Uzasadnienie
J. S. w dniu 5 grudnia 2008 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Wójta Gminy T. polegającą na nierozpoznaniu wniosku z dnia 9 lipca 2008 r. o usunięcie drzew złożonego przez skarżącą i grupę mieszkańców miejscowości P., gmina T. Z kopii wniosku dołączonej do skargi wynika, że wniosek ten skierowany był do Wójta Gminy T. i dotyczył usunięcia lub skrócenia topól i lipy znajdujących się na nieruchomości położonej w P. nr [...], w pobliżu linii energetycznej, które zagrażają bezpieczeństwu wnioskodawców oraz ich mienia.
Do skargi J. S. załączyła również kopie pism kierowanych przez nią w tej sprawie do zakładu energetycznego oraz do organów administracji, w tym pismo z dnia 8 września 2008 r., które Samorządowe Kolegium Odwoławcze potraktowało jako skargę na działalność Wójta Gminy T. i przekazało Przewodniczącemu Rady Gminy w T. do rozpatrzenia według właściwości w myśl art. 229 pkt 3 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 19 września 2008 r. Wójt Gminy T., ustosunkowując się do tej skargi, poinformował Przewodniczącego Rady Gminy oraz skarżącą o przyczynach niezałatwienia tej sprawy zgodnie z żądaniem wnioskodawców.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy T. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie zaś o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, iż drzewa, których dotyczy wniosek z dnia 9 lipca 2008 r. znajdują się w miejscowości P. na działce nr ewid. [...] będącej w posiadaniu wspólnoty gruntowej wsi T. Wspólnota ta, jak podniósł Wójt, nie posiada ustalonych prawem organów, mimo podejmowanych przez Gminę działań w celu powołania zarządu wspólnoty. Zdaniem Wójta, z przeprowadzonych oględzin nie wynika, by drzewa, których usunięcia domaga się skarżąca stwarzały zagrożenia dla życia i zdrowia mieszkańców, a także dla linii energetycznej, co potwierdził w swym piśmie Dyrektor Rejonowego Zakładu Energetycznego.
Wójt podkreślił, iż nie posiada on legitymacji – w myśl art. 83 ustawy o ochronie przyrody – do wydania zezwolenia na usunięcie drzew bez wniosku właściciela nieruchomości lub jej posiadacza, a ponieważ Gmina nie jest właścicielem tej nieruchomości, nie ma również uprawnień do wycinki tych drzew. W ocenie organu skarżąca, jako właściciel sąsiedniej nieruchomości, mogłaby wystąpić do sądu powszechnego z pozwem o wykonanie tych czynności przeciwko właścicielowi nieruchomości, na której rosną drzewa, w trybie art. 144 kodeksu cywilnego.
Zdaniem Wójta, wskazane przez skarżącą kompetencje Gminy w zakresie obowiązku utrzymania zieleni gminnej i zadrzewień z art. 7 ust. 1 pkt 12 ustawy o samorządzie gminnym nie obejmują drzew rosnących na nieruchomościach osób fizycznych lub wspólnot gruntowych, gdyż w kontekście art. 78 ustawy o ochronie przyrody obowiązek ten dotyczy podejmowania działań o charakterze społeczno-organizatorskim, jak np. propagowania właściwych zachowań wśród właścicieli nieruchomości, na których znajduje się zieleń miejska, a nie stanowi podstawy prawnej do rozpoznania wniosku skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
W myśl przepisu art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "ustawa", sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 oraz pkt 1-4 ustawy, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w sprawach rozstrzyganych przez te organy w drodze decyzji, postanowień wskazanych w tym przepisie oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Skarga na bezczynność organu administracji jest zatem dopuszczalna jedynie wtedy, gdy dotyczy sprawy, w której organ miał wynikający z przepisów prawa obowiązek rozstrzygnięcia w formie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub czynności, o których jest mowa w powołanym art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy. Wykonywanie administracji publicznej we wskazanych wyżej formach jest zaś możliwe tylko w sytuacji, gdy znajduje podstawę prawną w przepisach materialnego prawa administracyjnego (por. B. Adamiak, Glosa do postanowienia NSA z dnia 6 lipca 2004 r., OSK 547/04, OSP 2006 nr 5, poz. 62; postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2005 r., OSK 998/04, niepubl.).
