Uzasadnienie
W dniu 25 marca 2013 r. (data wpływu do organu) E. Ł. – reprezentowana przez pełnomocnika - radcę prawnego K. Ł. – wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, za pośrednictwem Wójta Gminy C., skargę na bezczynność tego organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu skargi jej autor wyjaśnił, że w dniu 5 marca 2013 r. skarżąca, za pośrednictwem poczty elektronicznej, zwróciła się w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej do Wójta Gminy C. z następującym wnioskiem:
"Proszę uprzejmie o udzielenie pisemnej informacji, jaką Wójt i Rada Gminy prowadzą politykę wzmocnienia bezpieczeństwa obywateli i porządku publicznego w zakresie zabezpieczenia mieszkańców gminy przed ułatwionym dostępem do nielegalnych wyrobów alkoholowych oraz dostępem do narkotyków. Wnoszę w tym zakresie o podanie mi konkretnych zamiarów zmierzających do zintensyfikowania takiej polityki ze szczególnym uwzględnieniem projektów uchwał rady gminy, a także o podanie, czy mają miejsce w Gminie prace legislacyjne mające na celu zmianę prawa miejscowego w kierunku zintensyfikowania tej polityki, a jeśli tak, to wnoszę również o podanie, czego one konkretnie dotyczą, które osoby są odpowiedzialne za pracę nad projektem, jaki jest zakres przedmiotowy tych projektów, jaki jest ich tekst, jaki jest ewentualny czas niezbędny do zakończenia prac nad nimi, a także jakie są założenia i ustalenia do tych projektów.
Udostępniając mi informację publiczną zgodnie z powyższym wnioskiem, proszę o dokonanie niezbędnych wyłączeń wynikających z właściwych przepisów o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie tajemnic ustawowo ochronionych, w tym danych osobowych wnioskodawców."
Skarżąca poprosiła o przesłanie pisemnej odpowiedzi na powyższe pytanie na jej adres zamieszkania.
Argumentując zasadność wniesionej skargi na bezczynność Wójta Gminy C. skarżąca podniosła, że termin do załatwienia jej wniosku upłynął w dniu 19 marca 2013 r., jednakże do dnia sporządzenia skargi nie otrzymała żadnej odpowiedzi od organu. Skarżąca domagała się zatem zobowiązania Wójta do rozpoznania jej wniosku z dnia 5 marca 2013 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku, zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, a nadto wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeśli organ ten nie przekaże Sądowi wniesionej skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania.
W odpowiedzi na skargę, nadanej do Sądu w dniu 3 kwietnia 2013 r., Wójt Gminy C. wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 163 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Organ wskazał, że wniosek skarżącej z dnia 5 marca 2013 r. został rozpatrzony i załatwiony pismem z dnia 25 marca 2013 r., znak: [...], a udzielenie odpowiedzi z przekroczeniem terminu nastąpiło z przyczyn obiektywnych i niezależnych od organu. Wójt wyjaśnił, że z uwagi na treść i tematykę przedmiotowego wniosku, przekazał go w dniu 8 marca 2013 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C., którego Kierownik pełni jednocześnie funkcję Przewodniczącej Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, z poleceniem udzielenia odpowiedzi. Przewodnicząca podjęła następnie decyzję o przedstawieniu wniosku na posiedzeniu powyższej Komisji zwołanym na dzień 15 marca 2013 r. Z powodu niekorzystnych warunków atmosferycznych termin posiedzenia został jednak przesunięty na dzień 22 marca 2013 r. Po posiedzeniu Komisji jej Przewodnicząca przygotowała w dniu 25 marca 2013 r. pisemną odpowiedź na wniosek skarżącej, która w dniu następnym została jej przesłana przesyłką poleconą. Kopię tej odpowiedzi wraz z dowodem jej nadania organ przedłożył wraz z odpowiedzią na skargę.
Zdaniem Wójta Gminy C., skoro skarżącej została udzielona i przesłana odpowiedź na wniosek, którego dotyczy skarga na bezczynność, to – mimo przesłania jej z opóźnieniem – nie pozostaje on już w bezczynności, a postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie tej bezczynności stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Stosownie do art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Należy podkreślić, że sąd, oceniając czy organ jest bezczynny, bierze pod uwagę sytuację istniejącą w dniu orzekania.
