Uzasadnienie
Pismem z 29 października 2020 r. D. S. (dalej jako: skarżący) wniósł skargę na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Skarga została wniesiona w następującym stanie sprawy:
Pismem z 14 października 2020 r. skarżący skierował do Komendanta wniosek o udostępnienie informacji publicznej o następującej treści: "Proszę o przesłanie zanonimizowanych skanów orzeczeń dyscyplinarnych wydanych wobec policjantów podlegających KMP w Z. w latach 2017, 2018, 2019 i 2020 do dnia sporządzenia odpowiedzi na wniosek".
W odpowiedzi, udzielonej pismem z 25 października 2020 r., Komendant poinformował, że wniosek nie może być rozpatrzony w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176, ze zm.; dalej jako: u.d.i.p.). Organ wyjaśnił, że postępowanie dyscyplinarne (a zatem i orzeczenie dyscyplinarne, które stanowi element akt postępowania i nie może być traktowane w oderwaniu od prowadzonej sprawy dyscyplinarnej i pozostałych dokumentów znajdujących się w aktach tej sprawy) prowadzone jest przeciwko konkretnej osobie. Jest to sprawa tej konkretnej osoby, której przysługują określone prawa przewidziane przez procedurę obowiązującą w danym postępowaniu. Przepisy regulujące daną procedurę (dyscyplinarną, kamą itd.) przewidują m.in. możliwość przeglądania akt i sporządzania z nich odpisów przez strony, określając zasady ich udostępniania. W przypadku postępowań dyscyplinarnych wobec policjantów zagadnienie powyższe regulują przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Do kwestii tych mają zatem zastosowanie przepisy szczególne, a nie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W skardze do sądu administracyjnego D. S. zarzucił naruszenie art. 13 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 16 ust. 1 u.d.i.p przez nieudzielenie informacji publicznej w ustawowym terminie. Skarżący wniósł o orzeczenie, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej prawem przewidzianej wysokości, o zobowiązanie organu do udzielenia odpowiedzi oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Komendant wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący otrzymał pisemną odpowiedź na swój wniosek wraz z uzasadnieniem. Informacja, której udostępnienia domagał się wnioskodawca nie została uznana za informację publiczną, o czym skarżący został powiadomiony. Wniosek skarżącego został rozstrzygnięty w formie pisemnej informacji, a nie decyzji z uwagi na to, że sprawa dotyczyła postępowań (dyscyplinarnych) uregulowanych innymi przepisami szczególnymi. W stosunku do żądanych informacji istnieje odmienny tryb dostępu i pozostają one poza kręgiem informacji publicznej. Dlatego też nie było podstaw do wydania decyzji, a jedynie zachodziła konieczność pisemnego powiadomienia o rozstrzygnięciu.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże tylko w części.
Należy na wstępie przypomnieć, że bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej będzie miała miejsce w sytuacji, w której podmiot ten w ustawowo określonym terminie nie podejmie w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji żadnej z czynności określonych w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. nie udostępni informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wyda decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), nie powiadomi pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskaże, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).
Nie ulega wątpliwości, że Komendant Policji jako organ władzy publicznej jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, o ile jest w jej posiadaniu (art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 u.d.i.p.).
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie dotyczy tego, czy informacje wskazane we wniosku skarżącego z 14 października 2020 r. stanowiły informację publiczną. Skarżący domagał się udostępnienia orzeczeń dyscyplinarnych wydanych wobec policjantów podlegających KMP w Z. w latach 2017-2020, w postaci zanonimizowanej, przesłanych w formie skanów.
Sąd nie podziela stanowiska organu, który wywodzi, że wniosek skarżącego nie podlegał rozpatrzeniu w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż żądane dokumenty stanowią element akt postępowania w sprawach dyscyplinarnych policjantów i dostęp do tych dokumentów jest możliwy wyłącznie dla stron postępowania, na zasadach określonych w przepisach regulujących postępowanie dyscyplinarne (ustawa o Policji).
Argumentacja organu odwołuje się do reguły kolizyjnej, wyrażonej w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którą przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.