Dlatego też w celu zbadania dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu, należy ustalić, czy istnieją przepisy materialnego prawa administracyjnego dające podstawę prawną do rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji, postanowienia albo innego aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy.
W ocenie Sądu brak jest przepisu, który w rozpoznawanej sprawie nakładałby na Wójta Gminy T. obowiązek wydania aktów administracyjnych lub podjęcia czynności określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż podstawy prawnej dla podjęcia tego rodzaju rozstrzygnięć nie stanowią przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Z art. 7 ust. 1 pkt 12 powołanej ustawy wynika wprawdzie, iż do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej, dotyczących spraw zieleni gminnej i zadrzewień, jednakże przepis ten ma charakter ogólny i nie tworzy podstawy prawnej do rozstrzygania przez organy gminy w tym zakresie. Zasady i sposób wykonywania tego rodzaju zadań własnych gminy określają natomiast przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. Nr 92, poz. 880 ze zm.) oraz ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.).
W świetle art. 78 ustawy o ochronie przyrody rada gminy jest obowiązana zakładać i utrzymywać w należytym stanie tereny zieleni i zadrzewienia. Przepis ten również daje podstawy prawnej do wydawania decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności w omawianym zakresie.
W myśl zaś art. 83 ust. 1 powołanej ustawy, usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem - do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela. Przepis ten upoważnia zatem wójta gminy do rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej sprawy wszczętej na podstawie wniosku uprawnionego podmiotu o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości.
W rozpoznawanej sprawie nie ulega jednak wątpliwości, iż skarżąca nie składała wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew wskazanych we wniosku z dnia 9 lipca 2008 r., lecz domagała się usunięcia przez Wójta Gminy T. tych drzew, wskazując, że zagrażają one bezpieczeństwu wnioskodawców oraz ich mienia, a zatem winny zostać usunięte przez organ administracji.
Przepis art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody nie zobowiązywał więc organu administracji do załatwienia wskazanego wyżej wniosku z dnia 9 lipca 2008 r. złożonego przez skarżącą i grupę mieszkańców P., gmina T. Ubocznie tylko zauważyć należy, iż w orzecznictwie podkreśla się, że usunięcie drzew obumarłych, jak i zagrażających bezpieczeństwu ludzi lub mienia wymaga uzyskania zezwolenia na podstawie powołanego art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Wyjątki od określonego w tym przepisie obowiązku uprzedniego uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew, które zostały określone w ust. 6 art. 83, nie obejmują bowiem drzew obumarłych, jak i zagrażających bezpieczeństwu ludzi lub mienia (wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2008 r., II OSK 1970/06, LEX nr 437687).
Podmiotem właściwym do złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew jest posiadacz lub właściciel nieruchomości, na której znajdują się drzewa. Z ustaleń Wójta Gminy T., niekwestionowanych przez skarżącą, wynika, że drzewa, których usunięcia domaga się skarżąca, rosną na działce nr ewid. [...] w miejscowości P, będącej w posiadaniu wspólnoty gruntowej wsi T. Wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie tych drzew w trybie art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody może być więc złożony przez tę wspólnotę.
Przepisy powołanej wyżej ustawy - Prawo ochrony środowiska także nie zawierają unormowań dających podstawę do rozstrzygania przez wójta gminy o usunięciu drzew znajdujących się na nieruchomościach nie znajdujących się we władaniu gminy w drodze decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności, wskazanych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy.
Brak jest również innych przepisów materialnego prawa administracyjnego, które przewidywałyby podejmowanie takich rozstrzygnięć w omawianym zakresie.
Skarga J. S. na bezczynność Wójta Gminy T. podlega więc odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w postanowieniu.