Uzasadnienie
Decyzją z dnia 27 marca 2023 r., nr OPS.450.11.2023 Wójt Gminy Niemce odmówił Z. W. (dalej jako: skarżący) przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego na zakup opału.
W dniu 30 marca 2023 r. skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji w siedzibie Urzędu Gminy Niemce.
W dniu 11 kwietnia 2023 r. odwołanie wraz z aktami sprawy zostało przekazane do organu wyższego stopnia – Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie.
Następnie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia 10 maja 2023 r. nr SKO.41/2583/OS/2023 rozpatrzyło odwołanie skarżącego i utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z dnia 27 marca 2023 r. Decyzję Kolegium doręczono skarżącemu w dniu 18 maja 2023 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 6 akt adm. II inst.).
W dniu 12 maja 2023 r. do SKO w Lublinie wpłynęło ponaglenie skarżącego datowane na dzień 10 maja 2023 r. w sprawie nie rozpoznania odwołania z dnia 30 marca 2023 r. od decyzji nr OPS.450.11.2023.
W dniu 19 maja 2023 r. za pośrednictwem operatora pocztowego Z. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w zakresie nierozpatrzenia odwołania od decyzji Wójta Gminy Niemce z dnia 27 marca 2023 r. nr OPS.450.11.2023.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza każdorazowo jej analiza pod kątem dopuszczalności.
W niniejszej sprawie skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.) z tego względu, że została wniesiona po załatwieniu sprawy przez organ.
Jak wynika z akt sprawy, decyzja ostateczna została wydana w dniu 10 maja 2023 r., a następnie doręczona skarżącemu w dniu 18 maja 2023 r., zaś przedmiotowa skarga została wniesiona w dniu 19 maja 2023 r.
Sąd wskazuje, że w sprawie wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracyjne, już po zakończeniu postępowania administracyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny podjął dwie uchwały, uznając w nich, że skargi takie są niedopuszczalne.
W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, stwierdzono, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego.
W kolejnej uchwale z dnia 7 marca 2022 r., sygn. II OPS 1/21 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że "skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.". W jej uzasadnieniu wskazano, że przyjęty w uchwale z dnia 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19, pogląd w odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji, gdy skarga została wniesiona w chwili ustania bezczynności organu, pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, gdy skarga ta została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy.
Istota skargi na przewlekłe prowadzenie sprawy przez organ administracji publicznej polega na niejako przymuszeniu organu do jej merytorycznego załatwienia w terminach wynikających z przepisów prawa, poprzez wydanie stosownego orzeczenia sądowego. A zatem, po wydaniu decyzji kończącej postępowanie w danej instancji, tego typu skarga nie może odnieść takiego skutku, który już się ziścił.
Sąd orzekający jest związany stanowiskiem wyrażonym w wymienionych uchwałach NSA, zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a. Przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zajętym w uchwale i przyjąć wykładni prawa odmiennej od tej, która została zaakceptowana przez poszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wobec powyższego, skoro stan bezczynności lub przewlekłości kończy się wraz z załatwieniem sprawy przez organ, to oczywiste jest, że skarga nie może dotyczyć przedmiotu, który nie istnieje już w chwili jej wniesienia. Kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania, stan rzeczy musi być w dacie skargi aktualny, a nie historyczny.
Taka też wykładnia art. 53 ust. 2b p.p.s.a. została przyjęta w powołanych wyżej uchwałach składu siedmiu sędziów NSA: z dnia 22 czerwca 2020 r. (sygn. akt II OPS 5/19) oraz z dnia 7 marca 2022 r. (sygn. akt II OPS 1/21).
Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że skoro skarga Z. W. na bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania została wniesiona w dniu 19 maja 2023 r., a zatem po wydaniu przez organ decyzji ostatecznej z dnia 10 maja 2023 r. tj. po zakończeniu przez organ postępowania w przedmiocie rozpatrzenia odwołania skarżącego, to skarga ta podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jako niedopuszczalna.
Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.