Uzasadnienie
Pismem z 23 października 2020 r. D. C. (dalej jako: skarżący) wniósł skargę na bezczynność Prezesa Sądu, w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że pismem z 16 czerwca 2020 r. zwrócił się do organu o udostępnienie informacji publicznej w postaci odpisów orzeczeń organów wymiaru sprawiedliwości państwa wykonania ENA o określonych sygnaturach (5 spraw) wraz z polskim tłumaczeniem, po anonimizacji. W odpowiedzi na wniosek organ udostępnił odpisy orzeczeń wydane przez Sąd Okręgowy w L., czyli organ państwa wydania nakazu. Wniosek skarżącego odnosił się do orzeczeń państwa wykonania nakazu. Udostępniona informacja nie jest tą, o którą wnioskował skarżący. Skarżący zażądał zobowiązania organu do udostępnienia informacji.
W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu wniósł o umorzenie postępowanie w zakresie zobowiązania do wykonania czynności, z uwagi na udzielenie skarżącemu wnioskowanej informacji oraz orzeczenie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że wniosek skarżącego wpłynął w dniu 23 czerwca 2020 r. W dniu 25 czerwca 2020 r. Prezes przesłał wnioskodawcy odpisy orzeczeń we wskazanych sprawach. Zdaniem organu brak podstaw do przypisania mu bezczynności, skoro wnioskodawca otrzymał informację. Wprawdzie udzielona informacja nie czyniła w pełni zadość żądaniu wniosku, gdyż dotyczyła odpisów państwa wydania, a nie wykonania ENA, jednakże w aktach postępowań brak było wnioskowanych przez skarżącego orzeczeń organu wymiaru sprawiedliwości państwa wykonania ENA. W tej sytuacji organ udostępnił odpisy orzeczeń państwa wydania nakazu, stanowiące podstawę prawną działania w sprawie. Ten sposób działania nie został zakwestionowany przez skarżącego w formie ponaglenia, czy wskazania, że udzielona informacja nie czyni zadość żądaniu. Biorąc jednak pod uwagę fakt złożenia skargi na bezczynność, organ przesłał skarżącemu uzupełnienie informacji w dniu 17 listopada 2020 r., jako wyraz samokontroli organu.
Prezes Sądu podkreślił, że od wpływu wniosku do przesłania odpowiedzi upłynęły dwa dni, co świadczy o podejściu do sprawy z należytą starannością. Na skutek dużej absencji pracowników (urlopy, epidemia), powodujące duże obciążenie pracą dokonano nie do końca właściwej interpretacji intencji skarżącego. Skutkowało to niezwerbalizowaniem przez organ informacji, że nie jest w posiadaniu wnioskowanych informacji. Trudna sytuacja kadrowa, znaczna ilość postępowań administracyjnych i duża liczba spraw przypadających na jednego pracownika są okolicznościami, które powinny być brane pod uwagę przy ocenie charakteru bezczynności organu.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże tylko w części.
Należy na wstępie przypomnieć, że bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej będzie miała miejsce w sytuacji, w której podmiot ten w ustawowo określonym terminie nie podejmie w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji żadnej z czynności określonych w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. nie udostępni informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176, ze zm.; dalej jako: u.d.i.p.), nie wyda decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), nie powiadomi pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskaże, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).
Nie ulega wątpliwości, że żądane przez skarżącego informacje stanowiły informację publiczną. Poddane procesowi anonimizacji informacje dotyczące procedury stosowania europejskiego nakazu aresztowania w określonych sprawach, stanowią informację o sprawach publicznych, czyli informację publiczną (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Orzeczenia wydane w tych sprawach podlegają udostępnieniu w oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) tiret pierwsze u.d.i.p. Do udostępnienia informacji zobowiązany był Prezes Sądu. Decyzja Ramowa Rady z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między Państwami Członkowskimi (Dz. Urz. UE, seria L, z 2002 r., nr 190, s. 1, ze zm.) w art. 6 ust. 1 i 2 wskazuje, że wydającym nakaz organem sądowym jest organ sądowy wydającego nakaz Państwa Członkowskiego, właściwego dla wydania europejskiego nakazu aresztowania na mocy prawa obowiązującego w tym Państwie, zaś wykonującym nakaz organem sądowym jest organ sądowy wykonującego nakaz Państwa Członkowskiego, właściwego dla wykonania europejskiego nakazu aresztowania na mocy prawa obowiązującego w tym Państwie.
