Uzasadnienie
Pismem z dnia 15 listopada 2006 r. (data złożenia) M. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej, czyniąc organowi zarzut nie wydania postanowienia w sprawie jego wniosku z dnia 5 października 2006 r.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, jako bezzasadnej.
Wskazał, że w dniu 5 października 2006 r. skarżący złożył wniosek o świadczenie na bytowanie. W związku z prowadzeniem postępowania wyjaśniającego i zobowiązaniem strony do uzupełnienia wniosku organ przedłużył termin załatwienia sprawy do dnia 20 listopada 2006 r. Po uzyskaniu odpowiednich informacji z Powiatowego Urzędu Pracy Kierownik Ośrodka wydał w dniu [...]. decyzję nr [...] odmawiającą przyznania M. W. pomocy w postaci zasiłku celowego na potrzeby wymienione we wniosku z dnia 5 października 2006 r.
W dniu 16 listopada 2006 r. skarżący złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na bezczynność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w sprawie jego wniosku z dnia 5 października 2006 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga M. W. na bezczynność, jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa - Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Zakres tej kontroli sprecyzowany został w art. 3 § 2 ppsa, zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m. in. w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Przepisy cytowanej ustawy obligują Sąd do przeprowadzenia wstępnej, formalnej kontroli skargi, w zakresie w jakim kontrola ta zmierza do ustalenia istnienia przesłanek dopuszczalności zaskarżenia aktu lub czynności albo bezczynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 52 § 1 ppsa skargę (w tym skargę na bezczynność) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi Prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich.
Wyczerpanie trybu zaskarżenia w stadium administracyjnym jest warunkiem dopuszczalności skargi (postanowienie NSA z dnia 24 marca 1999 r. sygn. akt III SA 7254/98, "LEX" nr 43843). Wniesienie skargi na bezczynność organu jest dopuszczalne i możliwe wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 kpa, jako że zażalenie, o którym mowa w podanym przepisie, jest równoznaczne ze środkiem odwoławczym w rozumieniu art. 52 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i spełnia kryterium "wyczerpania środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 2 tej ustawy.
Przepis art. 37 kpa stanowi wprost, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 K.p.a. przysługuje stronie zażalenie do organu wyższego stopnia. Artykuł 52 § 2 ppsa, podając definicję "wyczerpania środków zaskarżenia", stanowi, że przez to pojęcie należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Przepis ten wyraża zasadę, że postępowanie sądowoadministracyjne nie powinno zastępować postępowania administracyjnego, a zatem nie może zostać wszczęte dopóty, dopóki toczy się postępowanie administracyjne. Strony powinny dochodzić swoich praw w pierwszej kolejności w toku postępowania administracyjnego.
W niniejszej sprawie warunek wyczerpania trybu zażaleniowego przed wniesieniem skargi nie został spełniony. Skarga na bezczynność została złożona w dniu 15 listopada 2006 r. Co prawda, z akt sprawy wynika, że w dniu 16 listopada 2006 r. wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie M. W. na bezczynność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej ale zażalenie to nie zostało wniesione do organu wyższego stopnia przed wniesieniem skargi, lecz dopiero po wniesieniu skargi do Sądu.
W sytuacji, gdy przepisy procesowe przewidują jakikolwiek środek weryfikacji działań organu, obowiązkiem strony jest z niego skorzystać przed wniesieniem skargi do Sądu. Nieskorzystanie z takiego środka weryfikacji skutkuje niedopuszczalnością skargi.
Skład orzekający w niniejszej sprawie uznał, że warunek art. 52 § 1 ppsa w postaci "wyczerpania środków zaskarżenia" nie został spełniony. Postępowanie zażaleniowe zostało otwarte, ale dopiero po złożeniu skargi do Sądu. Strona wpierw powinna złożyć zażalenie do organu wyższego stopnia, następnie poczekać aż upłynie organowi termin do rozpatrzenia zażalenia i dopiero bez względu na formę załatwienia zażalenia może złożyć do Sądu skargę na bezczynność. Skarga niniejsza jako przedwczesna, wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, była niedopuszczalna.
Podsumowując, złożenie skargi na bezczynność bez wcześniejszego złożenia zażalenia czyni skargę niedopuszczalną.
Z mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu.