionowałby opieszałość organu I instancji w prowadzeniu postępowania zainicjowanego wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją nr [...].
Niewykorzystanie przez stronę dostępnych środków zaskarżenia powoduje z kolei, iż złożona do sądu administracyjnego skarga na przewlekłość jest niedopuszczalna, co skutkuje jej odrzuceniem.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. a.tp.