Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 4 lutego 2010 r., Dyrektor Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w O., działając z upoważnienia Marszałka Województwa W., na podstawie art. 106 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071, ze zm., dalej zwanej K.p.a.) i art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.), uzgodnił projekt decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie "[...]".
Wnioskiem z dnia 4 października 2010 r. I.M. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. o stwierdzenie nieważności powyższego postanowienia na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. Wnioskodawca zarzucił, że zostało ono skierowane do podmiotu nie będącego stroną w sprawie, a ponadto nieprawidłowo skierowano je wyłącznie do Burmistrza Miasta i Gminy M. i potraktowano ten organ administracji jako stronę. Wskazał ponadto, że organy administracji, w tym Burmistrz Miasta i Gminy M. oraz Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, uznali go za stronę postępowania, wobec czego jest legitymowany do żądania stwierdzenia nieważności postanowienia.
Następnie, I.M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., zarzucając, że organ ten przez 3 miesiące nie wydał żadnego aktu prawnego i nie poinformował go o dodatkowym terminie załatwienia sprawy.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu podało, że na posiedzeniu w dniu 15 listopada 2010 r. wystąpiło do Burmistrza Miasta i Gminy M. o wyjaśnienie kwestii związanych z doręczeniem przedmiotowego postanowienia oraz o wskazanie stron postępowania głównego. Odpowiedź Kolegium uzyskało w dniu 3 grudnia 2010 r., natomiast skarga I.M. na niezałatwienie powyższej sprawy w terminie wpłynęła do Kolegium w dniu 27 grudnia 2010 r. Kolegium wyjaśniło, że wyrokiem z dnia 9 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił postanowienie Kolegium z dnia 24 maja 2010 r., którym na skutek zażalenia W.Ł., uchylono postanowienie Dyrektora Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w O. z dnia 4 lutego 2010 r. i przekazano sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Kolegium nie dysponowało klauzulą prawomocności tego wyroku, co uniemożliwiło rozpatrzenie żądania I.M.
Ponieważ przedmiot postępowania z jego wniosku i wniosku W.Ł. jest ten sam, warunkuje to prowadzenie jednego postępowania zakończonego jednym orzeczeniem. W tej sytuacji Kolegium nie uchybiło terminowi załatwienia sprawy, skoro powinna być ona rozstrzygnięcia jednocześnie ze sprawą z wniosku innej strony tego postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawie skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej jako p.p.s.a.), jak również na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a art. 3 § 2 p.p.s.a., gdy organ w ustalonym w przepisach prawa terminie nie wydał decyzji administracyjnej lub postanowienia, bądź innego aktu albo nie podjął innej czynności z zakresu administracji publicznej.
Uwzględniając skargę na bezczynność, sąd administracyjny, na mocy art. 149 p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisu prawa.
W przypadku skargi na bezczynność Sąd sprawdza więc czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy.
Przypomnieć należy, że w art. 35 § 1 - § 3 K.p.a. ustawodawca zobowiązał organy administracji do załatwienia sprawy administracyjnej bez zbędnej zwłoki. Zastrzeżono, że załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu jednego miesiąca, natomiast w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej czas ten nie może przekroczyć dwóch miesięcy. Załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno zaś nastąpić w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Do tych terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania i okresów opóźnień spowodowanych z winy strony, czy powstałych z przyczyn niezależnych od organu (§ 5 art. 35 K.p.a.). Jeżeli natomiast sprawy nie można załatwić w powyższych terminach organ administracji publicznej zobowiązany jest zawiadomić strony o tym fakcie, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 K.p.a.).
Bezczynność organu administracji publicznej będzie miała zatem miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu. Podkreślić należy, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność bez znaczenia jest, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 września 2004 r., sygn. akt I SAB 287/03, LEX nr 156902 oraz T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie administracyjne, Warszawa 2004,
- s. 84).
W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną jest czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., dopuściło się bezczynności w załatwieniu sprawy z wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w O., działającego z upoważnienia Marszałka Województwa W. z dnia 4 lutego 2010 r.
Z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych wynika, że po złożeniu przez skarżącego wniosku, który wpłynął do organu w dniu 5 października 2010 r., Kolegium w dniu 19 listopada 2010 r. wystąpiło z pismem do Burmistrza Miasta i Gminy M. o wyjaśnienie kwestii związanych z doręczeniem wskazanego wyżej postanowienia z dnia 4 lutego 2010 r. oraz o wskazanie stron postępowania głównego. Odpowiedź na to pismo wpłynęła do Kolegium w dniu 3 grudnia 2010 r. Po tej dacie organ nie podjął żadnej czynności zmierzającej do merytorycznego rozpoznania sprawy i jej zakończenia orzeczeniem.
Natomiast, jak już wyżej wskazano, w przypadku naruszenia ustawowych terminów załatwienia sprawy administracyjnej, organ administracji zobligowany jest poinformować strony o przyczynach tego stanu i wskazać inny termin zakończenia sprawy. Niedopuszczalne jest bowiem, aby strona nie posiadała żadnych informacji co do toku postępowania. Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 1999 r., sygn. akt I SAB 60/99, OSP 2000 z. 6, poz. 87). W niniejszej sprawie, do dnia rozpoznania sprawy przez Sąd, Kolegium nie wydało takiego zawiadomienia ani nie rozstrzygnęło sprawy.
Nie usprawiedliwia bezczynności organu wskazana w odpowiedzi na skargę konieczność łącznego rozpoznania wniosku złożonego przez skarżącego i wniosku W.Ł. Tylko bowiem załatwienie sprawy (bez względu na jej charakter) w terminach przewidzianych prawem zwalnia organ administracji z zarzutu pozostawania w bezczynności.
Skoro zatem sprawa nie została rozstrzygnięta co do istoty, to należało zobowiązać organ do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 4 października 2010 r. w zakreślonym terminie z uwzględnieniem art. 286 § 2 p.p.s.a.
Rozpatrując skargę na bezczynność organu administracji publicznej, Sąd nie przesądza o treści i formie rozstrzygnięcia, które ma wydać organ administracji, lecz zobowiązuje jedynie do jego wydania.
W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie pozostaje w bezczynności. Z tego względu na podstawie art. 149 p.p.s.a. orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.