Uzasadnienie
T. W. w dniu 4 stycznia 2013 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Wójta Gminy N. polegającą na nieprzekazaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] jej skargi z dnia 25 sierpnia 2012 r. w sprawie ostatecznej decyzji dotyczącej odmowy przyznania usług opiekuńczych.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w N., działający z upoważnienia Wójta Gminy N., wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, ewentualnie o oddalenie skargi z uwagi na jej bezzasadność. Organ wskazał, iż skarga T. W. z dnia 25 sierpnia 2012 r. wpłynęła do organu w dniu 27 sierpnia 2012 r. Skarga ta dotyczyła decyzji organu z dnia 12 czerwca 2012 r., nr [...], utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 21 sierpnia 2012 r., nr [...]. Przedmiotowa skarga została uznana za "uwagę, informację" skarżącej i została ona pozostawiona bez rozpoznania. W dniu 17 grudnia 2012 r. wpłynęło o Urzędu Gminy N. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, datowane na 13 grudnia 2012 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Skarga jest zasadna, albowiem Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w N., działający z upoważnienia Wójta Gminy N., pozostawał w bezczynności w rozpoznawanej sprawie.
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej w dalej "P.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4. Na podstawie tego przepisu skarga do Sądu przysługuje więc w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (pkt 1-3) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ administracji publicznej nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności.
Terminy załatwiania spraw zostały określone w art. 35 k.p.a., który stanowi, iż sprawy nie wymagające postępowania wyjaśniającego winny być załatwiane niezwłocznie (§ 1 i § 2), sprawy wymagające postępowania wyjaśniającego – nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowane – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (§ 3).
Z akt administracyjnych wynika, iż w dniu 27 sierpnia 2002 r. skarżąca złożyła pismo (datowane na 25 sierpnia 2012 r.), w którym wskazała, że w postępowaniu przed organem pierwszej instancji w sprawie o numerach: "x(y)" brali udział pracownicy podlegający wyłączeniu w myśl art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. (k. 5 akt adm.).
W odpowiedzi na skargę Kierownik OPS w N. wskazał, że pismo to zostało pozostawione bez rozpoznania. Organ nie wskazał przy tym jakiegokolwiek pisma, którym poinformowano by skarżącą o takim załatwieniu jej skargi. Akta administracyjne sprawy nie zawierają takiego pisma.
Zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a., jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom (niż brak adresu wnoszącego) ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Z przepisu tego wynika, że pozostawienie pisma bez rozpoznania może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy wnoszący pismo, pomimo wezwania go przez organ administracji publicznej do usunięcia braków formalnych, w ustawowym siedmiodniowym terminie nie usunął tych braków. Nie jest więc możliwe pozostawienia podania bez rozpoznania bez wcześniejszego skierowania do strony wnoszącej podanie pisma wzywającego do poprawienia lub uzupełnienia tego podania.
Skoro Kierownik OPS w N., działający z upoważnienia Wójta Gminy N., nie wezwał, zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a., skarżącej do usunięcia braków formalnych jej pisma, nazwanego "skargą" z dnia 27 sierpnia 2012 r. (datowanego na 27 sierpnia 2012 r.), to nie mógł pozostawić tego pisma bez rozpoznania.
Z akt administracyjnych sprawy wynika przy tym, że organ podjął wskazane rozstrzygnięcie w wadliwej formie. Jakkolwiek bowiem powołany przepis art. 64 § 2 K.p.a. nie wskazuje wymaganej formy pozostawienia podania bez rozpoznania, to nie ulega wątpliwości, iż zgodnie z wymogami zasady pisemności (art. 14 § 1 K.p.a.) winien był to uczynić w stosownym piśmie wskazującym na powody faktyczne i prawne takiego rozstrzygnięcia. Wyjątkowo jedynie przepis art. 14 § 1 K.p.a. pozwala na ustne załatwienie sprawy, ale wyłącznie wtedy, gdy przemawia za tym interes strony i nie narusza to wyraźnego przepisu prawa. W takim przypadku, o ile spełnione zostały powyższe przesłanki, organ ma jednak obowiązek utrwalenia treści i istotnych motywów podjętego rozstrzygnięcia w pisemnym protokole podpisanym przez stronę. W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie dochował powyższych obowiązków.
Wobec niezgodnego z prawem pozostawienia bez rozpoznania przedmiotowego wniosku skarżącej należy uznać, iż organ administracji pozostaje w bezczynności w sprawie niniejszej, albowiem nie rozstrzygnął dotychczas tego wniosku (por. zachowujące aktualność pod rządami P.p.s.a. stanowisko wyrażone w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2000 r., III ZP 11/00, OSNP 2000, nr 19, poz. 702; B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 310).
Stwierdzić jednocześnie należy, że zachowane zostały warunki formalne wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Skarżąca, przed wniesieniem skargi na bezczynność, w dniu 19 grudnia 2012 r. złożyła zażalenie (datowane na 13 grudnia 2012 r.) do organu wyższego stopnia, o jakim mowa w art. 37 § 1 K.p.a. (akta adm., karta nieponumerowana pomiędzy kartą numer 8 i numer 9).
Uznając skargę za zasadną, na podstawie art. 149 § 1 zdanie 1 P.p.s.a., Sąd zobowiązał Wójta Gminy N. do rozstrzygnięcia – w terminie 14 dni od dnia otrzymania akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem – wniosku skarżącej z dnia 27 sierpnia 2012 r. o wznowienie postępowania.
Jednocześnie, w oparciu o przepis art. 149 § 1 zdanie 2 P.p.s.a., Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę okoliczność Sąd wziął pod uwagę wszystkie aspekty sprawy, a przede wszystkim znikomy stopień zawinienia organu administracji wynikający z faktu, iż skarżąca, co Sądowi jest wiadome z urzędu, kieruje do tego organu bardzo liczne pisma, których treść niejednokrotnie nasuwa istotne wątpliwości co do ich treści.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji.