Uzasadnienie
W dniu 1 lutego 2013 r. M. K. – reprezentowany przez adwokata S. K. – wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w sprawie – jak wskazał - oznaczonej nr [...], zarzucając organowi naruszenie art. 35 § 1 i art. 36 § 1 k.p.a. poprzez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym.
W uzasadnieniu powyższej skargi skarżący wyjaśnił, że w dniu 13 lipca 2009 r. złożył do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] pismo, w którym zwrócił się z prośba o podjęcie interwencji w sprawie prac remontowych prowadzonych na nieruchomości usytuowanej przy ul. O. P. w L. W związku z przedłużającym się brakiem działań organu I instancji w przedmiotowej sprawie skarżący skierował do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w trybie art. 37 § 1 k.p.a. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, które organ ten postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] uznał za zasadne, wyznaczając organowi I instancji dodatkowy termin do załatwienia sprawy.
Skarżący wskazał, że pomimo wydania przez organ II instancji powyższego postanowienia, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] dotychczas nie wydał w sprawie stosownego aktu administracyjnego, czym naruszył art. 35 § 3 k.p.a., określający maksymalny termin załatwienia sprawy, a także zasadę zaufania do organów administracji zawartą w art. 8 k.p.a. oraz zasadę szybkości postępowania zawartą w art. 12 § 1 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] do wydania merytorycznej decyzji rozstrzygającej jego żądanie w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi akt sprawy, a także zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika odpowiedzialnego za niezałatwienie sprawy w terminie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Jednocześnie skarżący – powołując się na wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r. (sygn. akt II OSK 1031/12) – zaznaczył, że o ile wydanie przez organ administracyjny na dzień orzekania przez Sąd żądanego rozstrzygnięcia sprawy czyni z natury rzeczy niemożliwymi zobowiązanie organu do działania, o tyle nie zwalnia to Sądu z obowiązku zbadania, czy w sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego, a następnie oceny, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz rozważenia, czy zachodzą podstawy do wymierzenia organowi grzywny (art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a.)
W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego wskazując, że skarga M. K. została przez niego w całości uwzględniona w trybie autokontroli przewidzianym w art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi i w dniu [...] lutego 2013 r. organ wydał decyzję nr [...], którą umorzył postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych prowadzonych w budynku przy ul. O. P. w L. Jednocześnie organ podkreślił, ze skarżący w sposób kategoryczny jako przedmiot swej skargi określił wyłącznie bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], co dla Sądu jest wiążące i czyni niezasadnym badanie, czy w przedmiotowej sprawie postępowanie prowadzone było przewlekle.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Stosownie do art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W rozpoznawanej sprawie M. K. zarzucił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w L. bezczynność polegającą na niepodjęciu w ustawowym terminie decyzji w postępowaniu w sprawie robót budowlanych prowadzonych w budynku przy ul. O. P. w L., zainicjowanym jego wnioskiem z dnia 13 lipca 2009 r.
Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zasadności wniesionej skargi, w pierwszej kolejności Sąd zobowiązany jest do dokonania oceny jej dopuszczalności. Zgodnie bowiem z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie.
Wyjaśnić należy, że Kodeks postępowania administracyjnego zobowiązuje organy administracji do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 k.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Na niezałatwienie sprawy w powyższym terminie oraz na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie przysługuje zażalenie do organu wyższego stopnia na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. Dopiero po wyczerpaniu tego trybu strona może wnieść skargę zarówno na bezczynność danego organu jak i na przewlekłe prowadzenie przez ten organ postępowania. Podkreślić należy, że warunkiem formalnym wniesienia skargi na bezczynność jest jedynie złożenie zażalenia na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. Skarga jest zatem dopuszczalna niezależnie od tego, czy zażalenie to zostanie rozpatrzone oraz niezależnie od stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia w razie jego rozpatrzenia.
W niniejszej sprawie skarżący skutecznie wyczerpał tryb zażaleniowy z art. 37 § 1 k.p.a., bowiem - jak wynika z akt sprawy - w dniu 29 września 2010 r. wystąpił ze stosownym zażaleniem na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], skierowanym do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Okoliczność tę potwierdza załączone do skargi, a nadto znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy postanowienie organu II instancji z dnia [...] grudnia 2010 r., uznające powyższe zażalenie za zasadne i wyznaczające organowi I instancji dodatkowy termin załatwienia sprawy. Podkreślić należy, że pomimo uwzględnienia przez organ II instancji zażalenia strony, do chwili wniesienia skargi przez M. K., co nastąpiło w dniu 1 lutego 2013 r., organ I instancji nie podjął w przedmiotowej sprawie żadnego rozstrzygnięcia, pozostając tym samym w dalszym ciągu bezczynnym.
Z akt sprawy wynika jednak jednoznacznie, że w dniu [...] lutego 2013 r., tj. już po wniesieniu przedmiotowej skargi, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], działając w trybie autokontroli przewidzianym w art. 54 § 3 p.p.s.a., wydał decyzję nr [...], którą na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych prowadzonych w budynku przy ul. O. P. w L., wszczęte na skutek złożenia przez skarżącego wniosku z dnia 13 lipca 2009 r. Podkreślić należy, ze prawidłowość wydanej decyzji nie może być przedmiotem badania w niniejszym postępowaniu.
Wydanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] decyzji załatwiającej wniosek skarżącego z dnia [...] lipca 2009 r. wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność tego organu w przedmiotowej sprawie, nawet jeżeli czynność ta została podjęta z naruszeniem przewidzianego terminu. Sąd nie może bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte (por. postanowienie NSA z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1628/11). Mając jednak na uwadze, iż rozpoznawana skarga była zasadna w chwili jej wniesienia, brak było podstaw do jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a. W tej sytuacji postępowanie w niniejszej sprawie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Zgodnie bowiem ze stanowiskiem wyrażonym w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/2008, jeśli organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności, już po wniesieniu skargi na bezczynność, zastosowanie znajduje przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Wobec faktu, iż wydanie w dniu [...] lutego 2013 r. decyzji administracyjnej nastąpiło na skutek uwzględnienia przez organ w całości skargi M. K. w trybie przepisu art. 54 § 3 p.p.s.a., zasadnym – w świetle art. 201 p.p.s.a. - było zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu niezbędnych kosztów sądowych poniesionych przez niego dla celowego dochodzenia swoich praw w niniejszej sprawie (por. powołana wyżej uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/2008, LEX nr 463487).
Niezależnie od powyższego, odnosząc się do wniosku skarżącego dotyczącego zobowiązania organu przez Sąd do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, wyjaśnić wypada, że obowiązujące przepisy p.p.s.a. nie przewidują takiej możliwości. Odpowiednie czynności w tej kwestii na podstawie art. 38 k.p.a. może podjąć natomiast organ administracji we własnym zakresie.
Końcowo podkreślić również należy, że w związku z jednoznacznym oznaczeniem w skardze jako jej przedmiotu bezczynności organu, poza granice sprawy – jak słusznie zauważono w odpowiedzi na skargę – wykraczałoby badanie przez Sąd, czy poza bezczynnością w sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania. Dlatego też powołane w skardze orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 321/12), zapadłe w sprawie ze skargi na przewlekłość postępowania organu administracji, w niniejszej sprawie nie mogło znaleźć zastosowania.
Z tych wszystkich względów Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.