Uzasadnienie
M. C. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Prezesa Sądu (dalej także: "Prezes Sądu") polegającą na nieudostępnieniu danych osobowych skarżącego, znajdujących się w dokumentacji I Opiniodawczego Zespołu Sądowych Specjalistów w L.. Skarżący wyjaśnił, że pismem z dnia 8 czerwca 2016 r. zwrócił się do Prezesa Sądu o wspomniane dane, znajdujące się w "teczce" byłego Rodzinnego Ośrodka Diagnostyczno-Konsultacyjnego w L. nr [...], zawierającej opinię sporządzoną na potrzeby sprawy toczącej się przed Sądem Okręgowym w L. pod sygn. akt [...]. Skarżący zarzucił, że do dnia złożenia skargi nie uzyskał żądanej informacji.
W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, bądź ewentualnie o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu.
W myśl art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; dalej: "k.p.a."), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.; dalej: "o.p."), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI o.p. oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy tych ustaw.
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga dotyczy bezczynności Prezesa Sądu w zakresie nieudostępnienia danych osobowych skarżącego, znajdujących się w dokumentacji I Opiniodawczego Zespołu Sądowych Specjalistów w L. (byłego Rodzinnego Ośrodka Diagnostyczno-Konsultacyjnego w L.) oznaczonej numerem [...], zawierającej opinię sporządzoną na potrzeby sprawy o sygn. akt [...].
Wskazać trzeba, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o opiniodawczych zespołach sądowych specjalistów (Dz. U. poz. 1418), w sądach okręgowych działają opiniodawcze zespoły sądowych specjalistów, których zadaniem jest sporządzanie – na zlecenie sądu lub prokuratora – opinii w sprawach rodzinnych i opiekuńczych oraz w sprawach nieletnich, na podstawie przeprowadzonych badań psychologicznych, pedagogicznych lub lekarskich. Zespoły te powstały z przekształcenia dotychczasowych rodzinnych ośrodków diagnostyczno-konsultacyjnych – z dniem wejścia w życie powyższej ustawy, to jest 1 stycznia 2016 r. (art. 25 ust. 1 cytowanej ustawy).
Zauważyć należy, że przepisy powołanej ustawy nie wskazują, kto jest administratorem danych osobowych, znajdujących się w dokumentach wytworzonych przez opiniodawcze zespoły sądowych specjalistów. W tym zakresie ma więc zastosowanie art. 7 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 992 ze zm.). Z przepisu tego wynika, że administratorem danych osobowych jest organ, jednostka organizacyjna lub osoba, które decydują o celach i środkach przetwarzania danych osobowych. Skoro, jak wskazano wyżej, opiniodawcze zespoły sądowych specjalistów usytuowane są w strukturze organizacyjnej sądów okręgowych, to oznacza, że administratorami danych osobowych, znajdujących się w dokumentach wytworzonych przez te zespoły, są właściwe sądy okręgowe.
W ocenie Sądu, nie oznacza to jednak, że dopuszczalna jest skarga na bezczynność prezesa sądu okręgowego w zakresie udostępnienia danych osobowych.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie danych osobowych, każdej osobie przysługuje prawo do kontroli przetwarzania danych, które jej dotyczą, zawartych w zbiorach danych, a zwłaszcza prawo do uzyskania informacji o sposobie udostępniania danych, a w szczególności informacji o odbiorcach lub kategoriach odbiorców, którym dane te są udostępniane. Informacji na wniosek osoby, której dane dotyczą, udziela administrator danych w terminie 30 dni (art. 33 ustawy o ochronie danych osobowych).
Podkreślenia wymaga, że żądanie takie jest skierowane do administratora danych osobowych, niezależnie od tego, czy jest on organem administracji publicznej czy też innym organem władzy publicznej. Administrator danych jest obowiązany udzielić żądanych informacji lub odmówić ich udzielenia w sytuacjach przewidzianych w art. 34 ustawy o ochronie danych osobowych.
Istotne jest, że odmowa udostępnienia danych osobowych przez administratora danych nie jest dokonywana w formie umożliwiającej zaskarżenie do sądu administracyjnego. Rozstrzygnięcie w tym zakresie podlega jednak – z mocy art. 8 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych – kontroli Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, który jest organem właściwym do spraw ochrony danych osobowych. W myśl art. 18 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych w przypadku naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych – z urzędu lub na wniosek osoby zainteresowanej – w drodze decyzji administracyjnej, nakazuje administratorowi danych osobowych przywrócenie stanu zgodnego z prawem. W szczególności, organ ten nakazuje administratorowi danych udostępnienie albo nieudostępnienie danych osobowych (art. 18 ust. 1 pkt 2).
Niewątpliwie kwestia udostępnienia danych osobowych znajdujących się w dokumentach wytworzonych przez opiniodawcze zespoły sądowych specjalistów, których administratorem danych jest sąd okręgowy, została wyczerpująco uregulowana w przepisach ustawy o ochronie danych osobowych. Z powołanych wyżej przepisów tej ustawy wynika zaś, że organem właściwym do kontrolowania legalności działania prezesa sądu okręgowego – w tym zakresie – jest Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych.
Mając na uwadze powyższe podkreślić należy, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność Prezesa Sądu w przedmiocie udostępnienia danych osobowych jest niedopuszczalna. Oczywiste jest bowiem, że organ ten, działając jako administrator danych osobowych, nie ma możliwości wydawania decyzji, postanowień czy innych aktów lub czynności, podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Nie można zatem skutecznie zarzucić temu organowi bezczynności w tym zakresie. Natomiast działalność Prezesa Sądu jako administratora danych osobowych podlega kontroli Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, który orzeka o zasadności przetwarzania danych osobowych w sposób prawem przewidziany.
Nie oznacza to jednak, że skarżący pozbawiony został prawa do zainicjowania sądowoadministracyjnej kontroli działalności organów administracji w zakresie udostępnienia wspomnianych wyżej danych osobowych. Niekwestionowane jest bowiem, że skarżącemu przysługiwało będzie – w odrębnym postępowaniu – zarówno prawo złożenia skargi na ewentualną ostateczną decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, wydaną w przedmiocie nakazania udostępnienia danych osobowych, jak i skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez ten organ.
Z tych wszystkich względów Sąd orzekł, jak w postanowieniu.