Uzasadnienie
A. F. wniósł w dniu 11 kwietnia 2014r. (data wpływu) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność Prezydenta Miasta polegającą na nierozpoznaniu jego wniosku z dnia 10 marca 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Wskazał, że wniosek ten (ponowiony w dniu 25 marca 2014 r.) – złożony na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej - skierował do "Skrzynki dialogu" ("Skrzynki") Prezydenta Miasta w ramach konsultacji społecznych prowadzonych przez Urząd Miasta L. w sprawie przebudowy [...], w tym odstąpienia przez M. od realizacji przygotowanego i sfinansowanego ze środków publicznych kosztownego projektu tej przebudowy, na którego realizację nie udało się pozyskać środków UE w poprzednim okresie programowania.
We wniosku tym domagał się wskazania:
- 1) kto przygotował odrzucony wniosek o dofinansowanie z UE budowy tunelu pod Al. [...] w poprzednim okresie programowania;
- 2) na jaką kwotę dofinansowania opiewał wniosek o dofinansowanie z UE budowy tunelu pod Al. [...] w poprzednim okresie programowania;
- 3) w jakim terminie, kto i gdzie złożył wniosek o dofinansowanie z UE budowy tunelu pod Al. [...] w poprzednim okresie programowania.
- 4) kto i w jakimi terminie i z jakim uzasadnieniem odrzucił wniosek o dofinansowanie z UE budowy tunelu pod Al. [...] w poprzednim okresie programowania?
Skarżący wyjaśnił, że w dniu 26 marca 2014r. otrzymał odpowiedź przesłaną za pośrednictwem "Skrzynki" z wyjaśnieniem, że jej administracją i redakcją odpowiedzi zajmują się pracownicy Referatu ds. komunikacji społecznej Kancelarii Prezydenta Miasta, oraz że w świetle Regulaminu korzystania z serwisu internetowego pn. "dialog.lublin.eu" wiadomość nadesłana na "Skrzynkę" nie może być uznana za wniosek o udostępnienie informacji publicznej, dlatego żądane informacje nie mogą być udzielone za jej pośrednictwem. Wyjaśniono również, że w celu uzyskania tych informacji należy złożyć odrębny wniosek do właściwego podmiotu, zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej.
Odnosząc się do tego pisma skarżący podniósł, że Regulamin "Skrzynki" pod wskazanym adresem nie był dostępny, oraz że udzielane odpowiedzi nie zawierały wskazania imion i nazwisk pracowników, którzy je sporządzili.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, że nie doszło do skutecznego złożenia wniosku.
Organ wyjaśnił, że "Skrzynka dialogu społecznego" jest platformą, przy pomocy której mogą być zgłaszane uwagi, opinie i pomysły w ramach dialogu społecznego i rozmowy na temat Miasta L.. Nie jest to obligatoryjna forma działania organu administracji publicznej ani miejsce składania wniosków, wszczynających postępowania w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej. Wynika to z Regulaminu korzystania z serwisu internetowego pn. "dialog.lublin.eu", który jest dostępny na tej stronie i którego akceptacja, po zapoznaniu się z nim, jest niezbędna przed wysłaniem wiadomości na "Skrzynkę". "Skrzynka" służy zatem wymianie poglądów i wsłuchiwania się w oczekiwania mieszkańców, nie jest natomiast elektroniczną skrzynką podawczą tworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2013r., poz. 235). Wiadomość przesłana na skrzynkę nie może zatem stanowić formy skutecznego wniesienia podania w rozumieniu art. 63 § 1 kpa tj. na skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.
Organ wskazał, że M. L., jako jednostka samorządu terytorialnego posiada odrębny system umożliwiający składanie podań w rozumieniu tych przepisów. Wskazał, że na tej samej stronie internetowej (Samorząd Miasta L.), na której znajduje się zakładka Dialog społeczny, jest również zakładka "Jak załatwić sprawę w Urzędzie?", na której znajduje się obszerna informacja o Elektronicznej Skrzynce Podawczej i sposobie składania za jej pośrednictwem wniosków, pism lub innych dokumentów w formie elektronicznej do podmiotu publicznego.
W tej sytuacji – zdaniem organu – nie można mu zarzucić bezczynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zasady i tryb udostępniania informacji publicznej reguluje ustawa z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz.1198 ze zm.), zwana "u.d.i.p."
W świetle art. 10 ust. 1 u.d.i.p. - informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie informacji Publicznej, jest udostępniana na wniosek.
W orzecznictwie podkreśla się, że wobec braku jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku, dopuszczalne jest złożenie za pośrednictwem poczty elektronicznej i to nawet wtedy, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny. Pogląd ten uzasadniony jest brakiem konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, a to ze względu na to, że żądając informacji nie musi się on wykazać jakimkolwiek interesem prawnym lub faktycznym (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 2009r., I OSK 1277/08 ONSAiWSA 2010, nr.5, poz. 91). Postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest odformalizowane i uproszczone, co wynika z celu ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz przepisu art. 10 ust. tej 2 ustawy, który przewiduje, że informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku (por. wyroki NSA z 16 marca 2009r., I OSK 1277/08 i 30 listopada 2012r., I OSK 1991/12).
Poza tym, jak wskazał NSA w wyroku z dnia 5 marca 2013r. (I OSK 2889/12) – wniosek o udzielenie informacji w trybie u.d.i.p. nie stanowi podania w indywidualnej sprawie administracyjnej w rozumieniu art. 63 kpa.
