Uzasadnienie
W dniu 17 października 2019 r. P. J. (dalej: skarżący), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Sądu skargę na bezczynność [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa [...] (dalej także: Okręgowa Izba Inżynierów bądź organ) w sprawie rozpatrzenia wniosku skarżącego z 19 września 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący wyjaśnił, że we wspomnianym wniosku zwrócił się do Okręgowej Izby Inżynierów o udzielenie mu informacji dotyczących zakresu uprawnień budowlanych J. M. G., będącego członkiem organu. Podkreślił, że do dnia złożenia skargi wniosek ten nie został rozpatrzony przez organu.
W związku z tym skarżący zażądał:
- 1. zobowiązania organu do rozpoznania ww. wniosku i udostępnienia wnioskowanej informacji w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku;
- 2. stwierdzenia, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa;
- 3. przyznania od organu na rzecz skarżącego kwoty 1.000 zł;
- 4. wymierzenia organowi grzywny, w razie nieprzekazania Sądowi niniejszej skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy w terminie 15 dni od dnia otrzymania niniejszej skargi;
- 5. zasądzenia od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania;
- 6. rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
W odpowiedzi na skargę, datowanej na 30 października 2019 r., organ wniósł o oddalenie skargi jako bezprzedmiotowej. Organ wyjaśnił, że z uwagi na zaistniałe wątpliwości co do możliwości udzielenia żądanej informacji oraz ewentualnie zakresu tych danych, wystąpił pismem z 20 września 2019 r., znak: [...], do Inspektora Ochrony Danych w Polskiej Izbie Inżynierów Budownictwa (pełniącego tę funkcję również w tutejszej Izbie) o przedstawienie pisemnej informacji odnośnie złożonego wniosku. W odpowiedzi Polska Izba Inżynierów Budownictwa skierowała do organu pismo z 15 października 2019 r., znak: [...](l)/19, które wpłynęło do jego siedziby 24 października 2019 r. Mając na uwadze uzyskane wyjaśnienia, Izba 28 października 2019 r., przesłała na adres mailowy skarżącego żądane przez niego informacje, w związku z czym skarga jest bezprzedmiotowa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta – w myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") – obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego artykułu. Stosownie zaś do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.:
- 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).
Jakkolwiek przepisy p.p.s.a. nie określają, na czym polega stan bezczynności, to w orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie zgodnie przyjmuje się, że ze stanem tym mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109).
W przypadku udzielenia informacji publicznej bezczynność może wystąpić wówczas, gdy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1446 ze zm.; dalej także: "u.d.i.p.") oraz żądanie jej udzielenia skierowane jest do podmiotu zobowiązanego w myśl przepisów tej ustawy.
Z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. wynika, że do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym organy samorządów gospodarczych i zawodowych.
Nie budzi wątpliwości, że taki właśnie charakter ma [...] Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa [...]. Stosownie bowiem do § 1 ust. 1 pkt 2 lit. c) Statutu samorządu zawodowego inżynierów budownictwa, poprawionego i uzupełnionego przez II Nadzwyczajny Krajowy Zjazd Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa 20 sierpnia 2015 r., jednostkami organizacyjnymi samorządu zawodowego inżynierów budownictwa są okręgowe izby inżynierów budownictwa noszące nazwy ustalone uchwałą Krajowej Rady Izby, w tym [...] Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa (zob. https://www.piib.org.pl/statut-left2-104).
W rozstrzyganej sprawie nie budzi zatem wątpliwości, że Okręgowa Izba Inżynierów jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznych będących w jej posiadaniu, stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p.
Zauważyć należy, że skarżący we wniosku z 17 września 2019 r., przesłanym drogą elektroniczną, zwrócił się do tego organu samorządu zawodowego o udostępnienie informacji publicznej co do:
"1. zakresu uprawnień w budownictwie Pana J. M. G., który jest członkiem [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa (nr członkowski [...]);
- 2. udostępnienia kserokopii decyzji (skanu) w sprawie uprawnień budowlanych, wydanej przez [...] Okręgową Izbę Inżynierów Budownictwa".
W ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, że tak określone żądanie dotyczy udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Bezsprzecznie bowiem nadanie określonej osobie uprawnień budowlanych umożliwia tej osobie wykonywanie określonych prac, stanowiąc jednocześnie zaświadczenie o posiadaniu przez nią odpowiednich kwalifikacji do wykonywania tychże prac. Treść takiego zaświadczenia ma istotne znaczenie dla oceny uprawnień i kompetencji danej osoby, w tym służy zagwarantowaniu bezpieczeństwa w budownictwie oraz wykonania robót budowlanych, zgodnie ze sztuką budowlana. Zaświadczenie takie ustala rolę osoby nim się legitymującej w procesie inwestycyjnym. Oznacza to, czego nie kwestionuje sam organ, że zarówno informacja o zakresie uprawnień budowlanych osoby, która jest członkiem okręgowej izby inżynierów budownictwa, jak i kserokopia decyzji (skan) w sprawie nadania tej osobie uprawnień budowlanych, mieści się w pojęciu informacji publicznej, do której udostępnienia organ był zobowiązany.
