Uzasadnienie
P. R., reprezentowany przez adwokata M. Ś. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w dniu 25 maja 2023r. (data wpływu do organu) skargę na bezczynność Wójta Gminy Wilków polegającą na nierozpoznaniu dotychczas jego wniosku z 23 grudnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej.
We wniosku zwrócił się o przesłanie:
- - informacji oraz dokumentów o kwotach dofinansowania do programów zdrowotnych i programów profilaktyki zdrowotnej dotyczących profilaktyki chorób wraz z ich wskazaniem, w tym COVID -19 za okres od 1 stycznia 2020r. do 31 grudnia 2021r.
- - informacji oraz dokumentacji wewnętrznej gminy wytworzonej w latach 2019, 2020, 2021 w związku ze wspieraniem pozaszkolnych programów profilaktycznych adresowanych do dzieci i młodzieży zagrożonej uzależnieniem od używania środków psychoaktywnych,
- - dokumentacji zawierających ocenę efektów programów profilaktyki zdrowotnej wynikających z rozpoznanych potrzeb zdrowotnych i stanu zdrowia mieszkańców gminy za okres od 1 stycznia 2019r. do 31 grudnia 2021r.
- - notatek i pism urzędowych potwierdzających działania organów gminy wskutek rozeznanych potrzeb zdrowotnych i stanu zdrowia mieszkańców w latach 2019, 2020, 2021.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Wilków wniósł o jej oddalenie.
Wyjaśnił, że wniosek wpłynął do Urzędu Gminy drogą elektroniczną na adres [email protected] w dniu 23 grudnia 2022r. o godz. 15.50, a więc po godzinach pracy Urzędu i przed przerwą świąteczną. Do dnia 31 grudnia 2022r. pracownik odbierający pocztę elektroniczną przebywał na zwolnieniu lekarskim (od dnia 27 grudnia 2022r.) i w tym okresie zastępował go stażysta, który przez niedopatrzenie nie zarejestrował wniosku. W konsekwencji Wójt Gminy dowiedział się o wniosku dopiero po otrzymaniu skargi na bezczynność, tj. 25 maja 2023r. W tym samym dniu, a więc niezwłocznie organ udzielił skarżącemu odpowiedzi. Wójt dodatkowo wyjaśnił, że podjął działania mające na celu wyeliminowanie podobnych niedopatrzeń w przyszłości, dodał że skarżący po złożeniu wniosku nie dopytywał, czy wniosek został załatwiony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszonym na posiedzeniu niejawnym podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023r., poz.259), dalej jako "p.p.s.a".
Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego artykułu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w sytuacji, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie i mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Celem skargi na bezczynność organu jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej.
Gdy chodzi o załatwianie spraw w trybie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022r., poz.902), dalej jako "u.d.i.p.", to udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) (...) w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (...). Z przepisów tej ustawy wynika, że podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej ma obowiązek podjąć określone w niej czynności, niezależnie od tego, czy objęta wnioskiem informacja jest informacją publiczną, czy nie. W pierwszym przypadku organ ma obowiązek udostępnić tę informację w formie czynności materialno – technicznej w sposób i w formie zgodnie z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) lub wydać na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie jej udostępnienia, jeśli zaś nie posiada informacji, powinien o tym poinformować wnioskodawcę.
W drugim natomiast przypadku, a więc gdy wniosek strony nie dotyczy informacji publicznej, konieczne jest zawiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie jest informacją publiczną. Załatwienie wniosku w jeden ze wskazanych sposobów oznacza brak bezczynności organu.
W niniejszej sprawie skarżący domagał się informacji (i dokumentów) o programach zdrowotnych i profilaktyki zdrowotnej realizowanych na rzecz mieszkańców gminy, o kwotach ich dofinansowania, a także informacji o wspieraniu pozaszkolnych programów profilaktycznych adresowanych do dzieci i młodzieży zagrożonej uzależnieniem od środków psychoaktywnych, ponadto dokumentacji zawierającej ocenę wyników tych programów (tj. profilaktyki zdrowotnej) i podjęte - w ich efekcie - przez organy gminy działania na rzecz mieszkańców.
Nie budzi wątpliwości i nie jest kwestionowane to, że Wójt Gminy jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), zaś objęte wnioskiem skarżącego informacje są informacjami publicznymi. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 u.i.d.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. W art. 6 u.d.i.p. wymieniono natomiast przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c u.d.i.p. informację publiczną stanowi w szczególności informacja o polityce wewnętrznej i zagranicznej, w tym o: programach w zakresie realizacji zadań publicznych, sposobie ich realizacji, wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań. Informacją publiczną jest także informacja o majątku podmiotów publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f). Dotyczy to również dotacji i dofinasowania w ramach realizowanych przez gminę zadań własnych w zakresie zapewnienia równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej o których mowa w art. 7 ust.1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2021r., poz 1285).
Z akt wynika, że wniosek skarżącego z 23 grudnia 2022r. nie był rozpatrywany do maja 2023r., a więc przez niemal 5 miesięcy Wójt Gminy Wilków pozostawał w bezczynności w przedstawionym wyżej rozumieniu. Ostatecznie załatwił jednak wniosek w jednej z dopuszczalnych form, jednak nastąpiło to z opóźnieniem i dopiero na skutek skierowania do Sądu skargi na bezczynność. Z dniem udzielenia odpowiedzi, bezczynność Wójta ustała, a więc należało umorzyć postępowanie w zakresie zobowiązania go do załatwienia wniosku - stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a
Podjęcie przez organ stosownego działania w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi na bezczynność nie zwalniało jednak Sądu z obowiązku rozpoznania skargi w zakresie stwierdzenia bezczynności (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) oraz tego, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Mając na uwadze przedstawiony w odpowiedzi na skargę powód opóźnienia i to, że wniosek skarżącego został załatwiony natychmiast po powzięciu wiadomości o wpłynięciu wniosku do organu, Sąd stwierdził, że bezczynność, choć trwała długo, to jednak nie miała charakteru rażącego, gdyż nie wynikała z lekceważącego stosunku organu do obowiązków wynikających z u.d.i.p.
W związku ze stwierdzeniem bezczynności, zasadny okazał się natomiast wniosek skarżącego o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania (wpisu od skargi) stosownie do art. 200 p.p.s.a.
Z tych względów orzeczono, jak w sentencji.