Uzasadnienie
Pismem z 11 stycznia 2021 r. A. M. (dalej jako: skarżąca) wniosła skargę na bezczynność PGE Dystrybucja S.A. Oddział w L. (dalej jako: Spółka), w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Jak wynika z treści skargi, odpowiedzi na skargę i akt administracyjnych, stan sprawy przedstawia się następująco: pismem z 8 grudnia 2020 r. skarżąca zwróciła się do Spółki z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej na temat istniejących przyłączy na działce nr [...] w obwodzie geodezyjnym T., której jest właścicielką.
W odpowiedzi, decyzją z [...] grudnia 2020 r. Spółka odmówiła udostępnienia informacji, powołując się na przesłanki ochrony tajemnicy przedsiębiorcy oraz ochronę prywatności osób fizycznych. Decyzja została doręczona skarżącej w dniu 29 grudnia 2020 r. Skarżąca nie wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W skardze do sądu administracyjnego na bezczynność Spółki, skarżąca zarzuciła naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176, ze zm.; dalej jako: u.d.i.p.). W ocenie skarżącej Spółka niezasadnie uznała, że przedmiotem wniosku nie jest udostępnienie informacji publicznej, co doprowadziło do nieprawidłowego rozpatrzenia wniosku. Skarżąca zażądała zobowiązania organu do załatwienia wniosku z 8 grudnia 2020 r. oraz zasądzenia kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o jej oddalenie lub umorzenie postępowania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu Spółka stwierdziła, że w odpowiedzi na wniosek skarżącej, decyzją z 23 grudnia 2020 r. odmówiła udostępnienia informacji. Z uwagi na fakt, że skarżąca nie wystąpiła do Spółki w ustawowym terminie o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzja uprawomocniła się 13 stycznia 2021 r. Co do meritum sprawy, Spółka podtrzymała swoje stanowisko zawarte w decyzji, podniosła dodatkowo, że zapytania dotyczące prywatnych interesów wnioskodawcy nie stanowią informacji publicznej. Stanowisko to można w pełni odnieść do rozpoznawanej sprawy, w której treść żądań wskazuje, że zamiarem wnioskodawcy jest uzyskanie dokumentacji mającej posłużyć dla osobistych i partykularnych interesów (sprawa o rozgraniczenie).
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje
Skarga podlega odrzuceniu, z uwagi na jej niedopuszczalność (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.).
O takiej ocenie przesądza fakt, że skarga na bezczynność organu została wniesiona po wydaniu ostatecznej decyzji w przedmiocie wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej, datowany na 24 listopada 2020 r., wpłynął do Spółki w dniu 10 grudnia 2020 r. W ustawowym terminie rozpatrzenia wniosku (14 dni, art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) Spółka wydała decyzję z [...] grudnia 2020 r. odmawiającą udostępnienia informacji (na podstawie art. 5 ust. 2, art. 16 ust. 1 i 2 oraz art. 17 ust. 1 u.d.i.p.). Decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o prawie do wystąpienia z wnioskiem do Spółki o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 17 ust. 2 u.d.i.p.). Decyzja została doręczona skarżącej w dniu 29 grudnia 2020 r. Skarżąca nie wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzja stała się ostateczna w dniu [...] stycznia 2021 r.
Jak wynika z prezentaty widniejącej na dokumencie, skarga na bezczynność, datowana na 11 stycznia 2021 r., została wniesiona w dniu 21 stycznia 2021 r. Skarga została zatem wniesiona już po wydaniu ostatecznej decyzji w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Kluczowe znaczenie w sprawie ma treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r. (II OPS 5/19). Sentencja tej uchwały brzmi: "Wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 [p.p.s.a.]".
W uzasadnieniu uchwały NSA wskazał m.in., że "Skarga na bezczynność lub na przewlekłe prowadzenie postępowania jest zatem skargą na bezczynność w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1) k.p.a., zaś skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest skargą na przewlekłość, o której mowa w art. 37 § 1 pkt 2) k.p.a. W obu przypadkach skarga skierowana jest przeciwko wadliwemu procesowo stanowi postępowania, w wyniku którego konkretna sprawa indywidualna nie postępuje. [...] kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi być w dacie wniesienia skargi aktualny, nie zaś historyczny. [...] Tak objaśniony przedmiot skargi na bezczynność lub przewlekłe postępowanie ma zasadnicze znaczenie dla wykładni przepisu art. 53 § 2b p.p.s.a., stanowiącego prawo do skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania i określającego dopuszczalny termin jej wniesienia do sądu. Termin "w każdym czasie", którym posłużył się ustawodawca, a który jest właściwy do wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, musi być postrzegany w aspekcie trwającego w dacie składania skargi i naruszającego czas załatwienia sprawy stanu postępowania administracyjnego, co prowadzi do wniosku, że możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność, z przyczyn związanych z prawną konstrukcją i istotą bezczynności, obejmuje przedział czasowy od zaistnienia stanu bezczynności "oprotestowanego" wniesionym ponagleniem aż do załatwienia sprawy, której bezczynność dotyczy [...]. [...] zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej, jak i skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności.
Natomiast tylko celem wtórnym jest uzyskanie prejudykatu w procesie odszkodowawczym. Stąd też za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu".
Zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a., jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Powyższe regulacje skutkują zasadniczym związaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę przytoczoną uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego, wykluczając formułowanie odmiennych ocen prawnych.
Specyfiką spraw z zakresu udostępnienia informacji publicznej jest to, że samo udostępnienie informacji publicznej, podobnie jak poinformowanie wnioskodawcy, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, ma formę czynności materialno-technicznej. Postępowanie administracyjne, kończące się wydaniem decyzji administracyjnej uruchamiane jest tylko w przypadku odmowy udostępnienia informacji (gdy żądanie dotyczy danych stanowiących informację publiczną, ale nie można jej udostępnić, np. z uwagi na przesłanki negatywne wymienione w art. 5 ust. 2 u.d.i.p.) lub gdy zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). W rozpoznawanej sprawie doszło właśnie do wydania decyzji administracyjnej.
Ponieważ postępowanie w sprawie z wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej zostało zakończone ostateczną decyzją wydaną przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, w świetle wiążącej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowiło to przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi i skutkowało koniecznością jej odrzucenia.
Mając powyższe na uwadze Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
O zwrocie uiszczonego wpisu od odrzuconej skargi sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W świetle tego przepisu sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Sprawa została rozpoznana nie na rozprawie, lecz na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (art. 120 p.p.s.a.). Przepis ograniczający prawo do zwrotu wpisu nie może być interpretowany rozszerzająco, zatem należało zwrócić skarżącej wpis od odrzuconej skargi.
W odniesieniu do wniosku Spółki o zasądzenie kosztów postępowania, należy zauważyć, że Spółka występuje w niniejszym postępowaniu w charakterze organu, którego bezczynność jest przedmiotem skargi. Przepisy obowiązujące w postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji nie przewidują zwrotu kosztów postępowania od skarżącego na rzecz organu w razie oddalenia skargi. Jedynym wyjątkiem jest orzekanie w tym przedmiocie w oparciu o zasadę zawinienia (art. 208 p.p.s.a.), jednak z oczywistych względów nie sposób w rozpoznawanej sprawie dopatrzeć się przesłanek świadczących o powstaniu po stronie organu kosztów wywołanych niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem skarżącego. Korzystanie ze środków ochrony prawnej przed sądem administracyjnym nie może być rozumiane jako tego rodzaju działanie.