Reguła kolizyjna nie ma jednak zastosowania w sprawie, ze względu na treść wniosku skarżącego. Ewentualne zastosowanie reguły kolizyjnej można byłoby rozważać w sytuacji, gdyby chodziło o dostęp do dokumentów zawartych w konkretnej sprawie dyscyplinarnej, przez podmiot nie będący stroną tego postępowania, na etapie, kiedy postępowanie to nie zostało jeszcze zakończone orzeczeniem dyscyplinarnym. Skarżący nie żąda jednak dostępu do akt konkretnej sprawy, ale chce udostępnienia zanonimizowanych orzeczeń dyscyplinarnych w sprawach funkcjonariuszy pełniących służbę w określonej jednostce organizacyjnej Policji, w określonym przedziale czasowym.
W orzecznictwie sądów administracyjnych panuje utrwalony i niekwestionowany pogląd, że wniosek o udostępnienie rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym na podstawie ustawy jest żądaniem udostępnienia dokumentu urzędowego, w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit a tiret pierwsze in fine u.d.i.p. Orzeczenia dyscyplinarne w konkretnie określonych sprawach są dokumentami stanowiącymi informację publiczną, albowiem stanowią o rozstrzygnięciu przez organ państwowy konkretnej sprawy funkcjonariusza państwowego, wyrażają zatem stanowisko tego organu (komisji) w tej sprawie.
Wobec tego dotyczą spraw publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. przykładowo: wyroki NSA z 19 stycznia 2018 r., I OSK 1788/17; z 2 kwietnia 2019 r., I OSK 1020/17; z 3 grudnia 2019 r., I OSK 920/18; z 18 czerwca 2020 r., I OSK 100/20; z 19 czerwca 2020 r., I OSK 1855/19).
W ocenie Sądu nie ma wątpliwości, że żądanie skarżącego dotyczy informacji publicznej i podlega rozpatrzeniu w trybie ustawy z 6 września 2001 r.
W tej sytuacji Komendant powinien w odpowiedzi na wniosek skarżącego z 14 października 2020 r. dokonać jednej z trzech czynności, w zależności od oceny merytorycznej wniosku i okoliczności sprawy: udostępnić informację w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), wydać decyzję o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), powiadomić pisemnie skarżącego o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazać, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).
Skoro organ nie podjął żadnych z powyższych czynności, pozostając w błędnym przekonaniu, że żądanie nie podlega rozpatrzeniu w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, dopuścił się tym samym bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z 14 października 2020 r.
Konstatacja ta uzasadnia treść punktu I sentencji wyroku, w którym Sąd zobowiązał Komendanta do rozpatrzenia wniosku skarżącego w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku (art. 149 § 1 p.p.s.a. oraz art. 13 ust. 1 u.d.i.p.).
Rozpatrując ponownie wniosek skarżącego, tym razem prawidłowo, w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ powinien w szczególności rozważyć, czy istnieje możliwość udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem, czy udostępnienie jest możliwe, ale w innej formie, czy zachodzą ewentualnie podstawy do kwalifikacji informacji jako przetworzonej, co wymagałoby wezwania skarżącego do wykazania przesłanki szczególnej istotności informacji dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 u.d.i.p.).
Uwzględniając skargę na bezczynność, Sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego. Zwłoka organu w prawidłowym załatwieniu sprawy nie wynikała z lekceważenia obowiązków nałożonych na organ przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej i dążenia do ograniczenia prawa do strony do dostępu do informacji. Była efektem błędnej oceny prawnej sprawy. Organ udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego w terminie ustawowym (14 dni), aczkolwiek stanowisko organu było błędne. W tych okolicznościach nie można przyjąć, że zachowanie organu miało charakter rażącego naruszenia prawa.
Z uwagi na brak znamion rażącego naruszenia prawa w zachowaniu organu, Sąd oddalił skargę w zakresie odnoszącym się do żądania wymierzenia organowi grzywny (art. 149 § 2 p.p.s.a.). W ocenie Sądu nie ma żadnych racjonalnych powodów, aby piętnować błędy organu nie mające charakteru rażącego poprzez wymierzanie grzywny. W zaistniałych okolicznościach grzywna nie spełniłaby ani roli represyjnej, ani prewencyjnej.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. Zwrot kosztów objął uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 złotych. Skarżący nie wykazał, aby poniósł inne koszty postępowania, które mogą być objęte rozstrzygnięciem o zwrocie kosztów.