Uzasadnienie
W skardze z dnia [...] czerwca 2011 r., uzupełnionej pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r., wniesionej w trybie art. 235 kpa, T. W. zarzuciła pracownikom Ośrodka Pomocy Społecznej w N. zawarcie kłamliwych treści w wywiadzie rodzinnym, sporządzonym w dniu [...] stycznia 2011r., na podstawie którego decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., utrzymaną w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. w dniu [...] maja 2011r., udzielono jej pomocy finansowej w postaci zasiłku celowego w wysokości 150 złotych na zakup drewna. Ponieważ z treści powyższych pism wynikało, że strona domagała się jednocześnie wznowienia postępowania, zakończonego powyższą decyzją, stwierdzenia jej nieważności oraz zmiany, Kolegium wystąpiło do T. W. pismem z dnia [...] września 2011 r. wzywającym ją do jednoznacznego wskazania w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniesionej skargi bez rozpoznania, który wniosek należy uczynić przedmiotem rozpatrzenia.
W odpowiedzi na to wezwanie T. W. w dniu [...] września 2011r. złożyła stosowne wyjaśnienie. Kolegium pismem z dnia [...] września 2011 r. poinformowało stronę o pozostawieniu bez rozpoznania wniesionej skargi z powodu niemożności ustalenia jej przedmiotu, ponieważ w jego ocenie złożona odpowiedź. nie precyzuje, który z wniosków procesowych należy uczynić przedmiotem postępowania. Po wezwaniu Kolegium w dniu [...] października 2011 r. do usunięcia naruszenia prawa T. W. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Kolegium polegającą na braku orzeczenia administracyjnego w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Kolegium z dnia [...] maja 2011 r.
W odpowiedzi na skargę Kolegium nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniosło o oddalenie skargi, stwierdzając, że jest ona niezasadna. Skarga T. W. z dnia [...] czerwca 2011 r. została bowiem załatwiona w trybie prawem przewidzianym, to jest w trybie art. 64 § 2 kpa, o czym skarżąca została poinformowana pismem z dnia [...] września 2011 r. Kolegium podkreśliło, że z uwagi na wynik postępowania zmierzającego do ustalenia żądania zamieszczonego w skardze z dnia [...] czerwca 2011 r., skargę tą pozostawiono bez rozpoznania, z zachowaniem formy i procedur obowiązującego prawa, co jednoznacznie przesądza o braku jego bezczynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Skarga jest zasadna. Nie ma racji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. twierdząc, że skarżąca nie wskazała, który z wniosków procesowych skargi należy uczynić przedmiotem postępowania i tym samym, iż w sprawie nie pozostaje ono w bezczynności. W myśl art. 235 kpa skargę w sprawie, w której wydano decyzję ostateczną, uważa się zależnie od jej treści za żądanie wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany. Zgodnie zaś z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stojąc na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z art. 7 wynika zatem obowiązek dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy obejmujący również obowiązek ustalenie przez organ administracji treści rzeczywistego żądania strony (por. wyrok NSA z dnia 26 listopada 1999 r., sygn. akt I SA/Łd 1592/97 – Lex nr 40547 czy wyrok NSA z dnia 26 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1004/05 – Lex nr 266429).
W przypadku skargi z art. 235 kpa spoczywający na organie nadzoru obowiązek dokładnego ustalenia stanu faktycznego, jeżeli osoba skarżąca nie wskazała precyzyjnie, w jakim trybie domaga się wzruszenia decyzji ostatecznej, uzasadnia zażądanie przez organ nadzoru od strony stosownego oświadczenia w tej kwestii (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 1999 r., sygn. akt III SA 8220/98 – LexPolonica nr 350295). Przy czym wystąpienie do strony o sprecyzowanie żądania w celu ustalenia właściwego trybu postępowania jest wskazane jedynie wówczas, gdy strona powołuje w swoim piśmie okoliczności uzasadniające zarówno wznowienie postępowania, jak i stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji bądź jej uchylenie (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1099/04 – Lex nr 165733). Sytuacja taka ma miejsce w sprawie niniejszej. W skardze z dnia [...] czerwca 2011 r. przytoczono bowiem okoliczności, które mogą być rozważane jako okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania ("kłamstwa – biorącej udział w postępowaniu – H. L. w notatce służbowej z dnia 1[...] stycznia 2011 r.", kłamstwo o zamieszkiwaniu skarżącej wspólnie z mężem, kłamstwem – wg skarżącej - jest uwaga zamieszczona na str. 3 protokołu wywiadu środowiskowego) jak i okoliczności, które mogą być rozważane jako uzasadniające uchylenie kwestionowanej decyzji (wymienione w skardze błędy w ustaleniu stanu faktycznego – błędne ustalenie dochodu skarżącej, nie ujęcie w wywiadzie środowiskowym wszystkich zgłoszonych przez skarżącą potrzeb – brak wzmianki o wniosku dotyczącym opału).
