Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 13 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Ol 143/14, Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił zwolnienia R. Ż. od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał m.in., że nieprzedłożenie przez skarżącego dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych uniemożliwia stwierdzenie, czy rzeczywiście skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych.
W sprzeciwie od powyższego postanowienia R. Ż. wniósł o jego uchylenie i umorzenie postępowania incydentalnego wywołanego wnioskiem o udzielenie prawa pomocy. Wskazał, że w dniu 1 października 2014 r., jeszcze przed otrzymaniem wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, została dokonana wymagana wpłata od skargi, o czym poinformowano Sąd osobnym pismem. W związku z powyższym postępowanie incydentalne stało się bezprzedmiotowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z treści powyższego artykułu wynika, że prawo pomocy może być przyznane stronie wyłącznie na jej wniosek, co wyklucza jednocześnie możliwość działania Sądu z urzędu.
W niniejszej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, a następnie uiścił wymagany wpis od skargi. W konsekwencji merytoryczne rozpoznawanie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez dokonywanie oceny oświadczeń skarżącego co do jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych było niecelowe. Uiszczenie wpisu oznaczało bowiem, że skarżący rezygnuje z możliwości ubiegania się o uzyskanie finansowej pomocy państwa w procesie sądowym.
Wyjaśnić również należy, że art. 161 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a. nie przewiduje umorzenia postępowania wszczętego w sprawach wpadkowych (akcesoryjnych) takich, jak przyznanie prawa pomocy. Ustawa p.p.s.a. nie zawiera przepisu, który pozwalałby umorzyć postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Z tego względu rezygnacja z ubiegania się o przyznanie prawa pomocy skutkuje oddaleniem wniosku o przyznanie prawa pomocy, a nie umorzeniem postępowania.
Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji postanowienia.