Uzasadnienie
Pismem z dnia 22 sierpnia 2023 r. A. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu w sprawie ponaglenia skarżącego z dnia 12 czerwca 2023 r., dotyczącego niezałatwienia w terminie przez Wójta Gminy Zamość wniosku skarżącego z dnia 14 grudnia 2021 r. o nabycie nieruchomości gruntowej należącej do Skarbu Państwa, położonej w miejscowości S., Gmina Z., a także wniosku z dnia 7 marca 2023 r. o wydanie w drodze postanowienia zaświadczenia o milczącym załatwieniu wniosku z dnia 14 grudnia 2021 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Skarga podlegała odrzuceniu.
W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako "p.p.s.a."), w ramach przyznanych sądowi administracyjnemu kompetencji kontrolnych działalności administracji publicznej, może on orzekać w sprawach skarg m.in. na postanowienia wydawane w toku postępowania administracyjnego, ale wyłącznie te, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2). Art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. pozwala natomiast na zaskarżenie bezczynności lub przewlekłości postępowania prowadzonego przez organ administracji publicznej, jeśli miał on zająć stanowisko w jednej z form prawnych określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., a więc m.in. w formie postanowień wskazanych w pkt 2. Ponadto ustawodawca przewidział możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego bezczynności lub przewlekle prowadzonego postępowania w sprawach dotyczących innych iż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie A. B. zaskarżył bezczynność i przewlekłość postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu w sprawie ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie przez Wójta Gminy Zamość.
Wyjaśnić należy, że stosownie do art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);
2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Wskazany środek wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (art. 37 § 3 pkt 1) lub do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (pkt 2). W myśl art. 37 § 5 k.p.a. organ, o którym mowa w § 3, rozpatruje ponaglenie w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania. Organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, w którym: 1) wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
2) w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości: a) zobowiązuje organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia, jeżeli postępowanie jest niezakończone, b) zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości (art. 37 § 6 k.p.a.).
Rozstrzygnięcie podejmowane na skutek rozpatrzenia ponaglenia, jakkolwiek przybiera formę postanowienia, nie mieści się jednak w katalogu spraw określonych przepisem art. 3 § 2 p.p.s.a., a zwłaszcza nie stanowi postanowienia, o którym mowa w pkt 2 tego przepisu. Nie jest też aktem lub czynnością, o których mowa w pkt 9 powołanego unormowania. W konsekwencji, w sprawie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w zakresie rozpatrzenia ponaglenia, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie, w której wydawane jest postanowienie, przysługuje bowiem wówczas, gdy na postanowienie takie służy zażalenie bądź, gdy postanowienie kończy postępowanie lub rozstrzyga sprawę co do istoty. Tymczasem na postanowienie przewidziane w art. 37 § 6 k.p.a. nie służy zażalenie. Postanowienie to należy zaliczyć do postanowień, o jakich mowa w art. 123 k.p.a., co oznacza, że ma ono charakter wyłącznie wpadkowy (incydentalny) - nie kończy postępowania i nie rozstrzyga sprawy co do istoty, zaś postępowanie prowadzone wskutek wniesienia ponaglenia nie ma cech samodzielnego postępowania administracyjnego, na które przysługuje skarga do sądu (por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2259/10, LEX nr 1145577).
Z tych względów skarga A. B. - jako dotycząca sprawy nienależącej do właściwości sądu administracyjnego - podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Mając to na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.