Uzasadnienie
T. Z. wniósł skargę z dnia 3 stycznia 2008r. na bezczynność Wojewody zarzucając mu nierozpoznanie złożonego w dniu 5 lutego 2007 r. wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...], Nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania za działki położone w rejonie ulic P., J., W. o nr od [...] do [...], nr [...] oraz część działek nr [...] i [...].
Skarżący podniósł, że Wojewoda, mimo upływu terminu przewidzianego w art. 35 kpa do załatwienia sprawy, nie wydał decyzji, nie poinformował również stron o wszczęciu postępowania ani nie wyznaczył nowego terminu załatwienia sprawy zgodnie z art. 36 kpa.
W dniu 6 marca 2007r. skarżący wniósł zażalenie na bezczynność Wojewody do Ministra Budownictwa, który postanowieniem z dnia [...] uznał zażalenie za nieuzasadnione.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podnosząc, że skoro w niniejszej sprawie Wojewoda działa jako organ I instancji, to skarga na jego bezczynność powinna być – zgodnie z art. 37 § 1 kpa - złożona do Ministra Infrastruktury, który jest względem niego organem wyższego stopnia.
Na rozprawie przed Sądem skarżący popierał skargę, wyjaśniając, że do chwili obecnej nie została wydana decyzja, zaś pełnomocnik Wojewody złożył do akt sprawy pismo z dnia 21 lutego 2008r., podtrzymując stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę, iż podlega ona odrzuceniu, ponieważ w tym przypadku powinna być wniesiona do Ministra Infrastruktury.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
W szczególności, wbrew zarzutom skargi, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), zwanej ppsa, kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów administracyjnych. Kontrola ta polega na badaniu zgodności działania organu z prawem. (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. Nr 153, poz.1269)
Podstawowym obowiązkiem organów administracyjnych jest rozstrzyganie spraw administracyjnych w formie prawnie przewidzianej, w szczególności przez wydanie decyzji lub postanowienia. Przepis art. 35 kpa stanowi, że organy administracyjne zobowiązane są do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – w ciągu dwóch miesięcy. Jeżeli termin określony w tym przepisie dla załatwienia sprawy nie może być dotrzymany, organ ma obowiązek zawiadomić o tym strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 kpa).
Istotą skargi na bezczynność organu administracji jest brak rozstrzygnięcia sprawy przez organ i żądanie, by wojewódzki sąd administracyjny na podstawie art. 149 ppsa zobowiązał organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
W rozpatrywanej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające zobowiązanie Wojewody na podstawie art. 149 ppsa do wydania decyzji administracyjnej.
Skarżący wnosił o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta dotyczącej wypłaty odszkodowania za wskazane we wniosku z dnia 5 lutego 2007r. wywłaszczone nieruchomości. Jako podstawę nieważności skarżący wskazał naruszenie przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 kpa). W świetle art. 157 § 1 w takim przypadku właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia, którym w stosunku do prezydenta miasta jest właściwy wojewoda (art. 17 pkt 3 kpa).
Obowiązkiem Wojewody było zatem rozpoznanie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] i wydanie w tej sprawie decyzji administracyjnej.
Wbrew stanowisku organu skarżący wyczerpał wymagany w art. 52 § 1 ppsa w zw. z art. 37 § 1 kpa tryb, składając przed wniesieniem skargi do Sądu zażalenie do organu wyższego stopnia względem Wojewody tj. do Ministra Budownictwa, który wydał w tej sprawie postanowienie z dnia [...].
Przepis art. 52 § 1 ppsa stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Takim środkiem jest zażalenie do organu wyższego stopnia (art. 37 §1 kpa) poprzedzające wniesienie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność.
Podkreślić należy, że zażalenie wnoszone w tym trybie nie jest środkiem zaskarżenia jakim jest zażalenie od postanowienia, do którego miałyby zastosowanie przepisy art. 141-144 kpa. Ma ono jedynie charakter dyscyplinujący organ pozostający w zwłoce. Zażalenie nie musi być rozpoznane przez organ wyższego stopnia w formie orzeczenia, a ewentualny akt wydany przez organ wyższego stopnia, rozpoznający takie zażalenie nie kończy postępowania, nie rozstrzyga sprawy co do istoty, ani nie przysługuje na niego zażalenie (por. postanowienie NSA z dnia 1 grudnia 2006r., I OZ 1605/06); organowi wyższego stopnia nie można w konsekwencji zarzucić bezczynności w razie niewydania orzeczenia.
Z tego względu stwierdzić należy, że – wbrew stanowisku Wojewody - wyłącznie właściwymi do rozpoznania skargi na bezczynność organu administracji publicznej obowiązanego do rozpatrzenia wniosku i wydania decyzji jest wojewódzki sąd administracyjny, natomiast wniesienie zażalenia do organu wyższego stopnia, jest jedynie warunkiem formalnym rozpoznania skargi przez sąd, niezależnym nawet od tego czy organ wyższego stopnia wypowie się w sprawie.
Bezspornym jest, że skarżący T. Z. złożył zażalenie do Ministra Budownictwa, który w dniu [...] wydał postanowienie, znajdujące się w aktach administracyjnych.
Wbrew stanowisku Wojewody w dacie składania zażalenia przez skarżącego tj. w dniu 6 marca 2007r. sprawy dotyczące gospodarki nieruchomościami, w tym sprawy odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości należały do kompetencji Ministra Budownictwa; kompetencje te zostały przyznane Ministrowi Infrastruktury dopiero na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007r. w sprawie utworzenia Ministerstwa Infrastruktury oraz zniesienia Ministerstwa Budownictwa, Ministerstwa Gospodarki Morskiej i Ministerstwa Transportu (Dz.U. Nr 216, poz.1589) Prawidłowo więc skarżący skierował zażalenie do Ministra Budownictwa.
Z tych względów nie zasługuje na uwzględnienie wniosek Wojewody o odrzucenie skargi zarówno na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, skoro do rozpoznawania skarg na bezczynność organów administracji publicznej powołane są z mocy art. 3 § 2 pkt 8 ppsa wojewódzkie sądy administracyjne, ani też na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa w zw. z art. 52 § 1, skoro skarżący wyczerpał wymagany tryb wnoszenia do sądu skargi na bezczynność.
Mając powyższe na uwadze należało na podstawie art. 149 ppsa zobowiązać Wojewodę do wydania decyzji w niniejszej sprawie w terminie wynikającym z art. 35 § 3 kpa.
Orzeczenie o kosztach Sąd wydał na podstawie art. 200 ppsa.