Wobec powyższego – co do zasady – załatwienie wniosku skarżącego mogło nastąpić poprzez udzielenie żądanej informacji w drodze czynności materialno-technicznej (art. 7 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.), albo poprzez odmowę jej udzielenia w drodze decyzji administracyjnej lub umorzenie postępowania w tej samej formie z przyczyn uregulowanych w przywołanej ustawie (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), bądź też poprzez poinformowanie wnioskodawcy, iż żądana informacja nie znajduje się w dyspozycji podmiotu, do którego wniosek został skierowany, o ile taka sytuacja zaistniała.
W rozpoznawanej sprawie pozostaje poza sporem, że przed wniesieniem skargi organ pozostawał w bezczynności, albowiem nie załatwił sprawy z wniosku skarżącego z 17 września 2019 r. w żaden przewidziany w ustawie sposób. Natomiast, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Z tym, że zgodnie z art. 13 ust. 2 tej ustawy jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W rozpoznawanej sprawie taki termin nie został jednak przez organ wyznaczony.
W związku z tym nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja zawarta w odpowiedzi na skargę dotycząca przyczyn opóźnienia w realizacji wniosku. O ile bowiem organ nie mógł w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. żądanej informacji udostępnić, wówczas, aby uniknąć zarzutu bezczynności, zobowiązany był, zgodnie z art. 13 ust. 2 powiadomić wnioskodawcę o przyczynie opóźnienia oraz wskazać termin, w jakim informacja będzie udostępniona.
Skoro więc załatwienie wniosku skarżącego nie nastąpiło w terminie 14 dni od daty jego wpływu, to należało uznać, że po upływie tego terminu, wobec niewyznaczenia nowego terminu załatwienia wniosku, organ pozostawał w bezczynności. Powyższe kwalifikuje skargę jako zasadną, wobec pozostawania organu w bezczynności w momencie jej wniesienia. Organ udostępnił informację w dniu 28 października 2019 r., a więc po upływie opisanego wyżej terminu.
Mając na uwadze powyższe, oczywistym jest, że zawarte w skardze żądanie nakazania organowi udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej stało się bezprzedmiotowe, w związku z czym Sąd orzekł o umorzeniu postępowania w tym zakresie, w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Wbrew twierdzeniom organu, udzielenie skarżącemu opisanej informacji przed przekazaniem skargi do Sądu, nie uzasadniało umorzenia postępowania sądowego w pozostałej części. W konsekwencji uchybienia przez organ ustawowemu obowiązkowi załatwienia wniosku skarżącego w terminie 14 dni od daty jego wpływu, obowiązkiem Sądu było stwierdzenie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., że organ dopuścił się bezczynności.
Jednocześnie Sąd uznał, że zarzucana bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. Brak udzielenia żądanej przez skarżącego informacji wynikał z wątpliwości organu, co do tego, czy jest on – w stanie faktycznym sprawy – zobowiązany do udostępnienia tej informacji stronie. Jakkolwiek wątpliwości te, w świetle przepisów prawa, były nieuzasadnione, to nie było podstaw by stwierdzić, że zwłoka organu w udostępnieniu wnioskowanej informacji miała charakter rażący. Poza sporem jest bowiem, że po uzyskaniu od Inspektora Ochrony Danych w Polskiej Izbie Inżynierów Budownictwa pisemnej informacji odnośnie złożonego wniosku, Izba 28 października 2019 r. przesłała skarżącemu żądane w tym wniosku informacje.
Ze względu na to, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego oraz ze względu na fakt, iż bezczynność ustała po wniesieniu skargi, a przed jej rozpoznaniem przez Sąd, Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie, to jest co do żądania przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 1000 zł, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Brak było również podstaw do uwzględnienia, złożonego w trybie art. 55 p.p.s.a., wniosku o wymierzenie grzywny, tym bardziej, że został on sformułowany jako żądanie ewentualne, na wypadek uchybienia przez organ obowiązkowi przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi – w myśl art. 21 pkt 1 u.d.i.p.
Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie uzasadnionych podstaw do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym i dlatego też rozpoznał skargę na rozprawie.
O należnych skarżącemu kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się: wpis od skargi – [...] zł, wynagrodzenie pełnomocnika – [...] zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa – [...] zł.
Z tych wszystkich względów, Sąd orzekł jak w sentencji.