Stosowanie przepisów kpa w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej ma bowiem miejsce jedynie w ograniczonym zakresie wskazanym w art. 16 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 2 oraz wynikającym z regulacji art. 15 ust.
2. W konsekwencji wniosek o udzielenie informacji publicznej może mieć dowolną postać, musi natomiast wynikać z niego w sposób jasny, że został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. Tylko bowiem w razie skutecznego złożenia wniosku do właściwego organu możliwa jest ocena czy organ ten pozostaje w bezczynności. Samo nadanie wniosku o udostępnienie żądanych informacji publicznych drogą elektroniczną nie przesądza jeszcze o zasadności skargi na bezczynność organu (por. postan. NSA z dnia 22 maja 2012r., I OSK 973/12 opubl. w CBOSA) – istotne jest, by informację tę otrzymał właściwy organ.
Tymczasem wniosek A. F. w niniejszej sprawie nie został skierowany do właściwego podmiotu, tj. Prezydenta Miasta, któremu obecnie zarzuca on bezczynność.
Jak bowiem wynika z akt sprawy, wniosek z dnia 25 lutego 2014r., sprecyzowany w dniu 10 marca 2014r. oraz w dniu 26 marca 2014r. skarżący nadał w formie elektronicznej na adres [email protected], a w nagłówkach korespondencji skarżący nie wskazywał Prezydenta Miasta, lecz tytułował wiadomości wyrażeniami: "Szanowni Państwo", "Szanowna Skrzynko dialogu", "Szanowna skrzynko dialogu Urzędu Miasta L.".
Jak wynika z Regulaminu korzystania z serwisu internetowego "dialog.lublin.eu" (dalej jako "Regulamin..."), dostępnego na tej samej stronie – serwis internetowy pn. "dialog.lublin.eu" jest jednym z elementów Skrzynki dialogu społecznego, prowadzonym w Urzędzie Miasta L. celem umożliwienia M. M. L. oraz wszystkim zainteresowanym osobom kontaktu z Prezydentem poprzez, w szczególności, możliwość zadawania pytań, zgłaszania uwag oraz wyrażania opinii o sprawach dotyczących Miasta L., pozostających w zakresie kompetencji Prezydenta, jako organu gminy oraz organu administracji publicznej. Z pkt 1.2 tego Regulaminu wynika, że zgłoszenie za pośrednictwem Serwisu pytania, uwagi, opinii lub też jakiejkolwiek innej formy dialogu społecznego nie jest traktowane jako złożenie podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia), skargi, wniosku w postępowaniu administracyjnym lub innym stosownym postępowaniu.
Ponadto, jak wynika z maila przesłanego skarżącemu w dniu 26 marca 2014r., "administracją Serwisu i redakcją odpowiedzi zajmują się pracownicy Referatu ds. komunikacji społecznej Kancelarii Prezydenta Miasta, a ze względu na szeroki zakres i złożoną tematykę poruszanych spraw, źródłem wyjaśnień są pracownicy poszczególnych wydziałów Urzędu Miasta".
Z powyższego wynika, że Skrzynka dialogu nie jest podmiotem prawa, ani innym podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem - obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
- 1) organy władzy publicznej,
- 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych,
- 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,
- 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,
- 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Skrzynka dialogu nie należy do wskazanych w tym przepisie podmiotów, nie działa również jako podmiot reprezentujący właściwe organy gminy, w tym Prezydenta Miasta, skoro – jak wynika z Regulaminu... – zgłaszane na adres skrzynki żądania nie są traktowane jako wnioski wszczynające postępowanie administracyjne lub inne stosowne postępowanie, którym bez wątpienia jest postępowanie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Pracownicy administrujący tym serwisem i udzielający odpowiedzi na wnioski, uwagi, opinie nadsyłane na adres [email protected] nie mają więc obowiązku przekazywać ewentualnych żądań właściwemu organowi, tym bardziej, jeśli nadawca nie wskazuje wyraźnie organu – co miało miejsce w niniejszej sprawie, lecz prowadzi polemikę ze "Skrzynką".
O tym, że nie było wyraźnym zamiarem skarżącego skierowanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej w sprawie projektu budowy tunelu pod Al. [...] świadczy również treść wysyłanych na adres Skrzynki wiadomości: w mailu (wniosku) z dnia 25 lutego 2014r. skarżący nie oznaczył adresata, używając zwrotu "Szanowni Państwo" i wskazując, że kwestionuje on działania nie tylko Prezydenta, ale również Rady Miejskiej i całego zarządu miasta L., natomiast w mailu z dnia 10 marca 2014r. domagał się, by "Skrzynka" udzieliła mu informacji, kto personalnie odpowiada za jej działalność w ramach struktur Urzędu Miasta L., czyli za treść prowadzonej w jej imieniu korespondencji z mieszkańcami miasta. Sformułowania te wskazują, że skarżący nie był pewny do kogo kieruje żądania i od kogo domaga się udzielenia informacji publicznej.
Należy przy tym podkreślić, że nie skierował on wniosku do Prezydenta Miasta nawet po otrzymaniu od "Skrzynki" maila z dnia 26 marca 2014r. informującego, że nie jest ona podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej w trybie u.d.i.p. i że wniosek ten skarżący powinien skierować do właściwego organu.
W świetle powyższych okoliczności nie można uznać, że skarżący skutecznie złożył wniosek do Prezydenta Miasta, dlatego nie można zarzucić temu organowi bezczynności w tym zakresie.
Z tych względów skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz.270 ze zm.)