Postanowienia decyzji implementują do polskiego krajowego porządku prawnego regulacje zawarte w rozdziale 65a ustawy z dnia z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 534; dalej jako: k.p.k.). Zgodnie z art. 607a k.p.k., europejski nakaz aresztowania wydaje właściwy miejscowo sąd okręgowy. Ten sąd jest również właściwy do prowadzenia innych czynności związanych z wydanym nakazem.
Nie ulega również wątpliwości, że Prezes Sądu udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego w ustawowym terminie (14 dni – art. 13 ust. 1 u.d.i.p.; data wpływu wniosku do sądu – 23 czerwca 2020 r., odpowiedzi udzielono pismem z 25 czerwca), jednakże treść odpowiedzi nie była zgodna z wnioskiem. Prezes Sądu przesłał skarżącemu dokumenty (odpisy orzeczeń) dotyczące wydania europejskich nakazów aresztowania we wskazanych sprawach (dotyczące czynności wykonywanych przez organ sądowy wydający nakaz), tymczasem wniosek skarżącego dotyczył dokumentów wydanych przez organ sądowy właściwy dla wykonania europejskiego nakazu aresztowania. Błąd został odkryty dopiero w następstwie skargi na bezczynność organu. Właściwej informacji Prezes Sądu udzielił skarżącemu pismem z 17 listopada 2020 r.
Udzielenie informacji niezgodnej z treścią wniosku nie zwalnia organu z zarzutu bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Przeciwny wniosek prowadziłby do pozbawienia podmiotów ubiegających się o udostępnienie informacji publicznej gwarancji realnej ochrony sądowej. Nie sposób zatem uznać, że udzielenie informacji nieodpowiadającej istocie żądań zawartych we wniosku jest załatwieniem sprawy wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że Prezes Sądu dopuścił się bezczynności przy rozpatrywaniu wniosku skarżącego z 16 czerwca 2020 r. Prawidłowe załatwienie wniosku nastąpiło dopiero pismem z 17 listopada 2020 r., w następstwie skargi na bezczynność Prezesa Sądu.
Konstatacja ta uzasadnia treść punktu I sentencji wyroku.
Uwzględniając skargę na bezczynność, Sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego. Zwłoka organu w prawidłowym załatwieniu sprawy nie wynikała w żadnej mierze z lekceważenia obowiązków nałożonych na organ przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej i dążenia do ograniczenia prawa do strony do dostępu do informacji. Była efektem błędnej interpretacji treści wniosku skarżącego. Należy zwrócić uwagę, że Prezes Sądu niezwłocznie, z zachowaniem terminu ustawowego, zareagował na wniosek skarżącego. Choć sposób załatwienia wniosku był nieprawidłowy, co przesądza o skuteczności zarzutu bezczynności, to bez wątpienia okoliczność ta przesądza o braku znamion rażącego naruszenia prawa po stronie Prezesa Sądu.
Rozpatrując skargę na bezczynność lub przewlekłość postępowania sąd bierze zasadniczo pod uwagę stan sprawy istniejący w dacie wniesienia skargi do sądu, jednakże w zakresie ewentualnego zobowiązania organu do załatwienia sprawy (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), sąd musi uwzględniać stan istniejący w dacie wyrokowania. W ocenie Sądu bezprzedmiotowe stało się zobowiązywanie organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego z 16 czerwca 2020 r., bowiem Prezes Sądu prawidłowo załatwił wniosek przed rozpoznaniem skargi na bezczynność (aczkolwiek już po jej wniesieniu przez skarżącego).
Pomimo uwzględnienia skargi sąd nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego, z uwagi na to, że skarżący nie złożył wniosku o zasądzenie kosztów, Sąd zaś nie może w tym przedmiocie orzekać z urzędu (art. 210 p.p.s.a.). Ponadto trzeba zauważyć, że skarżący uzyskał zwolnienie od kosztów sądowych w ramach przyznanego mu prawa pomocy.