Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lubliniez 13 marca 2024 r., sygn. akt II SAB/Lu 27/24

Uzasadnienie

E. F. pismem z dnia 20 stycznia 2024 r. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Biała Podlaska (Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Białej Podlaskiej) w przedmiocie braku wydania decyzji w przedmiocie zwrotu odpłatności za pobyt syna K. F. w okresach jego przebywania na przepustach w domu rodzinnym i o zmianę warunków umowy. Skarżąca podkreśliła, że złożyła wniosek o zwrot w dniu 3 stycznia 2023 r., jednakże organ nie dokonał żadnych czynności w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Biała Podlaska wniósł o jej oddalenie jako całkowicie bezzasadnej oraz niepoprzedzonej ponagleniem. W uzasadnieniu opisał stan spraw i podkreślił, że dokonał rozliczenia kosztów związanych z pobytem K. F. w Domu Pomocy Społecznej w K. za pomocą czynności materialno-technicznej, kwota została przekazana na konto bankowe 27 grudnia 2023 r. Dodatkowo organ podkreślił, że zwrot opłaty za nieobecności mieszkańca domu w okresie do 21 dni w roku kalendarzowym nie wymaga wydania decyzji, a dokonywane jest czynnością materialno-techniczną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje

Sąd administracyjny z urzędu bada dopuszczalność skargi, ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Akty i czynności z zakresu działalności administracji publicznej podlegające kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne określa art. 3 § 2 pkt 1 - 9 p.p.s.a. Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).

Sąd podkreśla, że zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Jednakże w przedmiotowej sprawie okoliczność ta nie ma znaczenia dla niedopuszczalności skargi na bezczynność.

Wynikającą z powołanego powyżej art. 3 § 1 pkt 8 p.p.s.a. zasadą jest możliwość zaskarżenia bezczynności organu administracji publicznej w sprawach, w których organy wydają: decyzje administracyjne, postanowienia lub inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

W sprawie objętej skargą E. F. na bezczynność Prezydent Miasta Biała Podlaska nie był zobowiązany, przepisami materialnego prawa administracyjnego, do wydania aktu administracyjnego lub podjęcia czynności z zakresu administracji publicznej. Należy bowiem zauważyć, że skarżąca była zobowiązana do ponoszenia odpłatności za pobyt jej pełnoletniego syna w Domu Pomocy Społecznej w K. na podstawie umowy zawartej w trybie art. 103 ust. 2 w zw. z art. 62 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej (aktualnie tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 901 ze zm., dalej jako u.p.s.). Okoliczność zawarcia umowy jest bezsporna, wynika z pisma organu z dnia 27 grudnia 2023 r. (k. 58 akt sąd.). W związku z zawarciem umowy zwolnienie z ponoszenia opłat za pobyt mieszkańca domu, które reguluje art. 63 ust. 1 u.p.s., następuje na podstawie aneksu do umowy i czynności faktycznej przekazania (przesłania przelewem) określonej kwoty pieniężnej (por. S. Nitecki, Komentarz do ustawy o pomocy społecznej, Wrocław 2013, s. 552-556).

Wszelkie spory związane ze zwrotem ponoszonych opłat dla osób, które zawarły wskazaną powyżej umowę będą miały charakter cywilnoprawny i rozstrzygane będą na ogólnych zasadach przed sądami cywilnymi. W związku z cywilnoprawnym charakterem żądania skarżącej w zakresie zwrotu opłaty sąd administracyjny nie jest właściwy do rozstrzygnięcia skargi na bezczynność w przedmiotowej sprawie.

Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł, jak w sentencji.