W rozpoznawanej sprawie skarga E. Ł. dotyczyła zarzucanej przez nią bezczynności w zakresie rozpatrzenia przez Wójta Gminy C. wniosku z dnia 5 marca 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), dalej "u.d.i.p.".
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że wójt gminy – jako organ władzy publicznej – jest na mocy art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej.
Wskazać również należy, iż przedmiot wniosku skarżącej z dnia 5 marca 2013 r., tj. informacja na temat prowadzonej przez Wójta i Radę Gminy polityki wzmocnienia bezpieczeństwa obywateli i porządku publicznego w zakresie zabezpieczenia mieszkańców gminy przed ułatwionym dostępem do nielegalnych wyrobów alkoholowych oraz dostępem do narkotyków, stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., która winna być w dyspozycji Wójta. Jest ona bowiem informacją o wykonywanych przez gminę zadaniach publicznych z zakresu przeciwdziałania alkoholizmowi i narkomanii.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że dla rozstrzygnięcia wniosku skarżącej z dnia 5 marca 2013 r. znajdował zastosowanie tryb przewidziany w u.d.i.p. Organ winien był zatem bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, udostępnić skarżącej żądaną informację (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie udzielić wyjaśnień, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p. lub wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
W niniejszej sprawie pozostaje poza sporem, że w chwili wniesienia przez skarżącą jej skargi (datowanej na dzień 21 marca 2013 r.), która wpłynęła do Urzędu Gminy w C. w dniu 25 marca 2013 r., Wójt Gminy C. pozostawał w bezczynności w sprawie przedmiotowego wniosku z dnia 5 marca 2013 r., który winien był załatwić do dnia 19 marca 2013 r. Z akt sprawy wynika jednak, że organ przestał tkwić w tej bezczynności w dniu 26 marca 2013 r., kiedy to przekazał skarżącej pismo sporządzone w dniu 25 marca 2013 r. przez Przewodniczącą Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Pismo to w sposób szczegółowy przedstawia prowadzoną przez gminę politykę w zakresie zabezpieczenia mieszkańców gminy przed ułatwionym dostępem do nielegalnych wyrobów alkoholowych oraz dostępem do narkotyków, jak również jej uwarunkowania, a tym samym – w ocenie Sądu – stanowi prawidłowe i zgodne z żądaniem strony załatwienie jej wniosku.
W ocenie Sądu rozpatrzenie przez Wójta Gminy C. wniosku skarżącej poprzez udzielenie jej żądanej informacji, wyłącza możliwość uwzględnienia rozpoznawanej skargi na bezczynność, pomimo, że czynność ta została podjęta z naruszeniem przewidzianego terminu. Sąd nie może bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte (por. postanowienie NSA z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1628/11, LEX nr 1149205). Mając jednak na uwadze, iż rozpoznawana skarga była zasadna w chwili jej wniesienia, brak było podstaw do jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a. W tej sytuacji – jak słusznie zauważono w odpowiedzi na skargę – postępowanie w niniejszej sprawie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Zgodnie bowiem ze stanowiskiem wyrażonym w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/2008, jeśli organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności, już po wniesieniu skargi na bezczynność, zastosowanie znajduje przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Wobec faktu, iż udostępnienie informacji publicznej nastąpiło w niniejszej sprawie dopiero po wniesieniu skargi na bezczynność organu w tym przedmiocie, uznać należy, że Wójt Gminy C. udzielając informacji, w istocie uwzględnił przedmiotową skargę w całości w trybie przepisu art. 54 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym organ, którego bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. To z kolei – mając na uwadze treść art. 201 p.p.s.a. - uzasadnia zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu niezbędnych kosztów sądowych poniesionych przez nią dla celowego dochodzenia swoich praw w niniejszej sprawie (por. powołana wyżej uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/2008, LEX nr 463487).
Wypada wskazać, że Sąd za bezprzedmiotowe uznał również postępowanie w zakresie wniosku skarżącej o wymierzenie organowi na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a grzywny w razie nieprzekazania Sądowi skargi w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania. Jak bowiem wynika z akt sprawy, przedmiotowa skarga wpłynęła do organu w dniu 25 marca 2013 r., zaś do Sądu została przekazana w dniu 3 kwietnia 2013 r., a zatem z zachowaniem terminu określonego w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Wniosek skarżącej był zaś wyraźnie uwarunkowany uchybieniem przez organ temu terminowi.
Z tych wszystkich względów orzeczono, jak w sentencji postanowienia.