W tej sytuacji oczywiście słusznie Kolegium pismem z dnia [...] września 2011 r. wezwało skarżącą do wyjaśnienia, czy wnosi o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z dnia [...] lutego 2011 r., czy o jej uchylenie i zmianę czy też o stwierdzenie jej nieważności. Nie można jednak zgodzić się z dokonaną przez Kolegium oceną treści pisma skarżącej z dnia [...] września 2011 r. Analizując je nie można bowiem przyjąć, aby nie precyzowało ono wniosku skargi z dnia [...] czerwca 2011 r. W punkcie 2 pisma z dnia [...] września 2011 r. skarżąca stwierdza, że wnosi o wznowienie postępowania, co też akcentuje poprzez podkreślenie tego fragmentu.
Natomiast w podpunktach punktu 2 od litery a) do c) wymienia okoliczności, które oceniane mogą być, jako przesłanki wznowienia postępowania (podpunkt a) – brak udziału w postępowaniu, podpunkt b) – udział w postępowaniu pracownika podlegającego wyłączeniu, podpunkt c) – wymienione w skardze z dnia 29 czerwca 2011 r. kłamstwa). Na zakończenie punktu 2 skarżąca wnosi o uchylenie decyzji i przyznanie jej pomocy w wyższej kwocie. Treść punktu 2 jednoznacznie zatem wskazuje, że wnosząc skargę z dnia [...] czerwca 2011 r. skarżąca dąży do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] lutego 2011 r. celem jej uchylenia i uzyskania wyższej kwoty pomocy. Sprecyzowanie przez skarżącą, że chodzi jej o wznowienie postępowania powoduje, że Kolegium powinno sprawie nadać bieg we właściwym trybie (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 1999 r., sygn. akt III SA 8220/98 – LexPolonica nr 350295).
Kolegium stosownie do unormowania art. 150 § 1 kpa powinno zatem rozważyć czy w sprawie zachodzą podstawy do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] lutego 2011 r. i wydać w tym zakresie stosowne postanowienie, o którym stanowi art. 149 kpa oraz, w zależności od rozstrzygnięcia postanowienia, decyzję unormowaną w art. 151 kpa. Przy czym czynności te powinny nastąpić w terminie unormowanym w art. 35 kpa. Przepis ten stanowi, że sprawy niewymagające postępowania wyjaśniającego winny być załatwiane niezwłocznie (§ 1 i § 2), sprawy wymagające postępowania wyjaśniającego - nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowane - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (§ 3). O tym, że celem wniesienia skargi z dnia [...] czerwca 2011 r. było wznowienie postępowania Kolegium dowiedziało się w dniu [...] września 2011 r. W dniu tym wpłynęło do Kolegium pismo skarżącej z dnia [...] września 2011 r. (k – 11 akt administracyjnych organu odwoławczego).
Najdalej zatem w ciągu miesiąca od tego dnia Kolegium powinno załatwić sprawę wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] lutego 2011 r. Tymczasem Kolegium pismem z dnia [...] września 2011 r. powiadomiło skarżącą o pozostawieniu jej skargi z dnia [...] czerwca 2011 r. bez rozpoznania. Pozostawiając skargę bez rozpoznania Kolegium w terminie przewidzianym w art. 35 kpa nie podjęło żadnych czynności w sprawie wznowienia postępowania. Pozostało więc ono w bezczynności w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] lutego 2011 r. Bezczynność ma bowiem miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności.
Z tych względów na podstawie art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U z 2012 r. poz. 270) należało zobowiązać Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 29 czerwca 2011 r. w wyznaczonym terminie. Jednocześnie Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 zd. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie stwierdził, aby istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu zaniechanie rozpatrzenia wniosku skarżącej wynikało z wadliwej oceny pisma skarżącej z dnia [...] września 2011 r., skutkiem czego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. podjęło niewłaściwe czynności procesowe, których następstwem była stwierdzona bezczynność. Przyznając koszty zastępstwa procesowego świadczonego przez radcę prawnego ustanowionego w ramach przyznanego skarżącej prawa pomocy Sąd orzekł na podstawie art. 250 wspomnianej ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).